![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/APRENDER-abril.jpg\")
<\/p>\nViaxamos mentalmente no tempo at\u00e9 o pr\u00f3ximo 9 de abril, sexta feira. O Sol sae ese d\u00eda cando pasa un minuto das oito da ma\u00f1\u00e1 e culmina sobre o horizonte sur \u00e1s 14:35, o mediod\u00eda en sentido astron\u00f3mico. A partir desa hora a estrela empezar\u00e1 a perder altura cami\u00f1o do solpor, que suceder\u00e1 arredor das 21:10. Mais a luz do d\u00eda persistir\u00e1 no ceo a\u00ednda alg\u00fan tempo, durante os crep\u00fasculos, en plural. A primeira fase, o crep\u00fasculo civil, est\u00e9ndese dende a posta at\u00e9 que o Sol baixa 6\u00ba por debaixo do horizonte, media hora durante a cal o ceo loce cores azuis e non chegan a distinguirse m\u00e1is ca as estrelas moi brillantes. Na seguinte fase, o crep\u00fasculo n\u00e1utico, o Sol descende durante outra media hora outros seis graos de altura, desde -6\u00ba at\u00e9 -12\u00ba. O ceo escurece devagar e empeza a encherse de estrelas, mais fica a\u00ednda luz ambiental como para reco\u00f1ecermos formas na distancia. Cando a navegaci\u00f3n depend\u00eda do co\u00f1ecemento astron\u00f3mico este era un bo momento para facer c\u00e1lculos e comprobar rutas tendo \u00e1 vez as estrelas no ceo e a li\u00f1a do horizonte como referencia.<\/p>\n
Ao longo do crep\u00fasculo astron\u00f3mico o Sol baixa outros 6\u00ba. Despois diso xa non hai resto ning\u00fan de luz solar no firmamento: entramos en noite cerrada, que empeza o 9 de abril un pouco antes das once. Polo oeste vai de retirada o hex\u00e1gono do inverno, co planeta Marte de visita na constelaci\u00f3n do Touro, non lonxe da estrela Aldebar\u00e1n coa que rivaliza en cor. Durante unhas semanas m\u00e1is poderemos seguir gozando da espectacular presenza de Ori\u00f3n e do Can Maior, con Sirio como l\u00edder celeste, mais a primavera \u00e9 sempre a \u00e9poca de lles dicir adeus at\u00e9 que, ao final do ver\u00e1n, reaparezan na madrugada alta para dominar de novo a paisaxe dos meses fr\u00edos. Mirando o norte temos o Carro da Osa Maior enriba da Polar, coa W de Casiopea abaixo e \u00e1 esquerda desta. Paga a pena reparar en como cambian as s\u00faas posici\u00f3ns ao longo da noite, o sinal m\u00e1is evidente das voltas que d\u00e1 o ceo arredor dun punto fixo. Paga a pena, tam\u00e9n, prestarlles atenci\u00f3n \u00e1s outras constelaci\u00f3ns circumpolares, o Drag\u00f3n que serpea entre as d\u00faas Osas e o pent\u00e1gono polo que distinguimos ben Cefeo. Precisaremos fuxir o m\u00e1is pos\u00edbel da contaminaci\u00f3n luminosa para reco\u00f1ecer as rexi\u00f3ns do Lince, da Xirafa ou do Le\u00f3n Menor.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Le\u00f3n_ConLendas-300x180.jpg\")
Deixaremos pasar unhas horas para que se sit\u00faen en mellor lugar as constelaci\u00f3ns que agora est\u00e1n asomando. A iso das 2:30 experimentaremos o centro da noite, o punto medio entre o ocaso e o abrente, a xenu\u00edna medianoite. \u00c9 a vista que recolle o mapa deste mes, con Arcturus, no Boieiro, como estrela m\u00e1is brillante a esa hora: \u00e9 f\u00e1cil chegar a ela val\u00e9ndonos do cabezallo do Carro como gu\u00eda. M\u00e1is al\u00f3, proxectando a mesma curva, daremos con Spica, na Virxe, e m\u00e1is ao sur o simp\u00e1tico cuadril\u00e1tero do Corvo, enriba da longu\u00edsima Hidra. No leste perto do Boieiro vese a Coroa Boreal e H\u00e9rcules; \u00e9rguense as constelaci\u00f3ns do ver\u00e1n, a Lira e o Cisne, e polo sueste o rosaliano Serpentario. O Le\u00f3n ocupa posici\u00f3n de privilexio con Regulus, Algieba e Den\u00e9bola como astros m\u00e1is brillantes mentres no oeste resisten os Xemelgos e o Auriga.<\/p>\n
Contra as seis a noite pecha est\u00e1 para rematar. Polo sur vense o Seteiro e o Escorpi\u00f3n, zonas poboadas de obxectos para mirar con prism\u00e1ticos. O regueiro luminoso da V\u00eda L\u00e1ctea cruza o ceo desde a\u00ed cara ao nordeste, onda Perseo e Casiopea, atravesando o corpo do Cisne. Est\u00e1 xa completo o tri\u00e1ngulo do ver\u00e1n, Deneb, Vega e Altair, e perto del salta o Golfi\u00f1o. Na constelaci\u00f3n de Capricornio chaman a nosa atenci\u00f3n os planetas X\u00fapiter e Saturno, moi baixi\u00f1os no sueste. Despunta o Augadeiro e a\u00ednda m\u00e1is Pegaso e Andr\u00f3meda antes de seren devorados polo crep\u00fasculo matutino. Rep\u00edtese o mesmo ciclo da tarde mais agora en orde inverso: primeiro o crep\u00fasculo astron\u00f3mico, logo o n\u00e1utico, pon o ramo o civil. O Sol sae de novo \u00e1s oito da ma\u00f1\u00e1, mais desde hai bastantes minutos a s\u00faa luz xa fixo da noite d\u00eda.<\/p>\n
* * * * *<\/p>\n
Publicado orixinalmente na secci\u00f3n \u201cO ceo do mes\u201d do caderno \u201cAprender\u201d do\u00a0N\u00f3s Diario<\/a>, n\u00famero 18, s\u00e1bado 27 de marzo de 2021. Texto e imaxes: Martin Pawley (Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Viaxamos mentalmente no tempo at\u00e9 o pr\u00f3ximo 9 de abril, sexta feira. O Sol sae ese d\u00eda cando pasa un minuto das oito da ma\u00f1\u00e1 e culmina sobre o horizonte sur \u00e1s 14:35, o mediod\u00eda en sentido astron\u00f3mico. A partir desa hora a estrela empezar\u00e1 a perder altura cami\u00f1o do solpor, que suceder\u00e1 arredor das 21:10. Mais a luz do d\u00eda persistir\u00e1 no ceo a\u00ednda… <\/p>\n