{"id":11833,"date":"2021-05-08T15:00:38","date_gmt":"2021-05-08T15:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/agrupacionio.com\/?p=11833"},"modified":"2021-05-27T22:10:06","modified_gmt":"2021-05-27T22:10:06","slug":"galego-luz-e-progreso-en-todas-partes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-luz-e-progreso-en-todas-partes\/","title":{"rendered":"Luz e progreso en todas partes"},"content":{"rendered":"<p>Duns anos para ac\u00f3 a contaminaci\u00f3n luminosa deixou de ser unha queixa minoritaria das persoas que dedicamos tempo \u00e1 astronom\u00eda para converterse nunha moi seria preocupaci\u00f3n global. Logo de xa varias d\u00e9cadas de estudo dos efectos da luz artificial pola noite hai un ampl\u00edsimo consenso cient\u00edfico sobre o seu impacto negativo na natureza. A luz artificial acaba coa clara diferenciaci\u00f3n entre o d\u00eda luminoso e a noite escura, caracter\u00edsticas esenciais do noso planeta, inherentes aos seus movementos. Facer desaparecer a escuridade \u00e9 unha p\u00e9sima idea: a luz artificial pola noite mata. Provoca mill\u00f3ns de mortes de paxaros por choques contra edificios iluminados, dificulta as migraci\u00f3ns nocturnas, a mi\u00fado con consecuencias fatais, altera os procesos reprodutivos e de predaci\u00f3n de moitas especies, prexudica as poboaci\u00f3ns de insectos, decisivas para a supervivencia da vida na Terra&#8230; E o efecto non \u00e9 s\u00f3 local, na proximidade das fontes de luz, pois esta prop\u00e1gase grandes distancias e por iso a p\u00e9sima iluminaci\u00f3n das vilas e cidades galegas afecta ecosistemas a ducias de quil\u00f3metros. Minimizar os perigos da contaminaci\u00f3n luminosa \u00e9 hoxe equivalente a negar o quecemento debido ao efecto invernadoiro ou a perda de biodiversidade: un puro exercicio de negacionismo criminal. Por se isto fose pouco, hai tam\u00e9n un crecente corpo de evidencias cient\u00edficas sobre o papel da luz pola noite na sa\u00fade humana provocando ou agravando diversas patolox\u00edas, entre elas alg\u00fans tipos de cancro.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-11835\" src=\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"286\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade.jpg 800w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade-300x191.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade-768x489.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade-550x350.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/A_perda_da_escuridade-786x500.jpg 786w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/>Asumirmos que a luz artificial \u00e9 un axente contaminante m\u00e1is \u00e9 o primeiro paso para po\u00f1erlle remedio ao problema. E o remedio \u00e9 sinxelo, consiste en empregarmos s\u00f3 a cantidade de luz xusta para as actividades humanas, e s\u00f3 cando \u00e9 preciso e onde \u00e9 preciso. A principal organizaci\u00f3n do mundo na loita contra a contaminaci\u00f3n luminosa, a International Dark-Sky Association, produciu un v\u00eddeo divulgativo, \u201cLosing the Dark\u201d, que desde 2016 conta <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=RHVfCDa9uBM\">con versi\u00f3n en galego, \u201cA perda da escuridade\u201d<\/a>, promovida pola Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo coa colaboraci\u00f3n da xornalista Bel\u00e9n Regueira como narradora. O c\u00f3digo QR da imaxe pequena l\u00e9vavos directamente a esta curta documental. No web da Agrupaci\u00f3n \u00cdo temos <a href=\"http:\/\/agrupacionio.com\/gl\/contaminacion-luminica\/\">unha secci\u00f3n sobre contaminaci\u00f3n luminosa<\/a> con outros recursos valiosos, como o caderno \u201cDevolv\u00e1moslle a Galicia a V\u00eda L\u00e1ctea\u201d, coescrito por Salva Bar\u00e1, Ana Ulla e o autor deste texto. Ademais, a Agrupaci\u00f3n \u00cdo produciu unha exposici\u00f3n, \u201cA contaminaci\u00f3n luminosa: depende de n\u00f3s\u201d, que desde 2017 visitou m\u00e1is de trinta espazos, inclu\u00eddo o parlamento galego. Calquera entidade ou instituci\u00f3n que desexe exhibir estes paneis informativos pode contactar co grupo de traballo espec\u00edfico da agrupaci\u00f3n a trav\u00e9s do correo electr\u00f3nico cl@agrupacionio.com, que est\u00e1 aberto tam\u00e9n para consultas ou propostas relacionadas con este problema.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11834\" src=\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio.jpg 720w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/APRENDER-maio-500x500.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/p>\n<p>O mapa representa o ceo do pa\u00eds \u00e1s 00:00 do domingo 9 de maio, a medianoite civil, afastada d\u00faas horas e media do verdadeiro centro da noite. En todas as cartas celestes, e esta non \u00e9 unha excepci\u00f3n, o tama\u00f1o dos puntos que sinalan as estrelas \u00e9 unha referencia do brillo aparente destas. As\u00ed, os puntos gordos corresp\u00f3ndense coas estrelas m\u00e1is brillantes e os finos coas estrelas que o son menos. Conv\u00e9n recordar que o brillo aparente dunha estrela vista desde a Terra depende de dous factores: o brillo propio da estrela e a distancia \u00e1 que se atopa de n\u00f3s. Unha estrela pode parecernos rechamante no noso ceo porque a\u00ednda non sendo especialmente luminosa est\u00e1 relativamente perto do noso planeta, como \u00e9 o caso de Procyon, no Can Menor, que \u00e9 algo m\u00e1is grande ca o Sol mais est\u00e1 a once anos luz de distancia. Por\u00e9n, Rigel, na constelaci\u00f3n de Ori\u00f3n, \u00e9 un pouco m\u00e1is brillante ca Procyon mais est\u00e1 setenta e cinco veces m\u00e1is lonxe, e iso rev\u00e9lanos que a s\u00faa luminosidade intr\u00ednseca ten que ser inmensa, moitos miles de veces maior ca a do Sol.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duns anos para ac\u00f3 a contaminaci\u00f3n luminosa deixou de ser unha queixa minoritaria das persoas que dedicamos tempo \u00e1 astronom\u00eda para converterse nunha moi seria preocupaci\u00f3n global. Logo de xa varias d\u00e9cadas de estudo dos efectos da luz artificial pola noite hai un ampl\u00edsimo consenso cient\u00edfico sobre o seu impacto negativo na natureza. A luz artificial acaba coa clara diferenciaci\u00f3n entre o d\u00eda luminoso e&#8230; <\/p>\n<p class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-luz-e-progreso-en-todas-partes\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11834,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[146,26],"tags":[375,374],"class_list":["post-11833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-visual-gl","category-contaminacion-luminosa-gl","tag-nos-diario","tag-o-ceo-do-mes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11833"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11839,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11833\/revisions\/11839"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}