{"id":11541,"date":"2021-01-04T10:15:49","date_gmt":"2021-01-04T10:15:49","guid":{"rendered":"http:\/\/agrupacionio.com\/?p=11541"},"modified":"2021-03-20T13:24:10","modified_gmt":"2021-03-20T13:24:10","slug":"galego-nas-negras-noites-de-inverno","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-nas-negras-noites-de-inverno\/","title":{"rendered":"Nas negras noites de inverno"},"content":{"rendered":"<p>Mercurio, Venus, Marte, X\u00fapiter e Saturno son os cinco planetas do sistema solar que se poden ver a simple vista e, en consecuencia, co\u00f1\u00e9cense ben desde a antig\u00fcidade. Os outros dous planetas do noso barrio, Urano e Neptuno, foron identificados despois da invenci\u00f3n do telescopio. En 1781 o m\u00fasico reconvertido en observador do ceo <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/William_Herschel\">William Herschel<\/a> descubriu Urano, un triunfo que lle outorgou a condici\u00f3n de \u201castr\u00f3nomo do rei\u201d George III. Houbo que agardar m\u00e1is por Neptuno, que foi visto polo alem\u00e1n <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Gottfried_Galle\">Johann Gottfried Galle<\/a> o 23 de setembro de 1846. Galle foi na s\u00faa busca escrutando unha zona concreta do firmamento na cal, segundo as contas do franc\u00e9s <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Urbain_Le_Verrier\">Urbain Le Verrier<\/a>, deb\u00eda haber un corpo desco\u00f1ecido que provocaba perturbaci\u00f3ns gravitacionais na \u00f3rbita de Urano: a f\u00edsica e as matem\u00e1ticas anticip\u00e1ronse \u00e1 pura observaci\u00f3n.<\/p>\n<p>O brillo de Urano chega a estar por debaixo da magnitude 6 e iso conv\u00e9rteo, en teor\u00eda, nun obxecto no l\u00edmite da visibilidade a ollo espido en \u00f3ptimas condici\u00f3ns, cando se encontra en oposici\u00f3n e en noites verdadeiramente escuras, sen contaminaci\u00f3n luminosa, das que xa quedan poucas. Cuns prism\u00e1ticos normais ver Urano \u00e9 un exercicio moito menos excepcional; o problema \u00e9 identificalo con claridade, sen confundilo con algunha outra estrela de parecida luminosidade. Conv\u00e9n aproveitar as ocasi\u00f3ns nas que este planeta visita no ceo alg\u00fan outro obxecto doado de reco\u00f1ecer que poidamos tomar como referencia. Este mes de xaneiro temos unha desas oportunidades. Os d\u00edas 19, 20, 21 e 22 de xaneiro Urano estar\u00e1 a menos de dous graos de separaci\u00f3n angular de Marte, unha distancia equivalente ao grosor de dous dedos maimi\u00f1os co brazo estendido. Marte xa non destaca na noite tanto como no outono, mais non ten perda: o seu brillo ser\u00e1 nesas datas compar\u00e1bel ao da estrela Rigel, mais tinguido pola caracter\u00edstica cor encarnada. Anda pola constelaci\u00f3n do Carneiro, a car\u00f3n do Touro, bastante m\u00e1is evidente en ceos urbanos. Se apuntamos a Marte cuns binoculares poderemos distinguir perto del un punti\u00f1o un pouco ao sur, tal e como amosa a imaxe que acompa\u00f1a este texto.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-11542\" src=\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno.jpg\" alt=\"\" width=\"3118\" height=\"3126\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno.jpg 3118w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-150x150.jpg 150w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-300x300.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-768x770.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-1021x1024.jpg 1021w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-1060x1063.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-550x550.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-499x500.jpg 499w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-1920x1925.jpg 1920w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/2021-01-APRENDER-Nas-negras-noites-de-inverno-1077x1080.jpg 1077w\" sizes=\"(max-width: 3118px) 100vw, 3118px\" \/><\/p>\n<p>X\u00fapiter e Saturno vanse dilu\u00edndo no crep\u00fasculo vespertino para desaparecer durante unhas semanas; recuperar\u00e9molos pola ma\u00f1\u00e1s moi a finais de febreiro. Venus domina o horizonte sueste ao amencer, cada d\u00eda a menor altura e menos tempo antes da sa\u00edda do Sol. Antes da medianoite, o hex\u00e1gono do inverno \u00e9rguese sobre o horizonte sur; polo oeste van de retirada os Peixes e a Balea mentres polo leste asoma o Le\u00f3n, con Regulus como estrela m\u00e1is brillante. Logo do solpor viamos o Carro debaixo da Polar; ao longo da noite ir\u00e1 xirando para chegar ao abrente enriba dela, con Mizar a menos dunha cuarta do c\u00e9nit. O Boieiro e H\u00e9rcules estar\u00e1n ent\u00f3n xa no ceo, igual ca o Serpentario da <a href=\"http:\/\/agrupacionio.com\/gl\/estrella-rosaliadecastro\/\">estrela Rosal\u00edadecastro<\/a>.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-11543\" src=\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-300x217.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"253\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-300x217.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-768x556.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-1024x741.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-1060x768.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-550x398.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano-691x500.jpg 691w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Marte_Urano.jpg 1138w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/>O 2 de xaneiro a Terra pasou na s\u00faa \u00f3rbita arredor do Sol polo perihelio, o punto no que nos encontramos m\u00e1is perto da estrela, a s\u00f3 147 mill\u00f3ns de quil\u00f3metros, cinco menos do que estaremos en xullo. Iso sup\u00f3n que o Sol amosaba ese d\u00eda o seu maior tama\u00f1o aparente visto desde a Terra, a\u00ednda que a diferenza entre o tama\u00f1o m\u00e1ximo e m\u00ednimo \u00e9 indistingu\u00edbel polo noso cerebro. Felizmente, aos medios de comunicaci\u00f3n sensacionalistas non se lles deu a\u00ednda por crear expectaci\u00f3n falando de \u201csupersoles\u201d e case mellor non lles imos dar ideas.<\/p>\n<p>O mapa do ceo est\u00e1 calculado para as 23:00 do s\u00e1bado 2 de xaneiro na Coru\u00f1a, mais \u00e9 v\u00e1lido para toda Galiza. Cada semana o ceo \u201cadianta\u201d media hora, aproximadamente, co cal servir\u00eda tam\u00e9n para as 22:30 do 9, as 22:00 do 16, as 21:30 do 23 e as 21:00 do 30.<\/p>\n<p>A imaxe pequena amosa a visi\u00f3n aproximada, con prism\u00e1ticos, do planeta Marte o d\u00eda 20 de xaneiro. Urano sit\u00faase nesas datas a menos de 2\u00ba ao sur do planeta vermello, polo cal ser\u00e1 unha boa oportunidade para localizalo con facilidade co planeta como referencia.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">* * * * *<\/p>\n<p>Publicado orixinalmente na secci\u00f3n \u201cO ceo do mes\u201d do caderno \u201cAprender\u201d do\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nosdiario.gal\/\">N\u00f3s Diario<\/a>, n\u00famero 15, s\u00e1bado 2 de xaneiro de 2021. Texto e imaxes: Martin Pawley (Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo).<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mercurio, Venus, Marte, X\u00fapiter e Saturno son os cinco planetas do sistema solar que se poden ver a simple vista e, en consecuencia, co\u00f1\u00e9cense ben desde a antig\u00fcidade. Os outros dous planetas do noso barrio, Urano e Neptuno, foron identificados despois da invenci\u00f3n do telescopio. En 1781 o m\u00fasico reconvertido en observador do ceo William Herschel descubriu Urano, un triunfo que lle outorgou a condici\u00f3n&#8230; <\/p>\n<p class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/galego-nas-negras-noites-de-inverno\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":11542,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[146],"tags":[375,374],"class_list":["post-11541","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomia-visual-gl","tag-nos-diario","tag-o-ceo-do-mes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11541","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11541"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11541\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11771,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11541\/revisions\/11771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11541"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11541"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11541"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}