Question 1

Solo estrellas en el cielo

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 2

Hechizo de Luna

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 3

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Xuño #2

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Xuño #2
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Postúlate para o posto de oficial de divulgación internacional coa IAU OAO
2) Enquisa do alumnado da International School for Young Astronomers
3) Premio de doutoramento da Unión Astronómica Internacional
4) Novas NOC: &#8220;Xornadas de iniciación á astronomía en Togo&#8221;
5) Novas NOC: Apertura da Oficina de Difusión, Educación e Investigación en Astronomía en Moçambique
6) Colaboradora da IAU OAO premiada por un proxecto de ciencia cidadá
7) Carta aberta de Astronomers for Planet Earth
8) Convocatoria 2021 dos premios Dark Sky
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Para moita xente no hemisferio norte, coma nós no Xapón, onde está a Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO), chega o verán. Neste período de clima cálido, queremos dedicar un momento para lembrar a todo o mundo a importancia de hidratarse e tomar precaucións nas zonas con tempo extremo.
Este número do boletín de divulgación da astronomía contén moitas actualizacións relacionadas coa divulgación da IAU, incluíndo unha chamada a ex-alumnos e alumnas da International School for Young Astronomers e as persoas que veñen de obter un doutoramento. Tamén é o último número antes de comezar a revisar as solicitudes para o posto de oficial de divulgación internacional o 15 de xullo, polo que por favor, envía a solicitude ou comparte a información coas persoas que poidan estar interesadas en unirse á oficina IAU OAO.
Ademais, compartimos algunhas noticias das coordinacións nacionais de divulgación da IAU en Moçambique e Togo. Se podes, esperamos que te unas a estes grandes eventos para as comunidades de divulgación da astronomía destes países.
Por último, con respecto ás altas temperaturas, incluímos información de Astronomers for Planet Earth sobre a súa carta aberta a institucións e grupos de astronomía sobre o papel da astronomía na mitigación do cambio climático. En liña coa concienciación sobre a Terra, este número achega información sobre os premios International Day-Sky Association 2021. Agardamos que compartas estes elementos con calquera que teña interese nestes temas.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación de Astronomía
1) Postúlate para o posto de oficial de divulgación internacional coa IAU OAO
Quedan unhas semanas para presentar unha solicitude para o posto de Oficial de Divulgación Internacional na Oficina IAU de Divulgación da Astronomía. A convocatoria está aberta a calquera persoa do mundo, requírese o coñecemento do inglés e valórase o do xaponés. O proceso de selección comezará despois do 15 de xullo de 2021.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21032/
2) Enquisa do alumnado da International School for Young Astronomers
O alumnado da IAU International School for Young Astronomers (ISYA) do período 1967-2014 está convidado a enviar un informe sobre a súa experiencia en ISYA á Oficina IAU para Astrónomos e Astrónomas Xoves antes de finais de xuño de 2021.
Os informes deben enviarse aquí: https://nettskjema.no/a/isya
3) Premios de doutoramento da Unión Astronómica Internacional
As persoas que obtiveran o seu doutoramento en época recente poden presentarse ao premio de doutoramento da Unión Astronómica Internacional. O premio recoñece os excelentes logros científicos en astrofísica de todo o mundo a través de cada división da IAU, incluída a división C sobre divulgación, educación ou patrimonio. Os doutores e as doutoras deberon obter o título desde o 16 de decembro de 2020 para participaren no premio.
Máis información: https://iau.org/science/grants_prizes/phd_prize/
4) Novas NOC: &#8220;Xornadas de iniciación á astronomía en Togo&#8221;
Doh Koffi Addor, coordinador de divulgación nacional da IAU para Togo, convida ao público á conferencia en liña &#8220;Les journées de découverte de l&#8217;astronomie au Togo&#8221; (&#8220;Xornadas de iniciación á astronomía en Togo&#8221;), organizada pola Asociación de Astronomía Togolesa (ATA). O evento terá lugar os días 22 e 23 de xullo de 2021 en francés. É necesario inscribirse mais é de balde.
Máis información: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScN23EoTMoIbkb1Zp54zwkMKeOmKQrB6sPTxE6XLpTrpjxZPw/viewform
5) Novas NOC: Apertura da Oficina de Difusión, Educación e Investigación en Astronomía en Moçambique
O coordinador nacional de divulgación da IAU en Mozambique Claudio Paulo formou un novo equipo e abriu o Escritório de Divulgação, Educación e Pesquisa em Astronomia de Moçambique na Universidade Eduardo Mondlane. Claudio forneceu a oficina con ordenadores, telescopios e outros recursos para mellorar a divulgación da astronomía entre o público do país. O equipo inaugurou a oficina organizando un evento de divulgación pública para o Día dos Asteroides.
Podes coñecer o equipo NOC Mozambique aquí: https://sites.google.com/oao.iau.org/iauoaonews/national-pages/Mozambique
6) Colaboradora da IAU OAO premiada por un proxecto de ciencia cidadá
Kumiko Usuda-Sato, colaboradora da NAOJ coa Oficina IAU de Divulgación da Astronomía, xunto cos seus compañeiros do Telescopio Subaru do Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ), foi premiada en 2021 na categoría de Ciencia e Tecnoloxía polo Ministerio de Educación, Cultura, Deportes, Ciencia e Tecnoloxía de Xapón. O recoñecemento valora o seu traballo de creación do proxecto de ciencia cidadá &#8220;GALAXY CRUISE&#8221;.
Máis información: https://subarutelescope.org/en/news/topics/2021/06/15/2965.html
7) Carta aberta de Astronomers for Planet Earth
O colectivo Astronomers for Planet Earth escribiu unha carta aberta chamando ás institucións astronómicas de todo o mundo a dar un exemplo de mitigación da crise climática. Os astrónomos e as astrónomas, así como o profesorado e os e as estudantes de astronomía poden asinar a carta.
Para saber máis: https://astronomersforplanet.earth/open-letter
8) Convocatoria 2021 dos premios Dark Sky
A International Dark-Sky Association (IDA) abriu a súa convocatoria para as candidaturas aos premios Dark Sky 2021. Estes premios teñen como obxectivo recoñecer e celebrar os logros de persoas e grupos comprometidos coa misión IDA de protexer a noite contra a contaminación luminosa. Acéptanse candidaturas até o 20 de xullo de 2021.
Máis información: https://www.darksky.org/2021-ida-award-nominations

9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
d) Simposio de verán da Sociedade Astronómica do Pacífico
Onde: virtual
Cando: do 23 ao 27 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
e) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 4

¿Cuántas estrellas vemos en el cielo? 2ª parte

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 5

¿Cuántas estrellas vemos en el cielo? 1ª parte

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 6

Magnitudes estelares

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 7

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Xuño #1

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Xuño #1
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Anunciados os proxectos seleccionados na convocatoria de financiamento NOC
2) Anunciado o 3º Obradoiro Shaw – IAU sobre Astronomía para a Educación
3) Extendida a serie de charlas en liñas IAU Early Career Astronomers
4) Obradoiro de astroturismo da IAU o 28 de xuño de 2021
5) Na Lúa de novo! regresa do 16 ao 18 de xullo de 2021
6) O Día do Asteroide celébrase o 30 de xuño de 2021
7) Encontro virtual da ASP sobre o cambio climático desde unha perspectiva astronómica
8) Prácticas de xornalismo científico da ESO en Chile
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Neste boletín, a nosa oficina ten o pracer de anunciar parte dos proxectos gañadores do esquema de financiamento NOC 2020-2021. Queremos darlles as grazas aos 45 coordinadores e coordinadoras de divulgación nacional (NOC) da IAU que solicitaron o programa e felicitar os 17 proxectos que recibiron financiamento nesta primeira rolda. Podes ler máis sobre estes proxectos neste boletín.
Este número inclúe ademais información sobre dúas próximas reunións virtuais para a astronomía en diferentes campos: o próximo Obradoiro Shaw-IAU sobre Astronomía para a Educación e un simposio especial da Sociedade Astronómica do Pacífico sobre cambio climático e astronomía. As dúas reunións teñen datas límite moi próximas.
Este próximo mes hai dous grandes eventos de divulgación mundial: o Día do Asteroide e On the Moon Again. O público está convidado a organizar actividades en torno a estes eventos e neste boletín achegamos ligazóns con información sobre como planificar esas actividades ou como participar desde casa.
Por último, debemos facer unha corrección respecto do número anterior do boletín: a Oficina IAU de Divulgación da Astronomía non é socia do ciclo de conferencias da Semana Espacial Mundial.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
1) Anunciados os proxectos seleccionados na convocatoria de financiamento NOC
Tres proxectos organizados polas Coordinacións Nacionais de Divulgación da IAU (NOC) recibiron apoio a través da convocatoria de financiamento NOC. Estes proxectos promoven a astronomía co público ao tempo que fortalecen as relacións entre persoas de diferentes países. Os proxectos seleccionados envolven NOCs de 17 países e céntranse no acceso á información, o aumento das oportunidades para as persoas refuxiadas e a participación de estudantes na ciencia a través da arte.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21035/
2) Anunciado o 3º Obradoiro Shaw – IAU sobre Astronomía para a Educación
O 3º Obradoiro Shaw-IAU sobre Astronomía para a Educación terá lugar en liña do 12 ao 15 de outubro de 2021 co tema &#8220;O que todas as persoas deben saber sobre a educación astronómica&#8221;. Os resumos de relatorios e as propostas de conferenciantes deberán presentarse antes do 30 de xuño de 2021; para os resumos de pósters a data límite é o 15 de agosto de 2021.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21037/
3) Extendida a serie de charlas en liñas IAU Early Career Astronomers
A serie de charlas en liña IAU Early Career Astronomers (Astrónomos e astrónomas no principio da súa carreira) estendeuse até agosto. Celebraranse cinco eventos máis para apoiar o desenvolvemento profesional dos astrónomos e astrónomas ao inicio da súa carreira profesional, con organización a cargo do Grupo de Traballo para Membros Junior da IAU. A participación é gratuíta, mais é necesario inscribirse como máximo 24 horas antes de cada evento.
Máis información: https://forms.gle/o7bH4xxsMWrzpVx36
4) Obradoiro de astroturismo da IAU o 28 de xuño de 2021
A Oficina Rexional Europea de Astronomía para o Desenvolvemento (E-ROAD) da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (IAU OAD) realizará un obradoiro sobre astroturismo en todo o mundo. O evento é en liña e gratuíto.
Máis información: https://www.eventbrite.com/e/iau-astrotourism-workshop-tickets-158444047411
5) Na Lúa de novo! regresa do 16 ao 18 de xullo de 2021
On the Moon again! (Na Lúa de novo!) regresa en 2021. Podes unirte a xente de todo o mundo para gozar da Lúa do 16 ao 18 de xullo de 2021 sacando un telescopio e facendo que outras persoas observen con seguridade o satélite natural da Terra, ou podes quedar na casa para ver un espectáculo en directo de 24 horas sobre a Lúa con expertos e expertas de todo o planeta.
Para saber máis: https://www.onthemoonagain.org/
6) O Día do Asteroide celébrase o 30 de xuño de 2021
O Día do Asteroide celebrarase o 30 de xuño de 2021 para espertar o interese sobre estes corpos. Convidámosvos a organizar un evento ou asistir a algún para aprender máis sobre os asteroides ou a que vos unades a unha transmisión en liña en directo con astronautas, expertos e expertas e celebridades para celebrar esta efeméride.
Máis información: https://asteroidday.org/
7) Encontro virtual da Sociedade Astronómica do Pacífico sobre o cambio climático desde unha perspectiva astronómica
A Sociedade Astronómica do Pacífico, en colaboración con Astronomers for Planet Earth, acolle un simposio virtual interactivo sobre o cambio climático desde unha perspectiva astronómica. As persoas participantes coñecerán as causas, as consecuencias e as solucións á crise climática a través dunha serie de charlas, paneis e obradoiros. O simposio celebrarase o 23 de xullo de 2021.
Máis información: https://astrosociety.org/get-involved/events/asp2021-summer-symposium/
8) Prácticas de xornalismo científico da ESO en Chile
O Observatorio Europeo do Sur (ESO) convocou unha bolsa de xornalismo científico para as súas oficinas en Chile. As persoas solicitantes deben ter formación universitaria en ciencias ou comunicación e ter dominio do inglés e español. Terán preferencia os e as estudantes de Chile mais a convocatoria está aberta a calquera nacionalidade. As solicitudes deberán presentarse antes do 1 de xullo de 2021.
Máis información: https://recruitment.eso.org/
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) SciComPT
Onde: virtual
Cando: do 23 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: http://scicom.pt/index.php/scicompt-2021/
b) Conferencia Futuro da Comunicación Científica
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: https://future-of-scicomm.converve.io/index.html
c) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
d) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
e) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 8

A eclipse de Sol do 10 de xuño en 1 minuto

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 9

Eclipses de Sol

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 10

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Maio #2

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Maio #2
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Grazas por un exitoso Día Internacional da Luz
2) Posto na oficina IAU OAO
3) Recursos NOC sobre a eclipse lunar
4) Novas NOC: Obradoiro de formación para a protección do medio ambiente no deserto do Gobi
5) Serie de charlas sobre Mulleres na Ciencia na semana mundial do espazo
6) Clases maxistrais de xornalismo científico Open Notebook
7) Ciclo de conferencias de xornalismo científico do MIT
8) Novo programa informático para facer máis accesíbeis as imaxes astronómicas
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Xa está aquí! Esta semana celebramos a Conferencia Comunicar Astronomía co Público (Conferencia CAP). Agardamos que nos acompañedes na conferencia para poñervos en contacto con compañeiros e compañeiras da comunicación pública de astronomía. Se non estás desta vez, a próxima Conferencia CAP terá lugar en Australia en 2022 e esperamos que daquela poidas acompañarnos.
Na Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) estamos felices de compartir diversos anuncios da nosa oficina e das Coordinacións Nacionais de Divulgación da IAU. Destaca a convocatoria dun posto de traballo na nosa oficina, cun proceso de selección que comeza o 15 de xullo. Ademais, o noso NOC Mongolia forma parte do comité organizador dun obradoiro que combina astronomía e sustentabilidade ambiental para o cal aceptan presentacións até o 1 de xuño. As dúas convocatorias están abertas a calquera persoa do mundo. Agardamos que consideredes participar ou informar destes anuncios a persoas que poidan estar interesadas neles.
Este boletín tamén inclúe recursos útiles para mellorar as vosas competencias na divulgación da astronomía. Dúas organizacións, The Open Notebook e Knight Science Journalism do MIT, crearon programas para mellorar o xornalismo científico. Desde Estados Unidos chega ademais un novo programa informático gratuíto que fai máis accesíbeis as imaxes astronómicas. Tedes ligazóns sobre todo isto a continuación.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
1) Grazas por un exitoso Día Internacional da Luz
Grazas por participardes na sensibilización sobre o ceo escuro e tranquilo durante o Día Internacional da Luz. A Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) compartiu do 15 ao 17 de maio recursos das persoas que exercen a Coordinación de Divulgación Nacional da IAU (NOC) e envolveu xente nas redes sociais para reflexionarmos sobre o papel da luz na astronomía. Coa axuda de todos e todas vós compartíronse eventos e recursos en 10 idiomas dos cinco continentes durante a fin de semana.
Máis información: https://www.iau.org/public/darkskiesawareness/
O noso próximo evento do Proxecto IAU de Divulgación Global serán as 100 horas de Astronomía, así que prestade atención para obterdes máis información durante o verán.
2) Posto na oficina IAU OAO
A Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) busca cubrir un posto na oficina de divulgación internacional para unirse ao equipo e apoiar as súas actividades. O posto está aberto a calquera persoa en todo o mundo. O proceso de selección comezará despois do 15 de xullo de 2021.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21032/
3) Recursos NOC sobre a eclipse lunar
As Coordinacións de Divulgación Nacional da IAU comparten recursos e eventos para que calquera persoa do mundo poida observar a eclipse lunar total do 26 de maio de 2021. Reunímolos nunha mesma páxina web para que calquera persoa poida observar facilmente o eclipse.
Máis información: https://iau.org/public/noc/eclipse/
4) Novas NOC: Obradoiro de formación para a protección do medio ambiente no deserto do Gobi
A NOC de Mongolia Tsolmon Renchin e un equipo local organizan un obradoiro para ampliar horizontes sobre a protección cultural e ambiental do deserto de Gobi desde a perspectiva da astronomía. O obradoiro virtual e as actividades de divulgación presenciais están financiadas pola Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento. O rexistro e as entregas de resumos pecharán o 1 de xuño de 2021.
Máis información: https://sas.num.edu.mn/IAU100/
Grazas a Tsolmon Renchin por compartir con nós esta noticia.
5) Serie de charlas sobre Mulleres na Ciencia na semana mundial do espazo
A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento asociouse coa Semana Mundial do Espazo para un ciclo de conferencias sobre Mulleres na ciencia. Estas conferencias terán lugar cada poucos meses antes da Semana Mundial do Espazo en outubro e o público está convidado a participar.
Máis información: https://www.eventbrite.com/o/world-space-week-association-32869594749
6) Clases maxistrais de xornalismo científico Open Notebook
Open Notebook lanza clases maxistrais gratuítas de xornalismo científico para axudar a desenvolver competencias relevantes como atopar e examinar ideas de historias e escribir historias impactantes. Estas clases fanse por correo electrónico e pódense iniciar en calquera momento.
Máis información: https://www.theopennotebook.com/science-journalism-master-classes/
7) Ciclo de conferencias de xornalismo científico do MIT
O programa Knight de xornalismo científico do Instituto Tecnolóxico de Massachusetts (MIT) nos Estados Unidos organiza seminarios web gratuítos mensuais sobre xornalismo científico. A serie realízase en relación coa publicación dun manual gratuíto para xornalistas científicos.
Máis información: https://ksjhandbook.org/webinar/science-editing-webinar-series/
8) Novo programa informático para facer máis accesíbeis as imaxes astronómicas
O programa Afterglow Access (AgA), dispoñíbel desde hai pouco, fai que a análise de ficheiros de imaxes astronómicas (FITS) sexa máis accesíbel tanto para persoas cegas ou con discapacidade visual como para persoas con visión. O programa foi creado polo equipo Innovators Developing Accessible Tools for Astronomy (IDATA) nos Estados Unidos.
Para saber máis: https://idataproject.org/resources/
Grazas a Tim Spuck por compartir este recurso connosco.
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a)  Conferencia virtual Comunicar a astronomía co público (CAP)
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
b) Comunicación pública de ciencia e tecnoloxía (PCST) 2020 + 1
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.abdn.ac.uk/events/conferences/pcst/
c) SciComPT
Onde: virtual
Cando: do 23 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: http://scicom.pt/index.php/scicompt-2021/
d) Conferencia Futuro da Comunicación Científica
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: https://future-of-scicomm.converve.io/index.html
e) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
f) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
g) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 11

Distancias no Universo

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 12

Perde o Sol o seu brillo

Accepted Answer

As eclipses de Sol son o resultado dunha casualidade cósmica. O noso satélite, a Lúa, ten un diámetro 400 veces menor ca o do Sol, mais tamén está 400 veces máis perto de nós, e en consecuencia a Lúa e a nosa estrela vistas desde a Terra teñen un tamaño similar: aproximadamente medio grao, a metade do grosor do dedo maimiño cando o miramos co brazo estendido. Que parezan ter dimensións semellantes xustifica que, en certas condicións, a Lúa poida tapar totalmente o Sol. Se a Lúa fose un pouco máis pequena ou estivese máis lonxe, a ocultación nunca sería completa e para a inmensa maioría dos habitantes do planeta -se os houber nesas circunstancias imaxinarias- os infrecuentes tránsitos do satélite por diante do disco solar pasarían inadvertidos. Mais no sistema real no que vivimos dáse ese feliz equilibrio e iso fai das eclipses solares, nomeadamente as totais, fenómenos ben recoñecíbeis, identificados desde a antigüidade por moitas culturas diferentes de todo o mundo.
Para que a eclipse se produza é necesario que a Lúa se interpoña entre a Terra e o Sol, mais iso non é suficiente. A órbita da Lúa arredor da Terra está un pouco inclinada respecto do plano de translación da Terra arredor do Sol, uns 5 graos, e por esa razón as máis das veces cando a Lúa se sitúa entre nós e o Sol, como acontece a fin de contas cada lúa nova, a súa sombra pasa por enriba ou por debaixo da Terra sen ocultar o círculo da estrela. Só cando a Lúa se sitúa nun dos “nodos”, os puntos de corte do seu xiro arredor da Terra coa eclíptica, o exacto aliñamento dos tres corpos produce unha ocultación parcial ou total do Sol.
Ao longo dunha vida humana serán ducias e ducias as eclipses solares das que teremos noticia, mais gozar do escurecemento total do Sol obriga, polo xeral, a facer grandes viaxes. A zona da Terra tocada pola sombra da Lúa na que a eclipse se ve como total é unha franxa de, como moito, un par de centos de quilómetros de largo, así que a probabilidade de que o fenómeno suceda enriba das nosas cabezas é pequena. A última eclipse total vista en Galiza foi a de 1912, mais foi unha eclipse singularmente estreita e breve, así que na práctica aínda deberíamos remontarnos á anterior, de 1905. Parciais houbo non poucas, mais para unha total temos que esperar aínda ao 12 de agosto de 2026, cando a iso das 20:28 e a algo menos dunha cuarta de altura sobre o horizonte ficaremos marabillados por un Sol negro. No país nós non viviremos outro evento astronómico igual.

Os próximos dez anos teremos outras cinco eclipses parciais de Sol, con diferente grao de escurecemento. A primeira témola xa o próximo 10 de xuño, pouco antes do mediodía, con até un 13% do disco solar “mordido” pola Lúa. A imaxe pequena achega información sobre o primeiro e último contacto e do momento central, o máximo da eclipse. Pasarán case catro anos até que poidamos experimentar outra ocultación parcial, o 29 de marzo de 2025: ese sábado ás 11:40 a Lúa tapará case un terzo da nosa estrela. Quen quede con ganas de repetir logo da experiencia do 2026 terao máis fácil do habitual, pois o ano seguinte, na mañá do 2 de agosto de 2027, hai unha eclipse cuxa franxa de totalidade roza o extremo sur da península: Tarifa pode ser un bo destino. En Galiza nesa data chegaremos a ver ocultos tres cuartos do Sol. O 26 de xaneiro de 2028 teremos unha eclipse parcial vespertina, cun escurecemento de arredor do 70% minutos antes da posta. Por último, o 1 de xuño de 2030 hai unha eclipse para madrugadores, cun amencer curioso no que o Sol sairá ás sete da mañá tapado case ao 50% pola Lúa.

O mapa mensual amosa o ceo a noite posterior á eclipse parcial, o 11 de xuño á 1 a.m., xa finalizado o crepúsculo astronómico. Un ceo que anticipa o verán, co protagonismo crecente do Cisne, a Aguia e a Lira. No horizonte sur, o Seteiro e o Escorpión son rexións ideais para explorar con prismáticos.
* * * * *
Publicado orixinalmente na sección “O ceo do mes” do caderno “Aprender” do Nós Diario, número 20, sábado 22 de maio de 2021. Texto e imaxes: Martin Pawley (Agrupación Astronómica Coruñesa Ío).

Question 13

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Maio #1

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Maio #1
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) A IAU OAO asina un memorando de entendemento coa IAPS
2) Asina o Compromiso de Confianza na Ciencia co Día Internacional da Luz
3) Finalizan algunhas convocatorias nacionais do programa Telescopios para todas as persoas
4) Aberta a convocatoria anual de propostas da IAU OAD
5) Convocatoria para a organización local do primeiro concurso mundial de visitas guiadas por telescopio
6) Novas NOC: Base de datos de organizacións relacionadas coa astronomía en Austria
7) Novas NOC: Divulga, un podcast sobre ciencia en Guatemala
8) Ábrense as solicitudes para asociarse ao programa LCO Global Sky
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Na Oficina de Divulgación da Astronomía da IAU (IAU OAO) temos moita programación especialmente activa neste momento: un novo acordo, o Día Internacional da Luz desta fin de semana, o fin do prazo de presentación de Telescopios para todas as persoas e novidades das oficinas de Coordinación da Divulgación Nacional da IAU (NOC). Tedes máis información sobre todo isto nos primeiros elementos deste boletín.
Este número do boletín inclúe ademais unha serie de programas abertos á presentación de propostas. A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (IAU OAD) abriu a súa convocatoria anual de propostas e tamén está a buscar organizadoras ou organizadores rexionais para axudaren no primeiro concurso internacional WorldWide Telescope Guide Tour (WWT). Ademais, o Observatorio de Las Cumbres (LCO) acepta solicitudes para o seu programa Global Sky Partner 2021, que permite que os grupos educativos usen a súa rede robótica de telescopios.
Finalmente, a Conferencia Comunicando Astronomía co Público (Conferencia CAP) pechará o seu rexistro en breve. A conferencia virtual gratuíta ten lugar do 24 ao 27 de maio e animámoste a unirte e conectarte con outras persoas que falan co público sobre astronomía.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
1) A IAU OAO asina un memorando de entendemento coa IAPS
A Unión Astronómica Internacional (IAU) a través da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) asinou un memorando de entendemento coa Asociación Internacional de Estudantes de Física (IAPS) para aumentar a colaboración en áreas de interese mutuo. Isto inclúe actividades de divulgación conxunta e cuestións de diversidade, equidade e inclusión.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21030/
2) Asina o Compromiso de Confianza na Ciencia co Día Internacional da Luz
O Día Internacional da Luz invita a todas as persoas a asinar o Compromiso de Confianza na Ciencia. O compromiso é un recoñecemento do papel central da ciencia na sociedade e unha afirmación da confianza no proceso de investigación e descubrimento científico.
Para saber máis: https://www.trust-science.org/
Non esquezas acompañarnos no Día Internacional da Luz do 15 ao 17 de maio.
Máis información: https://www.iau.org/public/darkskiesawareness/
3) Finalizan algunhas convocatorias nacionais do programa Telescopios para todas as persoas
As Coordinacións de Divulgación Nacional dalgúns países estableceron prazos límite anticipados para as solicitudes do programa Telescopios para todas as persoas. O programa Telescopios para todas as persoas envía telescopios a comunidades desfavorecidas de todo o mundo para ampliar os horizontes de nenos e nenas, adultos e equipos educativos. As solicitudes completas deberán presentarse na Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) antes do 1 de xuño de 2021.
Máis información: https://iau.org/public/telescopecollaboration/
4) Aberta a convocatoria anual de propostas da IAU OAD
A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (IAU OAD) lanzou a súa convocatoria de propostas de 2021 para proxectos que pretenden utilizar a astronomía para apoiar e avanzar no desenvolvemento sustentábel. A convocatoria está aberta a calquera persoa de calquera parte do mundo (independentemente de se ten formación ou non en astronomía) e realízase en dúas etapas. O prazo para a solicitude da fase 1 remata o 31 de maio de 2021.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21031/
As persoas solicitantes que necesiten axuda para escribiren unha proposta en inglés poden enviar un correo electrónico a info [at] astro4dev.org para se poñeren en contacto cun astrónomo ou astrónoma que lles preste axuda no desenvolvemento da proposta.
5) Convocatoria para a organización local do primeiro concurso mundial de visitas guiadas por telescopio
A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (IAU OAD) e as súas entidades parceiras buscan persoas ou organizacións interesadas en prestar apoio rexional no primeiro concurso mundial de visitas guiadas por telescopio (WWT). Os voluntarios e voluntarias recollerán as propostas de visitas e seleccionarán certo número delas en función da súa excelencia para envialas ao comité organizador internacional. O concurso internacional está baseado en concursos WWT anteriores en China e Estados Unidos.
Solicitudes, aquí: https://si3aja0mia0.typeform.com/to/dVo33ju7
Grazas a Kevin Govender por compartir con nós esta noticia.
6) Novas NOC: Base de datos de organizacións relacionadas coa astronomía en Austria
Johannes Stübler, coordinador nacional de divulgación da IAU (NOC) para Austria, creou xunto co seu equipo un motor de busca para persoas interesadas en todo tipo de organizacións relacionadas coa astronomía no país. O sitio (en lingua alemá) ten como obxectivo conectar astrónomos e astrónomas do ámbito profesional e amador para poñer en contacto todos os grupos nun mesmo lugar. O sitio web está en actualización permanente.
Máis información: www.austronomie.org
Grazas a Johannes Stübler por compartir esta nova.
7) Novas NOC: Divulga, un podcast sobre ciencia en Guatemala
Divulga, un podcast sobre ciencia en Guatemala, presentou recentemente seis astrónomos do país, incluído Rodrigo Sacahui, o Coordinador Nacional de Divulgación da IAU (NOC) para Guatemala. Os episodios xa están dispoñíbeis e proporcionaron grandes exemplos de como a astronomía contribuíu ao desenvolvemento da ciencia en Guatemala.
Máis información: https://linktr.ee/Davidrodasqf
Grazas a Rodrigo Sacahui por compartir esta nova.
8) Ábrense as solicitudes para asociarse ao programa LCO Global Sky
O Observatorio Las Cumbres (LCO) abriu a súa convocatoria para 2021 do programa Global Sky Partners. Global Sky Partners convida a usar a rede LCO de telescopios robóticos con programas educativos estruturados. LCO ten un especial interese en programas que fan un uso innovador da rede de telescopios e se dirixen a comunidades ou audiencias pouco representadas dos países en desenvolvemento. As solicitudes poderán presentarse até o 13 de xuño de 2021.
Máis información: https://lco.global/education/partners/becoming-global-sky-partner/
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) 6º Obradoiro da Sociedade Astronómica de África Oriental
Onde: virtual e en Dodoma, Tanzania
Cando: do 15 ao 22 de maio de 2021
Sitio web: https://www.emiratesmarsmission.ae/
b) Conferencia virtual Comunicar a astronomía co público (CAP)
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
c) Comunicación pública de ciencia e tecnoloxía (PCST) 2020 + 1
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.abdn.ac.uk/events/conferences/pcst/
d) SciComPT
Onde: virtual
Cando: do 23 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: http://scicom.pt/index.php/scicompt-2021/
e) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
f) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
g) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 14

Coordenadas celestes

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 15

Luz e progreso en todas partes

Accepted Answer

Duns anos para acó a contaminación luminosa deixou de ser unha queixa minoritaria das persoas que dedicamos tempo á astronomía para converterse nunha moi seria preocupación global. Logo de xa varias décadas de estudo dos efectos da luz artificial pola noite hai un amplísimo consenso científico sobre o seu impacto negativo na natureza. A luz artificial acaba coa clara diferenciación entre o día luminoso e a noite escura, características esenciais do noso planeta, inherentes aos seus movementos. Facer desaparecer a escuridade é unha pésima idea: a luz artificial pola noite mata. Provoca millóns de mortes de paxaros por choques contra edificios iluminados, dificulta as migracións nocturnas, a miúdo con consecuencias fatais, altera os procesos reprodutivos e de predación de moitas especies, prexudica as poboacións de insectos, decisivas para a supervivencia da vida na Terra&#8230; E o efecto non é só local, na proximidade das fontes de luz, pois esta propágase grandes distancias e por iso a pésima iluminación das vilas e cidades galegas afecta ecosistemas a ducias de quilómetros. Minimizar os perigos da contaminación luminosa é hoxe equivalente a negar o quecemento debido ao efecto invernadoiro ou a perda de biodiversidade: un puro exercicio de negacionismo criminal. Por se isto fose pouco, hai tamén un crecente corpo de evidencias científicas sobre o papel da luz pola noite na saúde humana provocando ou agravando diversas patoloxías, entre elas algúns tipos de cancro.
Asumirmos que a luz artificial é un axente contaminante máis é o primeiro paso para poñerlle remedio ao problema. E o remedio é sinxelo, consiste en empregarmos só a cantidade de luz xusta para as actividades humanas, e só cando é preciso e onde é preciso. A principal organización do mundo na loita contra a contaminación luminosa, a International Dark-Sky Association, produciu un vídeo divulgativo, “Losing the Dark”, que desde 2016 conta con versión en galego, “A perda da escuridade”, promovida pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío coa colaboración da xornalista Belén Regueira como narradora. O código QR da imaxe pequena lévavos directamente a esta curta documental. No web da Agrupación Ío temos unha sección sobre contaminación luminosa con outros recursos valiosos, como o caderno “Devolvámoslle a Galicia a Vía Láctea”, coescrito por Salva Bará, Ana Ulla e o autor deste texto. Ademais, a Agrupación Ío produciu unha exposición, “A contaminación luminosa: depende de nós”, que desde 2017 visitou máis de trinta espazos, incluído o parlamento galego. Calquera entidade ou institución que desexe exhibir estes paneis informativos pode contactar co grupo de traballo específico da agrupación a través do correo electrónico cl@agrupacionio.com, que está aberto tamén para consultas ou propostas relacionadas con este problema.

O mapa representa o ceo do país ás 00:00 do domingo 9 de maio, a medianoite civil, afastada dúas horas e media do verdadeiro centro da noite. En todas as cartas celestes, e esta non é unha excepción, o tamaño dos puntos que sinalan as estrelas é unha referencia do brillo aparente destas. Así, os puntos gordos correspóndense coas estrelas máis brillantes e os finos coas estrelas que o son menos. Convén recordar que o brillo aparente dunha estrela vista desde a Terra depende de dous factores: o brillo propio da estrela e a distancia á que se atopa de nós. Unha estrela pode parecernos rechamante no noso ceo porque aínda non sendo especialmente luminosa está relativamente perto do noso planeta, como é o caso de Procyon, no Can Menor, que é algo máis grande ca o Sol mais está a once anos luz de distancia. Porén, Rigel, na constelación de Orión, é un pouco máis brillante ca Procyon mais está setenta e cinco veces máis lonxe, e iso revélanos que a súa luminosidade intrínseca ten que ser inmensa, moitos miles de veces maior ca a do Sol.

Question 16

¿Cuánta noche estamos dispuestos a perder?

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 17

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Abril #2

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Abril #2
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Renovouse o acordo da IAU OAO
2) Publicada a segunda listaxe comparativa internacional de termos astronómicos en lingua de signos
3) Únete á IAU OAO para o Día Internacional da Luz
4) Recordatorio de rexistro para a conferencia CAP
5) Oportunidade de traballo: dirección de relacións cos medios no SKA
6) Solicitude de traballo voluntario: o universo no meu peto
7) Abertas as candidaturas para os descubrimentos científicos do ano
8) O Consorcio AAT acepta propostas de interese
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Queremos dedicar un momento a darlle os parabéns á Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (IAU OAD) polo seu décimo aniversario. Desde a súa creación, a nosa oficina irmá concedeu máis dun millón de dólares a máis de 150 proxectos en todo o mundo. Mostraron como a astronomía pode promover un progreso sustentábel en múltiples aspectos do desenvolvemento e xa nos tarda ver que máis farán posíbel no futuro.
A nosa oficina está encantada de renovar o acordo entre a Unión Astronómica Internacional (IAU) e o Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ). Continuaremos con grande pracer o noso traballo aquí facilitando a astronomía durante outros tres anos grazas a este acordo.
Ademais, esperamos que te unas connosco a dous próximos eventos. O primeiro deles é a conferencia Comunicar a astronomía co público (Conferencia CAP), orientado a todas as persoas interesadas na divulgación da astronomía ou na comunicación co público. A inscrición na conferencia virtual gratuíta remata a mediados de maio, así que podes consultar a ligazón que achegamos para rexistrarte. A nosa oficina tamén participará no Día Internacional da Luz compartindo recursos e información sobre ceos escuros e tranquilos. Consulta tamén como podes unirte.
Este boletín informa ademais doutras formas de involucrarte na divulgación pública da astronomía, incluídas oportunidades de traballo e voluntariado de todo o mundo.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación da Astronomía
1) Renovouse o acordo da IAU OAO
A Unión Astronómica Internacional (IAU) e o Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ) asinaron un novo acordo para continuar e ampliar a Oficina IAU de Divulgación da Astronomía. O novo acordo aumenta significativamente o financiamento e a capacidade da IAU OAO.
Máis información: https://iau.org/news/pressreleases/detail/iau2102/
2) Publicada a segunda listaxe comparativa internacional de termos astronómicos en lingua de signos
O grupo de traballo do Comité Executivo da IAU sobre astronomía para a equidade e a inclusión, con socios e socias de comunidades xordas e con dificultades auditivas en todo o mundo, elaborou a segunda listaxe de termos astronómicos en linguaxe de signos. O proxecto ten como obxectivo estimular a reflexión sobre as diferenzas entre varias linguas, axudar ás comunidades a desenvolver os seus propios signos para termos astronómicos particulares que aínda non teñen e promover o debate sobre a astronomía nas comunidades xordas.
Para saber máis: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21024/
3) Únete á IAU OAO para o Día Internacional da Luz
A Unión Astronómica Internacional (IAU) é socia do Día Internacional da Luz do 16 de maio de 2021 e a Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (IAU OAO) e as persoas encargadas da Coordinación da Divulgación Nacional da IAU (NOC) participarán en varios eventos ese día ou arredor dese día. A data honra o papel da luz nas nosas vidas e a IAU OAO aproveitará para crear conciencia sobre os ceos escuros e tranquilos. En 2021 tamén convidamos a xente a participar en actividades que fomenten o pensamento científico nas nosas vidas.
Máis información: https://www.iau.org/public/darkskiesawareness/
4) Recordatorio de rexistro para a conferencia CAP
A inscrición para a conferencia Comunicar Astronomía co Público (conferencia CAP) pecha o 15 de maio de 2021. A conferencia CAP reúne persoas que traballan ou están interesadas na comunicación, na docencia informal e na divulgación da astronomía para que intercambien ideas e discutan as mellores prácticas. A conferencia virtual é gratuíta para as persoas inscritas e celebrarase do 24 ao 27 de maio de 2021.
Podes rexistrarte aquí: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
5) Oportunidade de traballo: dirección de relacións cos medios no SKA
O Square Kilometer Array (SKA) busca cubrir un posto de xestión da relación cos medios de comunicación para o desenvolvemento da estratexia de relación cos medios do Observatorio en todos os estados membros e no resto do mundo. O concurso está aberto e pecha o 14 de maio de 2021.
Máis información: https://recruitment.skatelescope.org/vacancy/media-relations-manager-441830.html
6) Solicitude de traballo voluntario: o universo no meu peto
A serie de folletos &#8220;O universo no meu peto&#8221; (TIUMP) busca falantes de idiomas africanos para axudaren na tradución dos folletos e que sexan máis accesíbeis en todo o continente. Os folletos TIUMP son folletos gratuítos e imprimíbeis escritos por astrónomos e astrónomas sobre diferentes temas. Os folletos están dispoñíbeis actualmente en 11 idiomas.
As persoas interesadas poden contactar con Grazyna do equipo de TIUMP para obter máis información: http://www.tuimp.org/pages/about/lang:en
7) Abertas as candidaturas para os descubrimentos científicos do ano
A conferencia Falling Walls acepta candidaturas para os descubrimentos científicos do ano. As candidaturas pódense facer nunha das dez categorías, entre as que hai algunhas relevantes para a divulgación e comunicación de astronomía. As candidaturas deberán presentarse antes do 15 de xuño de 2021.
Máis información: https://falling-walls.com/breakthroughyear
8) O Consorcio AAT acepta propostas de interese
O Telescopio Anglo-Australiano (AAT, polas siglas en inglés), operado pola Universidade Nacional Australiana e que ofrece instalacións de observación de primeiro nivel para a astronomía óptica australiana, acepta agora propostas de interese de grupos internacionais. A convocatoria actual é para colaboracións pagadas de colaboración coa instalación AAT e a proposta pode incluír compoñentes de divulgación pública.
Para saber máis: http://www.astronomyaustralia.org.au/news/1304-call-for-international-eoi-to-engage-with-the-aat/
Grazas a Romy Pearse e o equipo do Consorcio AAT por compartir esta nova.
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) 6º Obradoiro da Sociedade Astronómica de África Oriental
Onde: virtual e en Dodoma, Tanzania
Cando: do 15 ao 22 de maio de 2021
Sitio web: https://www.emiratesmarsmission.ae/
b) Conferencia virtual Comunicar a astronomía co público (CAP)
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
c) Comunicación pública de ciencia e tecnoloxía (PCST) 2020 + 1
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.abdn.ac.uk/events/conferences/pcst/
d) SciComPT
Onde: virtual
Cando: do 23 ao 25 de xuño de 2021
Sitio web: http://scicom.pt/index.php/scicompt-2021/
e) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
f) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
g) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 18

Pirineos la Nuit

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 19

Introdución ao Stellarium

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 20

Boletín IAU de divulgación da astronomía: Abril #1

Accepted Answer

Boletín IAU de divulgación da astronomía
Abril #1
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Abertas as solicitudes para Telescopios para todas as persoas 2021
2) Lanzamento do número 29 da revista CAP
3) Publicación das actas da conferencia AstroEDU 2019
4) Abertas as solicitudes de subvencións da EGU para accións en favor do interese do público
5) Telescopios para fomentar a investigación astronómica
6) Prácticas de comunicación científica na ESO
7) UNOOSA e SGAC convocan un concurso de ensaios sobre o espazo para xente nova
8) Concurso internacional de estudantes Dark Skies Rangers
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Encántanos contarvos que xa se poden enviar propostas para o proxecto Telescopios para todas as persoas 2021. Organizado cos nosos socios de Sterren Schitteren Voor Iedereen (As estrelas brillan para todas as persoas &#8211; SSVI) e da Universidade de Leiden, na Oficina de Divulgación de Astronomía da IAU xa nos tarda enviar os 12 telescopios para que máis comunidades de todo o mundo poidan acceder facilmente á ciencia da astronomía. Se ti ou o teu grupo estades a usar a astronomía para xerar interese pola ciencia nunha comunidade desfavorecida en calquera parte do mundo, consulta a información que está máis abaixo para saber como participar.
Ademais de Telescopios para todas as persoas, moitos outros grupos de divulgación da astronomía abriron concursos e subvencións. Hainas para moitos grupos diferentes, incluíndo nenos e nenas, persoas adultas, organizacións sen ánimo de lucro e organizacións de investigación. Consulta se algunha destas oportunidades pode axudarche a ti ou a un grupo que coñeces.
Este boletín tamén dá conta de dúas publicacións recentemente lanzadas pola Unión Astronómica Internacional: o número 29 da revista Comunicar Astronomía co Público e as actas da conferencia AstroEDU 2019. As dúas achegan artigos interesantes e útiles para profesionais da divulgación da astronomía escritos por colegas de todo o mundo.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación de Astronomía
1) Abertas as solicitudes para Telescopios para todas as persoas 2021
O proxecto Telescopios para todas as persoas está aberto a recibir solicitudes para a convocatoria 2021. O proxecto envía telescopios a comunidades desfavorecidas para ampliar os horizontes da infancia, as súas familias e as persoas que traballan na súa educación. Telescopios para todas as persoas é un programa en parcería entre a Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía (IAU OAO), Sterren Schitteren Voor Iedereen (As estrelas brillan para todas as persoas &#8211; SSVI) e a Universidade de Leiden.
Máis información: https://www.iau.org/public/telescopecollaboration/
2) Lanzamento do número 29 da revista CAP
Publicouse o número 29 da revista Comunicar Astronomía co Público (CAPjournal). Este número inclúe artigos de autoras e autores de todo o mundo sobre diversos temas, entre eles os recursos accesíbeis, a creación de comunidade e a motivación da ciencia cidadá.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21021/
3) Publicación das actas da conferencia AstroEDU 2019
Publicáronse as actas da primeira conferencia AstroEdu. A conferencia reuniu a profesionais da astronomía, investigadoras e investigadores en educación astronómica e a comunidade educativa para poñelos en contacto e discutiren e abordaren cuestións comúns.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21022/
4) Abertas as solicitudes de subvencións da EGU para accións en favor do interese do público
A Unión Europea de Xeociencias (EGU) abriu a convocatoria de solicitudes para a sexta edición do seu programa anual de subvencións para accións en favor do interese do público. O programa ten como obxectivo celebrar e recoñecer a comunicación científica de excelencia nas ciencias da Terra, ciencia planetaria e ciencia do espazo. Os e as solicitantes deben ser membros da EGU. As candidaturas gañadoras recibirán 1500 € para o desenvolvemento da idea e a súa posta en práctica.
Para saber máis: https://www.egu.eu/outreach/peg/
5) Telescopios para fomentar a investigación astronómica
A Oficina das Nacións Unidas para Asuntos do Espazo Exterior (UNOOSA) e o Instituto Keldysh de Matemática Aplicada (KIAM) poñen dous telescopios a disposición de organizacións de investigación, universidades e organizacións rexionais ou internacionais de países en desenvolvemento. As propostas deberán presentarse antes do 1 de maio de 2021.
Máis información: https://www.unoosa.org/oosa/en/ourwork/psa/bssi/isonscope.html
6) Prácticas de comunicación científica na ESO
O Observatorio Europeo Austral (ESO) ofrece contratos para o seu próximo ciclo de prácticas en comunicación científica. As prácticas comezan o 1 de setembro de 2021 e o 1 de novembro de 2021. O contrato inclúe aloxamento, unha paga mensual e transporte desde un lugar de orixe. As solicitudes deberían enviarse a mediados de abril xa que as avaliacións comezarán pouco despois.
Máis información: https://recruitment.eso.org/
7) UNOOSA e SGAC convocan un concurso de ensaios sobre o espazo para xente nova
A Oficina das Nacións Unidas para os Asuntos do Espazo Exterior (UNOOSA) e o Space Generation Advisory Council (SGAC) convocaron un concurso internacional de ensaios para xente nova. As persoas de 18 a 35 anos poden enviar un ensaio co tema &#8220;O espazo como ferramenta para favorecer a adaptación e mitigación do clima&#8221;. Os ensaios deberán presentarse antes do 26 de abril de 2021.
Para saber máis: https://unoosa.org/oosa/ourwork/space4youth/competition/2021/
8) Concurso internacional de estudantes Dark Skies Rangers
Nenas e nenos e adolescentes de todo o mundo están convidados a participar nos concursos Dark Skies Rangers de 2021 e coñecer as consecuencias da contaminación luminosa. Os certames están organizados pola entidade astronómica portuguesa sen ánimo de lucro NUCLIO.
Máis información sobre as bases e requisitos do concurso:
Concurso de debuxo (de 5 a 10 anos): http://dsr.nuclio.pt/dsr-drawing-contest/
Concurso de informes (de 5 a 18 anos): http://dsr.nuclio.pt/dsr-report-contest/
Grazas ao equipo de NUCLIO por compartir con nós esta noticia.
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) 6º Obradoiro da Sociedade Astronómica de África Oriental
Onde: virtual e en Dodoma, Tanzania
Cando: do 15 ao 22 de maio de 2021
Sitio web: https://www.emiratesmarsmission.ae/
b) Conferencia virtual Comunicar a astronomía co público (CAP)
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
c) Comunicación pública de ciencia e tecnoloxía (PCST) 2020 + 1
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.abdn.ac.uk/events/conferences/pcst/
d) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
e) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
f) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 21

Contaminación, contagio, condolencia

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 22

Como iniciarse na observación astronómica

Accepted Answer

Vídeo do canal de Youtube AstroXabi do noso compañeiro Xabier Pérez Couto.

Question 23

En un espacio solitario nadie puede oír tus gritos

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 24

Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía: Marzo #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía (IAU OAO)
Marzo #2
Neste boletín:
0) Nota editorial
1) Grazas por un gran mes de recoñecemento ás mulleres e ás nenas en astronomía
2) Aberta a inscrición da Conferencia CAP 2021
3) Última oportunidade para presentarse ao concurso de astrofotografía da IAU OAE
4) IAU OAE abre o primeiro centro de educación en Italia
5) Únete á Semana Internacional do Ceo Escuro
6) Contribúe ao xogo internacional de caza de códigos astrofísicos
7) Microbolsas en curso para facer fronte á Covid-19
8) Axudas “Impact Challenge” de Google.org en favor das mulleres e nenas
9) Repositorio de actividades e recursos en liña
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
0) Nota editorial
Prezados amigos, amigas e colegas,
Concluíu a celebración principal das Mulleres e Nenas en Astronomía e neste boletín incluímos algúns detalles sobre o resultado. Grazas a todas as persoas, en particular os e as responsábeis da coordinación nacional de divulgación da IAU (NOC) que participaron por contribuíren a un mes espectacular. Aínda que dediquemos un mes a destacar as mulleres e as nenas na astronomía, a súa importancia no campo é continua. Agardamos que sigades recoñecendo e apoiando o seu papel e as súas contribucións á astronomía connosco ao longo de todo o ano.
Con moita emoción, abriuse o rexistro para a Conferencia Comunicar Astronomía co Público (Conferencia CAP). A ligazón está máis adiante. Agardamos que moitos e moitas de vós nos acompañedes nesta conferencia virtual e gratuíta.
A nosa oficina irmá, a Oficina IAU de Astronomía para a Educación, achega dúas interesantes informacións. A primeira é o próximo final do seu concurso de astrofotografía. Por favor, asegurádevos de enviar as vosas fotos antes do 15 de abril. A segunda é a apertura do seu primeiro nodo en Italia co Istituto Nazionale di Astrofisica (INAF). Queremos felicitar á IAU OAE por este marabilloso paso no establecemento da súa oficina.
Ademais de todo o que ocorre nas nosas oficinas, estamos encantados de compartir convosco varias oportunidades de comunicación sobre ciencia e astronomía. Un equipo do INAF en Italia busca lugares e persoas relacionadas coa astronomía para crear un xogo e a Semana Internacional do Ceo Oscuro convida a xente de todo o mundo a crear conciencia sobre o impacto da contaminación luminosa (coincide coa campaña do mes de abril de Globe at Night). Por último hai dúas axudas, unha a través de Just One Giant Lab e outra a través de Google, que ofrecen financiamento para proxectos.
Desexámosvos os ceos máis despexados e boa saúde,
Lina Canas e Izumi Hansen, en nome do equipo da Oficina IAU de Divulgación de Astronomía
1) Grazas por un gran mes de recoñecemento ás mulleres e ás nenas en astronomía
Moitas grazas a todas as persoas que participaron na celebración ao longo de todo o mes das Mulleres e Nenas na Astronomía. Grazas a toda a comunidade e aos coordinadores e coordinadoras nacionais de divulgación da IAU celebráronse polo menos 45 eventos e proxectos en máis de 10 idiomas en 27 países e rexións durante o mes. Participaron mulleres e nenas de todas as idades, desde estudantes de primaria ata campioas adolescentes da Olimpíada de Astronomía, pasando por enxeñeiras e investigadoras de alto nivel, demostrando que todas as mulleres teñen a posibilidade de acceder ao ceo cando se lles dá a oportunidade.
Máis información: https://www.iau.org/public/women-and-girls-in-astronomy/
2) Aberta a inscrición da Conferencia CAP 2021
Xa está aberto o rexistro para a conferencia Comunicar Astronomía co Público (Conferencia CAP). A Conferencia CAP reúne a persoas que traballan ou están interesadas na comunicación, na docencia informal e na divulgación da astronomía para intercambiar ideas e boas prácticas. A conferencia virtual é gratuíta para todas as persoas inscritas e celebrarase do 24 ao 27 de maio de 2021.
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/registration/
3) Última oportunidade para presentarse ao concurso de astrofotografía da IAU OAE
O concurso de astrofotografía organizado pola Oficina de Astronomía para a Educación da IAU (IAU OAE) pecharase o 15 de abril de 2021. As persoas participantes poden enviar imaxes en dez categorías diferentes para obter premios en metálico. As fotos enviadas servirán como recursos educativos gratuítos para o profesorado e o alumnado de todo o mundo.
Para saber máis: https://www.haus-der-astronomie.de/oae/collaborate/astrophotography-contest
4) IAU OAE abre o primeiro centro de educación en Italia
A Oficina IAU de Astronomía para a Educación (IAU OAE) abriu o seu primeiro nodo en Italia co Istituto Nazionale di Astrofisica (INAF), o centro nacional de astrofísica de Italia. O Centro OAE Italia xogará un papel importante na rexión do Mediterráneo coa comunidade de educación en astronomía e a rede de coordinadores e coordinadoras nacionais de educación astronómica da OAE na zona. O centro tamén axudará a fortalecer a experiencia da OAE en educación astronómica co alumnado de primaria.
Máis información: https://iau.org/news/announcements/detail/ann21009/
5) Únete á Semana Internacional do Ceo Escuro
A Semana Internacional do Ceo Oscuro de 2021 celebrarase do 5 ao 12 de abril. A semana está organizada pola International Dark-Sky Association, organización líder na loita contra a contaminación luminosa. A semana pretende xerar conciencia sobre a contaminación luminosa, as súas consecuencias negativas e as súas solucións, así como celebrar a noite. A xente de todo o planeta está convidada a unirse aos eventos para coñecer máis sobre a contaminación luminosa.
Máis información: www.darksky.org
A Oficina IAU de Divulgación da Astronomía da IAU colabora na divulgación da Semana Internacional do Ceo Oscuro.
6) Contribúe ao xogo internacional de caza de códigos astrofísicos
O grupo Innovative Education do Istituto Nazionale di Astrofisica (INAF) en Italia solicita contribucións para un xogo internacional en liña de caza de códigos que xira arredor dos lugares da astronomía en todo o mundo. Acéptanse achegas de lugares do pasado, presente e futuro de cada país que sexan relevantes para a astronomía, así como de astrónomos e astrónomas célebres da historia e do pasado recente. O xogo está organizado con motivo da Semana Europea do Código e da Noite Europea da Investigación a finais deste ano. Podedes enviar suxestións antes do 16 de abril de 2021.
Ligazón: https://tinyurl.com/online-code-hunting-game
Grazas a Maura Sandri e Claudia Mignone por compartir esta nova.
7) Microbolsas en curso para facer fronte á Covid-19
Just One Giant Lab (JOGL) ofrece microbolsas de ata 4000 € para proxectos de código aberto que aborden a Covid-19. As subvencións outórganse de forma continuada desde abril de 2020 e a próxima data límite é o 24 de marzo de 2021. JOGL é unha entidade sen ánimo de lucro con sede en París, Francia. Pretende &#8220;catalizar a creación colectiva de coñecemento e solucións para resolver os retos máis urxentes da humanidade&#8221;. A convocatoria é fácil e está aberta a calquera que teña un proxecto de código aberto que aborde a pandemia actual.
Máis información: https://app.jogl.io/program/opencovid19
Grazas a Pedro Russo por compartir con nós esta noticia.
8) Axudas “Impact Challenge” de Google.org en favor das mulleres e nenas
“Impact Challenge” de Google.org ofrece subvencións entre 300.000 e 2 millóns de dólares a certo tipo de organizacións para crearen vías de prosperidade para as mulleres e as nenas. É un programa de subvencións global destinado a empoderar as mulleres e as nenas para avanzaren na economía. As solicitudes pechan ás 23:59 GMT o 9 de abril de 2021.
Máis información: https://impactchallenge.withgoogle.com/womenandgirls2021
Grazas a Ramasamy Venugopal por compartir con nós esta noticia.
9) Actividades destacadas e repositorio de recursos en liña
a) 6º Obradoiro da Sociedade Astronómica de África Oriental
Onde: virtual e en Dodoma, Tanzania
Cando: do 15 ao 22 de maio de 2021
Sitio web: https://www.emiratesmarsmission.ae/
b) Comunicación da astronomía co público (CAP)
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.communicatingastronomy.org/cap2021/
c) Comunicación pública de ciencia e tecnoloxía (PCST) 2020 + 1
Onde: virtual
Cando: do 24 ao 27 de maio de 2021
Sitio web: https://www.abdn.ac.uk/events/conferences/pcst/
d) Reunión anual da Sociedade Astronómica Europea
Onde: virtual
Cando: do 28 de xuño ao 2 de xullo de 2021
Sitio web: https://eas.unige.ch/EAS_meeting/
e) 238º Encontro da Sociedade Astronómica Americana 
Onde: virtual
Cando: do 7 ao 9 de xullo de 2021
Sitio web: https://aas.org/meetings/aas238
f) Comunicar o Futuro: Envolver o Público na Ciencia Básica
Lugar: virtual
Cando: 27 e 28 de xullo de 2021
Sitio web: https://scipep.org/conference/
Podedes atopar recursos gratuítos para a divulgación da astronomía en liña aquí: https://docs.google.com/document/d/1RgKVmO-JkuiWMV55syx3EwUS2-hnYcJ72Ks3HLKex2A/edit?usp=sharing
10) Boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía noutros idiomas
O noso boletín ten tradución aos seguintes idiomas:
Árabe: https://stargazersbh.wixsite.com/bsac/iau
Traducións grazas aos membros do Club de Observación Astronómica de Bahrain.
Español: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html
Traducións grazas a Emilio Zúñiga, da Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua.
Francés: https://haitiastronomie.blogspot.com/p/bulletin-dinformationde-luai-sur.html
Traducións grazas a Rulx Narcisse da Sociedade Astronómica Haitiana.
Galego: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau
Traducións grazas a Martin Pawley da Agrupación Astronómica Coruñesa Ío en España.
Italiano: https://www.astronomiamo.it/DivulgazioneAstronomica/Newsletter-IAU/last
Traducións grazas a Eleonora Piromalli de AstronomiAmo en Italia.
Portugués (europeo): https://drive.google.com/drive/folders/1wN1txv57CLoDbLEEwNjStBMk6CrlkTxu?usp=sharing
Traducións grazas a Catarina Leote, João Ferreira e Jonas Souza a través do grupo de lingua portuguesa da Rede de Tradución Astronómica.
Xaponés: http://bit.ly/2xlNyCR
Traducións grazas a Akihiko Tomita a través da Rede de Tradución Astronómica. Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados (http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html) ou á Sociedade Xaponesa pola Educación e Divulgación da Astronomía (http://www.tenkyo.net/).
Se queredes traducir o noso boletín ao voso idioma, por favor escribídenos a public@oao.iau.org.
11) Contribucións ao boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía
Estamos sempre na busca de noticias sobre divulgación astronómica en todo o mundo para incluílas no seguinte boletín da Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía. Se tedes algún evento astronómico, ofrecedes un posto ou oportunidade de traballo, un recurso educativo ou calquera outra cousa que poida ser de interese para a comunidade da divulgación astronómica, enviádenos un correo a public@oao.iau.org con máis información.
Podedes enviarnos as vosas suxestións até o día 4 de cada mes (para o primeiro boletín) e até o 17 (para o segundo boletín). Desexamos recibir noticias vosas!
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podedes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 25

Más iluminación y menos seguridad

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 26

El día necesita la oscuridad de la noche

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 27

Seráns tranquilos do cariñoso abril

Accepted Answer

Viaxamos mentalmente no tempo até o próximo 9 de abril, sexta feira. O Sol sae ese día cando pasa un minuto das oito da mañá e culmina sobre o horizonte sur ás 14:35, o mediodía en sentido astronómico. A partir desa hora a estrela empezará a perder altura camiño do solpor, que sucederá arredor das 21:10. Mais a luz do día persistirá no ceo aínda algún tempo, durante os crepúsculos, en plural. A primeira fase, o crepúsculo civil, esténdese dende a posta até que o Sol baixa 6º por debaixo do horizonte, media hora durante a cal o ceo loce cores azuis e non chegan a distinguirse máis ca as estrelas moi brillantes. Na seguinte fase, o crepúsculo náutico, o Sol descende durante outra media hora outros seis graos de altura, desde -6º até -12º. O ceo escurece devagar e empeza a encherse de estrelas, mais fica aínda luz ambiental como para recoñecermos formas na distancia. Cando a navegación dependía do coñecemento astronómico este era un bo momento para facer cálculos e comprobar rutas tendo á vez as estrelas no ceo e a liña do horizonte como referencia.
Ao longo do crepúsculo astronómico o Sol baixa outros 6º. Despois diso xa non hai resto ningún de luz solar no firmamento: entramos en noite cerrada, que empeza o 9 de abril un pouco antes das once. Polo oeste vai de retirada o hexágono do inverno, co planeta Marte de visita na constelación do Touro, non lonxe da estrela Aldebarán coa que rivaliza en cor. Durante unhas semanas máis poderemos seguir gozando da espectacular presenza de Orión e do Can Maior, con Sirio como líder celeste, mais a primavera é sempre a época de lles dicir adeus até que, ao final do verán, reaparezan na madrugada alta para dominar de novo a paisaxe dos meses fríos. Mirando o norte temos o Carro da Osa Maior enriba da Polar, coa W de Casiopea abaixo e á esquerda desta. Paga a pena reparar en como cambian as súas posicións ao longo da noite, o sinal máis evidente das voltas que dá o ceo arredor dun punto fixo. Paga a pena, tamén, prestarlles atención ás outras constelacións circumpolares, o Dragón que serpea entre as dúas Osas e o pentágono polo que distinguimos ben Cefeo. Precisaremos fuxir o máis posíbel da contaminación luminosa para recoñecer as rexións do Lince, da Xirafa ou do León Menor.

Deixaremos pasar unhas horas para que se sitúen en mellor lugar as constelacións que agora están asomando. A iso das 2:30 experimentaremos o centro da noite, o punto medio entre o ocaso e o abrente, a xenuína medianoite. É a vista que recolle o mapa deste mes, con Arcturus, no Boieiro, como estrela máis brillante a esa hora: é fácil chegar a ela valéndonos do cabezallo do Carro como guía. Máis aló, proxectando a mesma curva, daremos con Spica, na Virxe, e máis ao sur o simpático cuadrilátero do Corvo, enriba da longuísima Hidra. No leste perto do Boieiro vese a Coroa Boreal e Hércules; érguense as constelacións do verán, a Lira e o Cisne, e polo sueste o rosaliano Serpentario. O León ocupa posición de privilexio con Regulus, Algieba e Denébola como astros máis brillantes mentres no oeste resisten os Xemelgos e o Auriga.
Contra as seis a noite pecha está para rematar. Polo sur vense o Seteiro e o Escorpión, zonas poboadas de obxectos para mirar con prismáticos. O regueiro luminoso da Vía Láctea cruza o ceo desde aí cara ao nordeste, onda Perseo e Casiopea, atravesando o corpo do Cisne. Está xa completo o triángulo do verán, Deneb, Vega e Altair, e perto del salta o Golfiño. Na constelación de Capricornio chaman a nosa atención os planetas Xúpiter e Saturno, moi baixiños no sueste. Despunta o Augadeiro e aínda máis Pegaso e Andrómeda antes de seren devorados polo crepúsculo matutino. Repítese o mesmo ciclo da tarde mais agora en orde inverso: primeiro o crepúsculo astronómico, logo o náutico, pon o ramo o civil. O Sol sae de novo ás oito da mañá, mais desde hai bastantes minutos a súa luz xa fixo da noite día.
* * * * *
Publicado orixinalmente na sección “O ceo do mes” do caderno “Aprender” do Nós Diario, número 18, sábado 27 de marzo de 2021. Texto e imaxes: Martin Pawley (Agrupación Astronómica Coruñesa Ío).

Question 28

Os damos gracias, insectos, por los alimentos que vamos a tomar

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 29

En la ciudad nunca se ven las estrellas

Accepted Answer

Sentímolo moito, ista entrada atopase unicamente en Español.

Question 30

Esperado domingo de Coresma

Accepted Answer

Para a determinación das datas da Semana Santa é preciso ter en conta dous feitos astronómicos, o comezo da primavera e as fases da Lúa. A regra xeral é esta: o Domingo de Resurrección debe ser o primeiro domingo despois da primeira lúa chea da primavera. Precisamos, pois, coñecer cando sucede o equinoccio de marzo, momento en que o Sol se sitúa sobre o ecuador celeste e os seus raios caen verticalmente sobre o ecuador do noso planeta, de tal maneira que os dous hemisferios reciben o mesmo nivel de insolación e se equilibran os días e as noites. É tamén nos equinoccios, e só nos equinoccios, que o Sol sae exactamente polo leste e se pon polo oeste. A medida que os días agrandan camiño do solsticio de verán o Sol irá erguéndose e deitándose cada vez máis ao norte, para ocupar máis tempo no ceo e culminar a maior altura ao mediodía solar, moi afastado en Galiza do civil. Son os meses mellores para tender a roupa a secar, abofé.
En 2021 a primavera comeza o sábado 20 de marzo, mais, como xa se dixo, tamén debemos prestarlle atención ao cambio de forma da Lúa, que empeza mes minguando para desaparecer (lúa nova) o día 13 e, nos días que seguen, volver a medrar. O domingo 21 de marzo temos cuarto crecente e unha semana despois, o 28, lúa chea. Como a primavera xa entrou días atrás, o domingo que pecha a Semana Santa será o seguinte, 4 de abril, o primeiro logo do plenilunio. Fixada esa data, quedan tamén definidas as outras celebracións relacionadas. O domingo anterior ao de Resurrección é o de Ramos, obxecto de atención de Rosalía de Castro nun cadro de “Costumbres gallegas” incluído na primeira edición da súa novela “El primer loco”. O Domingo de Ramos é o último día da Coresma, o período de corenta días de preparación espiritual da Semana Santa segundo a liturxia católica que comeza co mércores de cinza, co que se lle pon o ramo aos días de festa e transgresión do Antroido, ou máis ben daqueles Antroidos antes da pandemia.
Destas festas relixiosas aínda se derivan outras máis avanzada a primavera. O Domingo de Resurrección sinala o inicio da Pascua, período doutros corenta días que conclúe un xoves, o da Ascensión, que este ano cae o 13 de maio. Dez días despois da Ascensión, o quincuaxésimo da Pascua, é outro domingo sinalado, o de Pentecoste, que conmemora o descenso do Espírito Santo sobre os apóstolos. A semana seguinte chega o Domingo de Trindade e o primeiro xoves despois dese é o Corpus Christi, feriado nacional de sempre no país veciño, Portugal. O xoves de Corpus é, en 2021, o 3 de xuño.
Agora vén un matiz importante. Realmente, o equinoccio de marzo pode darse os días 19, 20 ou 21 e, por ser un momento concreto no tempo, pode coincidir en datas diferentes do calendario segundo a localización xeográfica e hora legal de cada territorio. Para evitar máis bailes de datas dos estritamente inevitábeis, a regra eclesiástica fixou como referencia para o inicio da primavera o 21 de marzo, independentemente do fito astronómico. Así, por exemplo, en 2019 a primavera comezou o 20 de marzo e na madrugada do 21 xa houbo lúa chea, mais como primeiro plenilunio da primavera se computou “o primeiro despois do 21 de marzo”, isto é, o do 19 de abril, de aí que o Domingo de Resurrección fora o 21 dese mes. As posicións extremas do Domingo de Resurrección no calendario móvense nun rango que vai do 22 de marzo ao 25 de abril.

O mapa está calculado para as 22:00 do sábado 20 de marzo na Coruña, mais é válido para toda Galiza. Cada semana o ceo “adianta” media hora, aproximadamente, co cal serviría tamén para as 22:30 do 13, as 23:00 do 6 ou ás 23:30 do 27 de febreiro.

A outra imaxe amosa unha representación máis detallada da constelación de Orión, quizais a máis espectacular do ceo do inverno, canda unha imaxe da súa nebulosa, un pouco por debaixo do cinto que debuxan as estrelas Alnitak, Alnilam e Mintaka.
* * * * *
Publicado orixinalmente na sección “O ceo do mes” do caderno “Aprender” do Nós Diario, número 17, sábado 27 de febreiro de 2021. Texto e imaxes: Martin Pawley (Agrupación Astronómica Coruñesa Ío).

Blog

Mantente actualizado