{"id":11607,"date":"2021-03-20T09:00:01","date_gmt":"2021-03-20T09:00:01","guid":{"rendered":"http:\/\/agrupacionio.com\/?p=11607"},"modified":"2021-03-20T13:31:19","modified_gmt":"2021-03-20T13:31:19","slug":"en-la-ciudad-nunca-se-ven-las-estrellas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/en-la-ciudad-nunca-se-ven-las-estrellas\/","title":{"rendered":"En la ciudad nunca se ven las estrellas"},"content":{"rendered":"<p>E\u00e7a de Queir\u00f3s encontr\u00f3 en el cielo estrellado una ventana para experimentar la unidad del universo.\u00a0| Martin Pawley. Art\u00edculo publicado en la secci\u00f3n \u201cLa noche es necesaria\u201d de la\u00a0<a href=\"https:\/\/www.globalastronomia.com\/\">Revista Astronom\u00eda<\/a>, n\u00ba 250, abril de 2020.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p data-wp-editing=\"1\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-11608\" src=\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/ASTRONOM\u00cdA-2020-04_La-noche-es-necesaria_n250_E\u00e7a.jpg\" alt=\"\" width=\"431\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/ASTRONOM\u00cdA-2020-04_La-noche-es-necesaria_n250_E\u00e7a.jpg 431w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/ASTRONOM\u00cdA-2020-04_La-noche-es-necesaria_n250_E\u00e7a-202x300.jpg 202w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/ASTRONOM\u00cdA-2020-04_La-noche-es-necesaria_n250_E\u00e7a-337x500.jpg 337w\" sizes=\"(max-width: 431px) 100vw, 431px\" \/>Aunque Rosal\u00eda de Castro, de quien hablamos el mes pasado, no viaj\u00f3 nunca a Portugal, su obra <a href=\"https:\/\/follasnovas.rosalia.gal\/artigo\/a-recepcion-de-rosalia-en-portugal\/\">fue conocida en el pa\u00eds vecino<\/a> ya en vida de la autora. \u00abCantares gallegos\u00bb formaba parte de la biblioteca de <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/Antero_de_Quental\">Antero de Quental<\/a>, pero su mayor admirador pudo ser <a href=\"https:\/\/pt.wikipedia.org\/wiki\/E%C3%A7a_de_Queiroz\">E\u00e7a de Queir\u00f3s<\/a>, una de las figuras esenciales de las letras portuguesas. Su propia hija le explic\u00f3 al experto en la obra rosaliana Alberto Machado da Rosa que la escritora gallega hab\u00eda sido \u00abuna de las m\u00e1s profundas devociones literarias\u00bb de E\u00e7a, cuyos versos era capaz de recitar de memoria. Dos versos del poema \u00abAiri\u00f1os, airi\u00f1os aires\u00bb se citan en una de sus novelas, \u00abA Capital\u00bb: \u00abDoces gallegui\u00f1os aires, \/ quitadoiri\u00f1os de penas\u00bb.<\/p>\n<p>Nacido en Povoa de Varzim en 1845, Jos\u00e9 Maria de E\u00e7a de Queiroz fue diplom\u00e1tico adem\u00e1s de escritor y como tal vivi\u00f3 en La Habana, Newcastle, Bristol y Par\u00eds, ejerciendo como c\u00f3nsul. \u00abO crime do Padre Amaro\u00bb, \u00abO Mandarim\u00bb, \u00abOs Maias\u00bb o \u00abA ilustre casa de Ramires\u00bb son algunas de sus novelas m\u00e1s destacadas, pero hoy quiero destacar otra, <a href=\"http:\/\/purl.pt\/234\">\u00abA cidade e as serras\u00bb<\/a>, que se public\u00f3 en 1901, un a\u00f1o despu\u00e9s de su muerte. \u00abA cidade e as serras\u00bb desarrolla una trama y un personaje antes presente en un cuento excepcional, \u00abCiviliza\u00e7\u00e3o\u00bb. El protagonista, Jacinto, vive en la ciudad rodeado de lujos y de las m\u00e1s notables manifestaciones del progreso y la cultura, pero eso no le impide ser profundamente infeliz. Jacinto decide abandonar la ciudad para ir al campo, a las \u00abserras\u00bb del t\u00edtulo, un mundo m\u00e1s primitivo, apegado a los ritmos naturales. Entre el entusiasmo tecnol\u00f3gico y la fascinaci\u00f3n buc\u00f3lica hacia la naturaleza, Jacinto alcanza un punto de equilibrio. Y en ese equilibrio est\u00e1 presente la belleza y el misterio del firmamento nocturno:<\/p>\n<p>\u00abEn la Ciudad (como not\u00f3 Jacinto) nunca se ven, ni se recuerdan, los astros, por causa de los faroles de gas o de los globos de electricidad que los ofuscan. Por eso (como yo apunt\u00e9) nunca se entra en esa comuni\u00f3n con el Universo que es la \u00fanica gloria y el \u00fanico consuelo de la Vida. Pero en la sierra, (&#8230;) un Jacinto, un Z\u00e9 Fernandes, libres, bien cenados, fumando en el saliente de una ventana, miran las estrellas y las estrellas miran hacia ellos. (&#8230;) En este instante, otros Jacintos, otros Z\u00e9s Fernandes, sentados en las ventanas de otras Tormes, contemplan el cielo nocturno y en \u00e9l un peque\u00f1ito punto de luz, que es nuestra Tierra que tanto sublimamos. (&#8230;) Por tanto, todos nosotros, Habitantes de los Mundos, en las ventanas de nuestros caserones, m\u00e1s all\u00e1 de los Saturnos, o aqu\u00ed en nuestra peque\u00f1a Tierra, constantemente completamos un acto sacrosanto que nos penetra y nos une, que es sentir en el Pensamiento el n\u00facleo com\u00fan de nuestras modalidades, y as\u00ed concebir por un momento, dentro de la Consciencia, la Unidad del Universo.\u00bb<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * *<\/p>\n<p><em>TEXTO COMPLEMENTARIO AL ART\u00cdCULO DE \u00abASTRONOM\u00cdA\u00bb<\/em><\/p>\n<p>Fragmento original completo de \u00abA cidade e as serras\u00bb en portugu\u00e9s:<\/p>\n<p>\u00abNa Cidade (como notou Jacinto) nunca se olham, nem lembram os astros&#8211;por causa dos candeeiros de ga\u0301s ou dos globos de electricidade que os ofuscam. Por isso (como eu notei) nunca se entra nessa comunha\u0303o com o Universo que e\u0301 a u\u0301nica glo\u0301ria e u\u0301nica consolac\u0327a\u0303o da Vida. Mas na serra, sem pre\u0301dios disformes de seis andares, sem a fumarac\u0327a que tapa Deus, sem os cuidados que como pedac\u0327os de chumbo puxam a alma para o po\u0301 rasteiro&#8211;um Jacinto, um Ze\u0301 Fernandes, livres, bem jantados, fumando nos poiais de uma janela, olham para os astros e os astros olham para eles. Uns, certamente, com olhos de sublime imobilidade ou de sublime indiferenc\u0327a. Mas outros curiosamente, ansiosamente, com uma luz que acena, uma luz que chama, como se tentassem, de ta\u0303o longe, revelar os seus segredos, ou de ta\u0303o longe compreender os nossos&#8230;<\/p>\n<p>&#8211;Oh Jacinto, que estrela e\u0301 esta, aqui, ta\u0303o viva, sobre o beiral do telhado? &#8211;Na\u0303o sei&#8230; E aquela, Ze\u0301 Fernandes, ale\u0301m, por cima do pinheiral?<br \/>\n&#8211;Na\u0303o sei.<\/p>\n<p>Na\u0303o sabi\u0301amos. Eu, por causa da espessa crosta de ignora\u0302ncia com que sai\u0301 do ventre de Coimbra, minha Ma\u0303e espiritual. Ele, porque na sua Biblioteca possui\u0301a trezentos e oito tratados sobre Astronomia, e o Saber, assim acumulado, forma um monte que nunca se transpo\u0303e nem se desbasta. Mas que nos importava que aquele astro ale\u0301m se chamasse Si\u0301rio e aquele outro Aldebara\u0303? Que lhes importava a eles que um de no\u0301s fosse Jacinto, outro Ze\u0301? Eles ta\u0303o imensos, no\u0301s ta\u0303o pequeninos, somos a obra da mesma Vontade. E todos, Uranos ou Lorenas de Noronha e Sande, constitui\u0301mos modos diversos de um Ser u\u0301nico, e as nossas diversidades esparsas somam na mesma compacta Unidade. Mole\u0301culas do mesmo Todo, governadas pela mesma Lei, rolando para o mesmo Fim&#8230; Do astro ao homem, do homem a\u0300 flor do trevo, da flor do trevo ao mar sonoro&#8211;tudo e\u0301 o mesmo Corpo, onde circula, como um sangue, o mesmo Deus. E nenhum fre\u0301mito de vida, por menor, passa numa fibra desse sublime Corpo, que se na\u0303o repercuta em todas, ate\u0301 a\u0300s mais humildes, ate\u0301 a\u0300s que parecem inertes e invitais. Quando um Sol que na\u0303o avisto, nunca avistarei, morre de inanic\u0327a\u0303o nas profundidades, esse esguio galho de limoeiro, em baixo na horta, sente um secreto arrepio de morte:&#8211;e, quando eu bato uma patada no soalho de Tormes, ale\u0301m o monstruoso Saturno estremece, e esse estremecimento percorre o inteiro Universo! Jacinto abateu rijamente a ma\u0303o no rebordo da janela. Eu gritei:<\/p>\n<p>&#8211;Acredita!&#8230; O sol tremeu.<\/p>\n<p>E depois (como eu notei) devi\u0301amos considerar que, sobre cada um desses gra\u0303os de po\u0301 luminoso, existia uma criac\u0327a\u0303o, que incessantemente nasce, perece, renasce. Neste instante, outros Jacintos, outros Ze\u0301s Fernandes, sentados a\u0300s janelas doutras Tormes, contemplam o ce\u0301u nocturno, e nele um pequenininho ponto de luz, que e\u0301 a nossa possante Terra por no\u0301s tanto sublimada. Na\u0303o tera\u0303o todos esta nossa forma, bem fra\u0301gil, bem desconforta\u0301vel, e (a na\u0303o ser no Apolo do Vaticano, na Ve\u0301nus de Milo e talvez na Princesa, de Carman) singularmente feia e burlesca. Mas, horrendos ou de inefa\u0301vel beleza; colossais e de uma carne mais dura que o granito, ou leves como gazes e ondulando na luz, todos eles sa\u0303o seres pensantes e te\u0302m conscie\u0302ncia da Vida&#8211;porque decerto cada Mundo possui o seu Descartes, ou ja\u0301 o nosso Descartes os percorreu a todos com o seu Me\u0301todo, a sua escura capa, a sua agudeza elegante, formulando a u\u0301nica certeza talvez certa, o grande Penso logo existo. Portanto todos no\u0301s, Habitantes dos Mundos, a\u0300s janelas dos nossos casaro\u0303es, ale\u0301m nos Saturnos, ou aqui na nossa Terri\u0301cula, constantemente perfazemos um acto sacrossanto que nos penetra e nos funde&#8211;que e\u0301 sentirmos no Pensamento o nu\u0301cleo comum das nossas modalidades, e portanto realizarmos um momento, dentro da Conscie\u0302ncia, a Unidade do Universo!&#8211;Hein, Jacinto?\u2026\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u00e7a de Queir\u00f3s encontr\u00f3 en el cielo estrellado una ventana para experimentar la unidad del universo.\u00a0| Martin Pawley. Art\u00edculo publicado en la secci\u00f3n \u201cLa noche es necesaria\u201d de la\u00a0Revista Astronom\u00eda, n\u00ba 250, abril de 2020. * * * Aunque Rosal\u00eda de Castro, de quien hablamos el mes pasado, no viaj\u00f3 nunca a Portugal, su obra fue conocida en el pa\u00eds vecino ya en vida de&#8230; <\/p>\n<p class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/en-la-ciudad-nunca-se-ven-las-estrellas\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11608,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[386,385,177],"class_list":["post-11607","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-contaminacion-luminosa-gl","tag-eca-de-queiros","tag-la-noche-es-necesaria","tag-revista-astronomia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11607","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11607"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11607\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11775,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11607\/revisions\/11775"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11607"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11607"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11607"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}