{"id":13519,"date":"2024-12-19T13:08:36","date_gmt":"2024-12-19T13:08:36","guid":{"rendered":"https:\/\/agrupacionio.com\/?p=13519"},"modified":"2024-12-19T13:22:04","modified_gmt":"2024-12-19T13:22:04","slug":"galego-os-planetas-protagonistas-da-paisaxe-este-nadal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-os-planetas-protagonistas-da-paisaxe-este-nadal\/","title":{"rendered":"Os planetas, protagonistas da paisaxe este Nadal"},"content":{"rendered":"<p>A paisaxe celeste das pr\u00f3ximas semanas ten uns indiscut\u00edbeis actores principais: os planetas. Os cinco compa\u00f1eiros da <strong>Terra<\/strong> na s\u00faa viaxe arredor do <strong>Sol<\/strong> que podemos reco\u00f1ecer a ollo nu fan acto de presenza ao longo da noite en condici\u00f3ns \u00f3ptimas para a s\u00faa visi\u00f3n, unha escusa perfecta para erguer a nosa ollada por riba da <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/gl\/contaminacion-luminica\/\">contaminaci\u00f3n ornamental<\/a> tan frecuente nestas datas.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13520\" aria-describedby=\"caption-attachment-13520\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-13520 size-full\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h.jpg 1080w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-768x768.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-1060x1060.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/24D_20h-500x500.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13520\" class=\"wp-caption-text\">O ceo da Coru\u00f1a o 24 de decembro \u00e1s 20:00.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Xa dende o solpor chama inevitabelmente a atenci\u00f3n o inmenso brillo de <strong>Venus<\/strong> con magnitude por debaixo de -4 na constelaci\u00f3n de Capricornio (recordemos que o brillo dos corpos celestes \u00e9 m\u00e1is alto canto m\u00e1is pequeno sexa o n\u00famero que indica a s\u00faa magnitude). Ao longo das pr\u00f3ximas semanas ir\u00e1 despraz\u00e1ndose cara \u00e1 constelaci\u00f3n do Augadeiro, onde atopamos, cunha aparencia ben m\u00e1is discreta, a <strong>Saturno<\/strong>. Venus e Saturno ir\u00e1n achegando as s\u00faas posici\u00f3ns devagari\u00f1o para entrar en conxunci\u00f3n na terceira semana de 2025.<\/p>\n<p><strong>X\u00fapiter<\/strong> pasou hai uns d\u00edas pola oposici\u00f3n, que \u00e9 cando acada o maior brillo anual e se mant\u00e9n vis\u00edbel toda a noite. As condici\u00f3ns para a s\u00faa observaci\u00f3n seguen sendo, pois, moi boas, e o localizamos ademais nunha zona privilexiada, entre os cornos do Touro e a pouca distancia de Aldebaran, un dos seis v\u00e9rtices do chamado \u201chex\u00e1gono do inverno\u201d que completan Capella, no Auriga, Pollux (ou Castor) nos Xemelgos, Procyon no Can Menor, Sirius no Can Maior e Rigel en Ori\u00f3n. E dentro dese hex\u00e1gono, Betelgeuse, unha superxigante vermella cami\u00f1o da s\u00faa explosiva morte. G\u00fastame sempre recordar que Rigel e Betelgeuse, por pertenceren ao reducido grupo das estrelas m\u00e1is grandes, te\u00f1en vidas breves, duns cantos mill\u00f3ns de anos, fronte aos miles de mill\u00f3ns de anos dunha estrela mediana ou os bill\u00f3ns dunha anana vermella. As d\u00faas estrelas m\u00e1is brillantes de Ori\u00f3n non exist\u00edan cando apareceron na Terra os primeiros grandes simios.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13521\" aria-describedby=\"caption-attachment-13521\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-13521 size-full\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30.jpg 1080w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-768x768.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-1060x1060.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_1h30-500x500.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13521\" class=\"wp-caption-text\">O ceo da Coru\u00f1a o 25 de decembro \u00e1 1:30 a.m.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na contorna do hex\u00e1gono, na constelaci\u00f3n do Cangrexo, brilla a \u201croxa estrela\u201d coa que naceu Rosal\u00eda de Castro segundo escribiu nun dos seus poemas, o planeta <strong>Marte<\/strong>. Marte estar\u00e1 en oposici\u00f3n arredor do 16 de xaneiro, as\u00ed que d\u00eda a d\u00eda ir\u00e1 medrando a s\u00faa luminosidade e pasar\u00e1 m\u00e1is tempo no ceo. Para vermos o \u00faltimo planeta, <strong>Mercurio<\/strong>, hai que agardar ao final da noite. Os \u00faltimos d\u00edas de 2024 achegan unha oportunidade espl\u00e9ndida para velo, cun brillo not\u00e1bel (magnitude -0,4) e coa m\u00e1xima separaci\u00f3n respecto do Sol, feito que ampl\u00eda a xanela de tempo para a s\u00faa observaci\u00f3n. A esas horas xa colleu altura suficiente sobre o horizonte a constelaci\u00f3n do Serpentario, cuxa estrela Marfik serve de referencia para localizarmos con binoculares a <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/gl\/estrella-rosaliadecastro\/\">estrela Rosal\u00edadecastro<\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13522\" aria-describedby=\"caption-attachment-13522\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-13522 size-full\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"645\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h.jpg 1080w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-300x179.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-768x459.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-1024x612.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-1060x633.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-550x328.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/25D_8h-837x500.jpg 837w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13522\" class=\"wp-caption-text\">Horizonte sueste da Coru\u00f1a o 25 de decembro \u00e1s 8:00 a.m.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dentro da s\u00faa colecci\u00f3n de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/gl\/materiales-didacticos\/\">materiais did\u00e1cticos<\/a>, a Agrupaci\u00f3n \u00cdo v\u00e9n de editar un mon\u00edptico dedicado aos planetas do sistema solar. O mon\u00edptico presenta os oito planetas a escala de tama\u00f1o, de xeito que se reco\u00f1ecen visualmente de maneira realista as s\u00faas dimensi\u00f3ns relativas. No reverso sit\u00faanse sobre unha li\u00f1a de acordo coa s\u00faa distancia, tam\u00e9n a escala, respecto do Sol. Para cada planeta ind\u00edcanse, ademais, diferentes datos: a s\u00faa distancia media ao Sol, a s\u00faa masa, o di\u00e1metro ecuatorial, os seus per\u00edodos de rotaci\u00f3n e translaci\u00f3n e o n\u00famero de sat\u00e9lites co\u00f1ecidos que pos\u00faen. O mon\u00edptico sobre planetas (canda outros nosos, como o da estrela Rosal\u00edadecastro ou <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/gl\/a-noite-e-necesaria-nuevo-moniptico-sobre-contaminacion-luminica\/\">o que fala sobre contaminaci\u00f3n luminosa<\/a>) est\u00e1 a disposici\u00f3n do p\u00fablico no planetario da <a href=\"https:\/\/www.coruna.gal\/mc2\/gl\/casa-das-ciencias?argIdioma=gl\">Casa das Ciencias<\/a> e na <a href=\"https:\/\/www.coruna.gal\/bibliotecas\/gl\/usa-as-bibliotecas\/para-orientarte\/busca-a-tua-biblioteca\">rede de bibliotecas municipais da Coru\u00f1a<\/a> (F\u00f3rum, \u00c1gora, Castrill\u00f3n, Sagrada Familia, Rosales, Dur\u00e1n Loriga, Estudos Locais, Monte Alto e punto de servizo de Mesoiro), as\u00ed como no local da <a href=\"https:\/\/acalexandreboveda.gal\/\">Agrupaci\u00f3n Cultural Alexandre B\u00f3veda<\/a> e na <a href=\"https:\/\/rosalia.gal\/\">Casa de Rosal\u00eda<\/a> en Padr\u00f3n.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-13523\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"710\" height=\"710\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-768x768.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-1060x1060.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1-500x500.jpg 500w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_1.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-13524\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"710\" height=\"710\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-768x768.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-1060x1060.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2-500x500.jpg 500w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Planetas_2.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 710px) 100vw, 710px\" \/><\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A paisaxe celeste das pr\u00f3ximas semanas ten uns indiscut\u00edbeis actores principais: os planetas. Os cinco compa\u00f1eiros da Terra na s\u00faa viaxe arredor do Sol que podemos reco\u00f1ecer a ollo nu fan acto de presenza ao longo da noite en condici\u00f3ns \u00f3ptimas para a s\u00faa visi\u00f3n, unha escusa perfecta para erguer a nosa ollada por riba da contaminaci\u00f3n ornamental tan frecuente nestas datas. Xa dende o&#8230; <\/p>\n<p class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-os-planetas-protagonistas-da-paisaxe-este-nadal\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":13523,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[],"class_list":["post-13519","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-visual-gl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13519"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13528,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13519\/revisions\/13528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}