![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Galego.jpg\")
<\/p>\nDe onde ve\u00f1en os elementos qu\u00edmicos, do carbono e o os\u00edxeno ao ferro e o chumbo, que forman o noso mundo e nos forman a n\u00f3s mesmos? Como dixo William Fowler cando recibiu o premio Nobel en 1983, “todas e todos n\u00f3s somos verdadeira e literalmente po de estrelas”. Isto d\u00e9bese a que grande parte dos materiais de que estamos feitos produciuse dentro das estrelas, onde as altas temperaturas e densidades provocan as reacci\u00f3ns de fusi\u00f3n nuclear que producen elementos cada vez m\u00e1is pesados.<\/p>\n
A busca da orixe dos elementos qu\u00edmicos combina f\u00edsica nuclear te\u00f3rica e experimental, astronom\u00eda observacional, modelado astrof\u00edsico e teor\u00eda cosmol\u00f3xica porque exixe o co\u00f1ecemento tanto das propias reacci\u00f3ns nucleares como dos sitios astrof\u00edsicos onde estas se producen. \u00c9 a chamada “Astrof\u00edsica Nuclear”.<\/p>\n
As mulleres cient\u00edficas foron unha parte esencial do desenvolvemento da astrof\u00edsica nuclear, xa que fixeron enormes contribuci\u00f3ns en forma de observaci\u00f3ns astron\u00f3micas, identificaci\u00f3ns visuais e espectrosc\u00f3picas, clasificaci\u00f3ns e cat\u00e1logos de estrelas, predici\u00f3n e descubrimento de obxectos estelares, dese\u00f1o e construci\u00f3n de instrumentaci\u00f3n, descubrimentos te\u00f3ricos e experimentais de materiais nucleares, explicaci\u00f3ns f\u00edsicas, derivaci\u00f3ns matem\u00e1ticas e interpretaci\u00f3ns qu\u00edmicas de todas as cousas – na galaxia e m\u00e1is al\u00e1.<\/p>\n
Para celebrarmos estas achegas ao longo do pr\u00f3ximo ano 2021, lembramos en formato calendario doce mulleres destacadas que axudaron a desenvolver a astrof\u00edsica nuclear. Como explica Christine Hampton, que dese\u00f1ou o calendario, “queremos presentar modelos a seguir para animar a mocidade a escoller a astrof\u00edsica nuclear como carreira e educar a todas as persoas sobre o importante impacto que as mulleres tiveron e seguen a ter no desenvolvemento de astrof\u00edsica nuclear”.<\/p>\n
<\/p>\n
“Mediante un excelente traballo en equipo promovido pola acci\u00f3n COST ChETEC, traducimos o calendario a 24 idiomas diferentes”, agrega Maria Lugaro, a coordinadora do proxecto. “Deste xeito poder\u00e1 gozar del a xente de moitos pa\u00edses”. A versi\u00f3n en lingua galega foi preparada pola astrof\u00edsica da Universidade de Vigo Ana Ulla Miguel e o noso compa\u00f1eiro da Agrupaci\u00f3n \u00cdo Martin Pawley. O calendario en galego pode descargarse premendo aqu\u00ed (PDF, 18 MB)<\/a>. Podedes atopar as versi\u00f3ns noutros idiomas nesta ligaz\u00f3n<\/a>.<\/p>\n Os patrocinadores principais do proxecto son COST ChETEC Action (CA161167, Chemical Elements as Tracers of the Evolution of the Cosmos<\/a>), o Joint Institute for Astrophysicics<\/a> (JINA-CEE) nos Estados Unidos e a Rede Internacional IReNA de Astrof\u00edsica Nuclear<\/a>. Para calquera consulta sobre o proceso de creaci\u00f3n do calendario, as persoas de contacto son Maria Lugaro (maria.lugaro [AT] csfk.mta.au) para Europa e Christine Hampton (hamptonc999 [AT] gmail.com) para os Estados Unidos.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" De onde ve\u00f1en os elementos qu\u00edmicos, do carbono e o os\u00edxeno ao ferro e o chumbo, que forman o noso mundo e nos forman a n\u00f3s mesmos? Como dixo William Fowler cando recibiu o premio Nobel en 1983, “todas e todos n\u00f3s somos verdadeira e literalmente po de estrelas”. Isto d\u00e9bese a que grande parte dos materiais de que estamos feitos produciuse dentro das estrelas,… <\/p>\n