O 12 de agosto de 2026 A Coruña vivirá un acontecemento astronómico excepcional: unha eclipse total de Sol visible desde a cidade. Será unha oportunidade pouco frecuente para observar un dos fenómenos máis impresionantes que nos ofrece o ceo, mais tamén unha ocasión inmellorable para falar de astronomía, ciencia, cultura e observación segura.
Co obxectivo de achegar este fenómeno á cidadanía, o MUNCYT Coruña puxo en marcha unha programación especial dedicada á eclipse total de Sol de 2026, con actividades divulgativas que se desenvolven entre maio e agosto. O ciclo inclúe charlas, obradoiros, propostas familiares e unha exposición temporal, e conta coa participación de especialistas en astronomía, divulgadores científicos, membros da Universidade da Coruña e da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío.
Desde a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío temos a ledicia de formar parte desta programación cunha presenza moi especial: unha exposición divulgativa elaborada pola agrupación, unha charla sobre a representación das eclipses no cinema e un obradoiro de construción de caixas estenopeicas para observar o Sol de maneira segura.
Un ciclo para mirar ao ceo con coñecemento
As eclipses solares son fenómenos que combinan precisión astronómica, beleza visual e unha enorme capacidade de fascinación. Sabemos explicalas grazas á ciencia: prodúcense cando a Lúa se interpón entre a Terra e o Sol e proxecta a súa sombra sobre unha parte do noso planeta. Pero a experiencia dunha eclipse total vai moito máis alá da definición técnica. Durante uns minutos, o día escurece, cambia a luz, baixa a temperatura, aparecen estrelas e planetas brillantes, e a contorna parece suspenderse nunha atmosfera difícil de esquecer.
Por iso é tan importante chegar ao 12 de agosto de 2026 con información clara, recursos axeitados e conciencia dos coidados necesarios. Observar o Sol nunca debe facerse de calquera maneira. Unha eclipse non elimina o risco para a vista: cómpre empregar filtros homologados ou métodos de observación indirecta. A programación do MUNCYT Coruña nace precisamente con esa vontade: axudar o público a comprender mellor o fenómeno e prepararse para vivilo con seguridade.
O programa completo do MUNCYT Coruña abrangue propostas diversas, desde actividades familiares ata charlas especializadas. No medio dese programa, Ío achega tres propostas complementarias que percorren a eclipse desde tres perspectivas: a comprensión científica, a cultura visual e a observación práctica.
“A nosa estrela”: unha exposición para entender a eclipse
A primeira das actividades desenvolvidas pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío é a exposición temporal “A nosa estrela: a eclipse total de Sol 2026”, que poderá visitarse no MUNCYT Coruña entre o 1 de xullo e o 30 de agosto de 2026. A mostra está instalada na Sala Iberia e a entrada é gratuíta, dentro do horario habitual de apertura do museo.
A exposición propón un percorrido divulgativo para comprender que é unha eclipse de Sol, por que se produce, que fai excepcional unha eclipse total e que podemos agardar observar o 12 de agosto de 2026. A través de paneis informativos, imaxes e recursos didácticos, a mostra ofrece unha visión completa do fenómeno e das condicións que inflúen na experiencia de observación.
Para Ío, esta exposición é tamén unha maneira de compartir coa cidadanía unha idea central da divulgación astronómica: o ceo non é algo afastado nin alleo, senón unha realidade que forma parte da nosa vida diaria. A nosa estrela, o Sol, marca os ritmos da Terra, fai posible a vida e é tamén o protagonista dun dos espectáculos naturais máis impactantes que podemos presenciar.
A mostra está deseñada para ser percorrida de forma autónoma, polo que calquera persoa poderá achegarse a ela sen necesidade de coñecementos previos. O obxectivo é que o público saia do MUNCYT cunha idea máis clara do que vai acontecer o día da eclipse, de como se produce o aliñamento entre Sol, Lúa e Terra, e de por que A Coruña se converte nesa data nun lugar privilexiado para observar o fenómeno.
As eclipses tamén se proxectan na pantalla
A segunda proposta da agrupación dentro do ciclo é a charla “Los eclipses en el cine”, que terá lugar o venres 3 de xullo de 2026 ás 19:30 h no MUNCYT Coruña. A actividade estará guiada por Martin Pawley, crítico de cinema e membro da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, e será gratuíta.
Nesta charla, as eclipses saen do territorio estritamente científico para entrar no imaxinario cultural. O cinema representou as eclipses solares de maneiras moi diversas: como presaxios, como momentos de transformación, como recursos narrativos ou como escenas de grande impacto visual. A sesión combinará explicacións e fragmentos audiovisuais para analizar como o sétimo arte empregou a ocultación do Sol pola Lúa na construción de historias.
Esta actividade permite lembrar que a astronomía non vive só nos observatorios nin nos libros de ciencia. Tamén aparece nas películas, na literatura, na arte, na música e nas tradicións populares. As eclipses, pola súa forza simbólica e pola súa rareza, deixaron unha pegada fonda na cultura humana. Ao levalas ao cinema, a charla propón mirar a pantalla doutro xeito: preguntándonos que hai de ciencia, de mito e de emoción en cada representación.
Ademais, esta nova edición da charla incorpora contidos e exemplos inéditos para quen xa asistise a anteriores sesións sobre o mesmo tema. Será, polo tanto, unha boa oportunidade tanto para quen se achegue por primeira vez á relación entre astronomía e cinema como para quen queira descubrir novas escenas e lecturas arredor das eclipses.
Construír unha caixa estenopeica para observar o Sol con seguridade
A terceira actividade desenvolvida por Ío é o “Taller de cajas estenopeicas”, que terá lugar o mércores 15 de xullo de 2026 no MUNCYT Coruña. Haberá dúas sesións: unha ás 16:00 h para público familiar de 3 a 7 anos, e outra ás 18:00 h para público xeral a partir de 8 anos, con menores de 14 anos acompañados dunha persoa adulta. A actividade é gratuíta con reserva previa ou en taquilla.
O obradoiro céntrase nun aspecto fundamental da preparación da eclipse: a observación segura do Sol. As persoas participantes aprenderán a construír unha caixa estenopeica, un dispositivo sinxelo que permite proxectar a imaxe solar sen mirar directamente ao Sol. Deste xeito, pódese seguir a evolución da eclipse de maneira indirecta e segura.
A actividade combinará unha breve introdución ao fenómeno das eclipses solares e ás recomendacións básicas de seguridade coa construción práctica da caixa. Despois, as persoas participantes poderán poñela a proba no exterior e levala para utilizala o día da eclipse.
Para a agrupación, este obradoiro é especialmente importante porque une divulgación, aprendizaxe manual e responsabilidade. Unha eclipse total de Sol é unha experiencia única, mais a súa observación require coidado. As caixas estenopeicas son unha ferramenta accesible, económica e moi educativa: axudan a comprender a propagación da luz, o principio da cámara escura e a maneira en que podemos observar o Sol sen expoñer os ollos a ningún risco.
A divulgación como preparación para unha experiencia colectiva
A eclipse total de Sol de 2026 será un acontecemento compartido. Haberá quen a observe desde espazos públicos, quen a prepare con meses de antelación, quen a viva en familia, quen a fotografe, quen a explique nas aulas e quen simplemente mire ao ceo con asombro. Esa dimensión colectiva é unha das razóns polas que a divulgación previa resulta tan valiosa.
O ciclo do MUNCYT Coruña contribúe a crear ese contexto: ofrece información, resolve dúbidas, esperta curiosidade e promove unha observación segura. Desde Ío queremos sumarnos a ese esforzo cunha proposta que combina rigor e proximidade. A exposición axuda a comprender a eclipse; a charla sobre cinema convida a explorar a súa presenza na cultura; e o obradoiro de caixas estenopeicas ofrece unha ferramenta práctica para observar o fenómeno.
As eclipses lembran que vivimos nun planeta en movemento, acompañados por unha Lúa que tamén se move e arredor dunha estrela que fai posible a nosa existencia. Cando eses movementos coinciden dun xeito preciso, a natureza ofrécenos un espectáculo extraordinario. Prepararnos para observalo é tamén unha forma de aprender a mirar.
Información práctica
Todas as actividades terán lugar no MUNCYT Coruña, na Praza do Museo Nacional de Ciencia, 1, A Coruña.
A exposición “A nosa estrela: a eclipse total de Sol 2026” poderá visitarse do 1 de xullo ao 30 de agosto de 2026, na Sala Iberia, durante o horario de apertura do museo. https://muncyt.es/exposiciones/nuestra-estrella-el-eclipse-total-de-sol-2026
A charla “Los eclipses en el cine”, con Martin Pawley, celebrarase o venres 3 de xullo de 2026 ás 19:30 h. https://muncyt.es/actividades/los-eclipses-en-el-cine
O “Taller de cajas estenopeicas” desenvolverase o mércores 15 de xullo de 2026, con dúas sesións: ás 16:00 h para público familiar de 3 a 7 anos e ás 18:00 h para público xeral a partir de 8 anos. https://muncyt.es/actividades/taller-de-cajas-estenopeicas
A programación forma parte do ciclo “Programación eclipse 2026 MUNCYT Coruña”, que se desenvolve entre maio e agosto para divulgar a eclipse total de Sol que poderá observarse desde A Coruña o 12 de agosto de 2026. A información actualizada sobre horarios e reservas está dispoñible na web do MUNCYT. https://muncyt.es/actividades/programacion-eclipse-2026-muncyt-coruna