{"id":13740,"date":"2026-02-18T19:00:42","date_gmt":"2026-02-18T19:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/agrupacionio.com\/?page_id=13740"},"modified":"2026-02-18T19:00:42","modified_gmt":"2026-02-18T19:00:42","slug":"firmamento-animado","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/firmamento-animado\/","title":{"rendered":"O firmamento animado"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<h2 data-start=\"246\" data-end=\"310\"><span style=\"color: #000000;\">Un proxecto para aprender a mirar o ceo<\/span><\/h2>\n<p data-start=\"312\" data-end=\"524\"><span style=\"color: #000000;\"><strong data-start=\"312\" data-end=\"336\">O Firmamento Animado<\/strong> \u00e9 un proxecto educativo e divulgativo que nace dun libro infantil e medra como un conxunto de propostas para achegar a astronom\u00eda \u00e1 infancia desde a observaci\u00f3n, a imaxinaci\u00f3n e o relato.<\/span><\/p>\n<p data-start=\"526\" data-end=\"892\"><span style=\"color: #000000;\">O punto de partida \u00e9 sinxelo: o ceo est\u00e1 cheo de formas que non existen por si mesmas, sen\u00f3n que aprendemos a ver. As constelaci\u00f3ns son unha maneira humana de ordenar o firmamento, de contar historias e de orientarnos no mundo. Neste proxecto, esas formas toman corpo a trav\u00e9s de animais que habitan o ceo nocturno e protagonizan relatos pensados para nenas e nenos.<\/span><\/p>\n<p data-start=\"894\" data-end=\"1202\"><span style=\"color: #000000;\">A partir do libro orixinal, <strong data-start=\"922\" data-end=\"946\">O Firmamento Animado<\/strong> foise desenvolvendo como un proxecto aberto, que integra distintos formatos e ferramentas educativas \u2014exposici\u00f3ns, materiais imprimibles, propostas art\u00edsticas e actividades\u2014 cun obxectivo com\u00fan: <strong data-start=\"1142\" data-end=\"1201\">aprender astronom\u00eda mirando, imaxinando e pregunt\u00e1ndose<\/strong>.<\/span><\/p>\n<h2 data-start=\"1209\" data-end=\"1265\"><\/h2>\n<h2 data-start=\"1209\" data-end=\"1265\"><span style=\"color: #000000;\">Animais e constelaci\u00f3ns<\/span><\/h2>\n<p data-start=\"1267\" data-end=\"1577\"><span style=\"color: #000000;\">As constelaci\u00f3ns non son agrupaci\u00f3ns naturais de estrelas, sen\u00f3n construci\u00f3ns culturais baseadas na perspectiva que temos desde a Terra. Ao longo da historia, distintas sociedades observaron o ceo buscando patr\u00f3ns reco\u00f1ecibles: figuras que lembraban animais, ferramentas, personaxes ou escenas do seu contorno.<\/span><\/p>\n<p data-start=\"1579\" data-end=\"1901\"><span style=\"color: #000000;\">En <strong data-start=\"1582\" data-end=\"1606\">O Firmamento Animado<\/strong> recuperamos esta idea fundamental: as constelaci\u00f3ns apr\u00e9ndense constru\u00edndoas coa mirada. Os animais act\u00faan como ponte entre o ceo e a experiencia coti\u00e1 da infancia. Permiten reco\u00f1ecer formas, establecer relaci\u00f3ns espaciais e fixar a atenci\u00f3n nas estrelas sen necesidade de co\u00f1ecementos previos.<\/span><\/p>\n<p data-start=\"1903\" data-end=\"1956\"><span style=\"color: #000000;\">Traballar con animais no firmamento facilita ademais:<\/span><\/p>\n<ul data-start=\"1958\" data-end=\"2190\">\n<li data-start=\"1958\" data-end=\"2035\">\n<p data-start=\"1960\" data-end=\"2035\"><span style=\"color: #000000;\">A <strong data-start=\"1962\" data-end=\"1980\">memoria visual<\/strong>, ao asociar patr\u00f3ns estelares con figuras co\u00f1ecidas.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2036\" data-end=\"2119\">\n<p data-start=\"2038\" data-end=\"2119\"><span style=\"color: #000000;\">O <strong data-start=\"2040\" data-end=\"2061\">v\u00ednculo emocional<\/strong>, imprescindible para espertar a curiosidade cient\u00edfica.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2120\" data-end=\"2190\">\n<p data-start=\"2122\" data-end=\"2190\"><span style=\"color: #000000;\">A <strong data-start=\"2124\" data-end=\"2146\">observaci\u00f3n activa<\/strong>, fronte a unha contemplaci\u00f3n pasiva do ceo.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2192\" data-end=\"2473\"><span style=\"color: #000000;\">As historias que acompa\u00f1an cada constelaci\u00f3n non proceden da mitolox\u00eda cl\u00e1sica, sen\u00f3n que son relatos orixinais creados para este proxecto. A trav\u00e9s deles, as constelaci\u00f3ns deixan de ser nomes abstractos e conv\u00e9rtense en personaxes cos que se pode dialogar, reflexionar e aprender.<\/span><\/p>\n<h2 data-start=\"2480\" data-end=\"2547\"><\/h2>\n<h2 data-start=\"2480\" data-end=\"2547\"><span style=\"color: #000000;\">Que prop\u00f3n <em>O Firmamento Animado<\/em> desde o punto de vista educativo<\/span><\/h2>\n<p data-start=\"2549\" data-end=\"2723\"><span style=\"color: #000000;\">M\u00e1is al\u00e1 dos materiais concretos, <strong data-start=\"2583\" data-end=\"2607\">O Firmamento Animado<\/strong> prop\u00f3n unha maneira de traballar a astronom\u00eda en contextos educativos e familiares baseada en algunhas ideas clave.<\/span><\/p>\n<h3 data-start=\"2725\" data-end=\"2766\"><span style=\"color: #000000;\">Aprender a mirar antes que a nomear<\/span><\/h3>\n<p data-start=\"2767\" data-end=\"2986\"><span style=\"color: #000000;\">Antes de memorizar nomes ou localizar constelaci\u00f3ns, inv\u00edtase a observar: contar estrelas, seguir li\u00f1as, comparar formas, preguntarse por que vemos o que vemos. A identificaci\u00f3n chega despois, como resultado do proceso.<\/span><\/p>\n<h3 data-start=\"2988\" data-end=\"3036\"><span style=\"color: #000000;\">Unir ciencia, relato e expresi\u00f3n art\u00edstica<\/span><\/h3>\n<p data-start=\"3037\" data-end=\"3229\"><span style=\"color: #000000;\">A astronom\u00eda ab\u00f3rdase de maneira transversal, integrando linguaxe, debuxo, narraci\u00f3n oral, escoita atenta e creaci\u00f3n pl\u00e1stica. O ceo conv\u00e9rtese nun espazo onde ciencia e creatividade conviven.<\/span><\/p>\n<h3 data-start=\"3231\" data-end=\"3260\"><span style=\"color: #000000;\">Dar tempo \u00e1 curiosidade<\/span><\/h3>\n<p data-start=\"3261\" data-end=\"3458\"><span style=\"color: #000000;\">As propostas non buscan respostas r\u00e1pidas, sen\u00f3n xerar preguntas:<\/span><br data-start=\"3326\" data-end=\"3329\" \/><span style=\"color: #000000;\">por que esa constelaci\u00f3n ten esa forma?, desde onde a vemos?, ser\u00eda igual desde outro lugar?, que historia poderiamos contar n\u00f3s?<\/span><\/p>\n<h3 data-start=\"3460\" data-end=\"3496\"><span style=\"color: #000000;\">Traballar o ceo como algo vivo<\/span><\/h3>\n<p data-start=\"3497\" data-end=\"3663\"><span style=\"color: #000000;\">O firmamento non \u00e9 sempre o mesmo: cambia ao longo da noite e do ano. Esta idea permite introducir noci\u00f3ns b\u00e1sicas de orientaci\u00f3n, tempo e movemento de forma natural.<\/span><\/p>\n<h3 data-start=\"3665\" data-end=\"3694\"><span style=\"color: #000000;\">Compartir a experiencia<\/span><\/h3>\n<p data-start=\"3695\" data-end=\"3907\"><span style=\"color: #000000;\">A lectura acompa\u00f1ada, a observaci\u00f3n conxunta do ceo ou o traballo creativo en grupo reforzan a dimensi\u00f3n social da aprendizaxe. O proxecto est\u00e1 pensado para ser compartido entre docentes, familias, nenas e nenos.<\/span><\/p>\n<h2 data-start=\"632\" data-end=\"669\"><\/h2>\n<h2 data-start=\"632\" data-end=\"669\">Materiais did\u00e1cticos e recursos educativos do proxecto<\/h2>\n<p data-start=\"671\" data-end=\"948\"><strong data-start=\"671\" data-end=\"695\">O Firmamento Animado<\/strong> desenv\u00f3lvese como un proxecto aberto que combina distintos formatos educativos e divulgativos. Todos eles nacen do libro orixinal e poden empregarse de maneira independente ou como complemento \u00e1 lectura, \u00e1 observaci\u00f3n do ceo e \u00e1s actividades creativas.<\/p>\n<p data-start=\"950\" data-end=\"1169\">Os materiais est\u00e1n pensados tanto para <strong data-start=\"989\" data-end=\"1035\">iniciarse na observaci\u00f3n das constelaci\u00f3ns<\/strong> como para <strong data-start=\"1046\" data-end=\"1071\">reforzar aprendizaxes<\/strong>, adapt\u00e1ndose a contextos diversos: aulas, espazos culturais, bibliotecas ou contornas familiares.<\/p>\n<h3 data-start=\"2103\" data-end=\"2112\"><\/h3>\n<h3 data-start=\"2103\" data-end=\"2112\">Libro<\/h3>\n<p data-start=\"2114\" data-end=\"2168\">O libro <strong data-start=\"2122\" data-end=\"2146\">O Firmamento Animado<\/strong> \u00e9 a base do proxecto. O libro est\u00e1 pensado para o p\u00fablico infantil, sempre acompa\u00f1ado por unha persoa adulta, e pode traballarse a trav\u00e9s da lectura compartida, da observaci\u00f3n das ilustraci\u00f3ns, da reflexi\u00f3n sobre os valores dos relatos e como apoio ao inicio da lectoescritura.<\/p>\n<h4 data-start=\"2172\" data-end=\"2244\"><strong data-start=\"2172\" data-end=\"2197\">Versi\u00f3n dixital<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"2172\" data-end=\"2244\">Est\u00e1 dispo\u00f1ible para descarga neste enlace: <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.pdf\">Versi\u00f3n orixinal dixitalizada<\/a> (PDF de 55 MB)<\/p>\n<h4 data-start=\"2248\" data-end=\"2562\"><strong data-start=\"2248\" data-end=\"2267\">Versi\u00f3n impresa<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"2248\" data-end=\"2562\">Existen exemplares en formato f\u00edsico que se facilitan a bibliotecas, centros educativos e instituci\u00f3ns interesadas, especialmente no marco de actividades, exposici\u00f3ns ou proxectos educativos. O n\u00famero de unidades \u00e9 limitado, polo que a s\u00faa distribuci\u00f3n prior\u00edzase en contextos educativos e divulgativos concretos.<\/p>\n<h4><strong data-start=\"2248\" data-end=\"2267\">Versi\u00f3n en branco e negro<\/strong><\/h4>\n<p>Existe unha versi\u00f3n completa do libro en escala de grises, concibida para facilitar unha impresi\u00f3n m\u00e1is econ\u00f3mica.\u00a0Pode empregarse tanto para a lectura como para actividades pl\u00e1sticas e creativas, permitindo intervir directamente sobre as ilustraci\u00f3ns.\u00a0Est\u00e1 dispo\u00f1ible para descarga neste enlace:\u00a0<a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/O-FIRMAMENTO-ANIMADO-2025-versi\u00f3n-blanco-e-negro.pdf\">Versi\u00f3n branco e negro<\/a> (PDF de 13 MB)<\/p>\n<h3 data-start=\"3927\" data-end=\"4086\"><\/h3>\n<h3 data-start=\"3927\" data-end=\"4086\">Audios<\/h3>\n<p data-start=\"4105\" data-end=\"4166\">Os relatos do libro est\u00e1n dispo\u00f1ibles tam\u00e9n en formato audio. Son audios dos dez contos, locutados polas autoras e autores do libro orixinal. Os audios funcionan como complemento \u00e1 lectura, favorecendo a escoita atenta, o inicio da lectoescritura e a accesibilidade aos contidos.<\/p>\n<p data-start=\"4252\" data-end=\"4296\">Podes descargalos seguindo os seguintes enlaces:<\/p>\n<ul>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Balea.mp3\">Cetus: a constelaci\u00f3n da balea<\/a> (MP3 de 344 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Cisne.mp3\">Cygnus: a constelaci\u00f3n do cisne<\/a> (MP3 de 809 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Escorpi\u00f3n.mp3\">Scoprius: a constelaci\u00f3n do escorpi\u00f3n<\/a> (MP3 de 557 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Golfi\u00f1o.mp3\">Delphinus: a constelaci\u00f3n do golfi\u00f1o<\/a> (MP3 de 756 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Grou.m4a\">Grus: a constelaci\u00f3n do grou<\/a> (M4a de 283 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Lagarto.m4a\">Lacerta: a constelaci\u00f3n do lagarto<\/a> (M4a de 563 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Le\u00f3n.mp3\">Leo: a constelaci\u00f3n do le\u00f3n<\/a> (MP3 de 1 MB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Pomba.mp3\">Columba: a constelaci\u00f3n da pomba<\/a> (MP3 de 717 KB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Serpe.m4a\">Serpens: a constelaci\u00f3n da serpe<\/a> (M4a de 550 MB)<\/li>\n<li>Audio do conto <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/O-firmamento-animado.-Xirafa.m4a\">Camelopardalis: a constelaci\u00f3n da xirafa<\/a> (M4a de 448 KB)<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-start=\"1171\" data-end=\"1186\"><\/h3>\n<h3 data-start=\"1171\" data-end=\"1186\">Exposici\u00f3ns<\/h3>\n<p data-start=\"1188\" data-end=\"1298\">O proxecto conta con d\u00faas versi\u00f3ns da exposici\u00f3n, dese\u00f1adas para facilitar o acceso e a difusi\u00f3n dos contidos. Ambas as versi\u00f3ns poden empregarse como recurso expositivo aut\u00f3nomo ou como apoio a visitas guiadas e actividades educativas.<\/p>\n<h4 data-start=\"1302\" data-end=\"1597\"><strong data-start=\"1302\" data-end=\"1344\">Exposici\u00f3n en formato imprimible (versi\u00f3n 1.0)<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"1302\" data-end=\"1597\">Consta de 10 paneis en tama\u00f1o A3 e est\u00e1 dispo\u00f1ible para descarga directa desde a web. Esta versi\u00f3n permite que calquera persoa ou entidade poida imprimir e montar a exposici\u00f3n de forma aut\u00f3noma, adapt\u00e1ndoa ao seu espazo. Est\u00e1 dispo\u00f1ible para descarga neste enlace: <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/O-FIRMAMENTO-ANIMADO-2025-cartaces.pdf\">Exposici\u00f3n Versi\u00f3n 1.0<\/a> (PDF de 55,2 MB)<\/p>\n<h4 data-start=\"1601\" data-end=\"1969\"><strong data-start=\"1601\" data-end=\"1642\">Exposici\u00f3n f\u00edsica (versi\u00f3n 2.0)<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"1601\" data-end=\"1969\">Tr\u00e1tase dunha exposici\u00f3n composta por un panel de cart\u00f3n de gran formato con seis caras (en total 175 \u00d7 150 cm). Est\u00e1 dispo\u00f1ible en r\u00e9xime de pr\u00e9stamo gratu\u00edto para centros educativos, culturais, bibliotecas e outras entidades. As persoas interesadas deben encargarse da recollida e devoluci\u00f3n do material. Existen d\u00faas unidades dispo\u00f1ibles. Contacto de pr\u00e9stamo: formacion @ agrupacionio.com<\/p>\n<h3 data-start=\"2826\" data-end=\"2855\"><img decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-13751 aligncenter\" style=\"font-size: 16px; font-weight: 400;\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-300x225.jpg 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-768x576.jpg 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-1060x795.jpg 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-550x413.jpg 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-667x500.jpg 667w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2-1440x1080.jpg 1440w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/FIRMAMENTO_ANIMADO_FORUM_2.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/h3>\n<h3 data-start=\"3165\" data-end=\"3191\"><\/h3>\n<h3 data-start=\"3165\" data-end=\"3191\">L\u00e1minas e planisferios<\/h3>\n<p data-start=\"3193\" data-end=\"3281\">Este conxunto de materiais prop\u00f3n unha aproximaci\u00f3n m\u00e1is pl\u00e1stica e manipulativa ao ceo. As l\u00e1minas e os planisferios poden empregarse antes ou despois da lectura e da observaci\u00f3n do ceo, como actividades pl\u00e1sticas, de reforzo ou de creaci\u00f3n libre.<\/p>\n<h4 data-start=\"3285\" data-end=\"3599\"><strong data-start=\"3285\" data-end=\"3296\">L\u00e1minas de asterismos<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"3285\" data-end=\"3599\">Incl\u00faen os asterismos das dez constelaci\u00f3ns en branco e negro. Est\u00e1n pensadas para reinterpretar ou crear novos debuxos a partir das estrelas.<\/p>\n<ul>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/BALEA-1.pdf\">Cetus: a constelaci\u00f3n da balea<\/a> (PDF de 144 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CISNE-1.pdf\">Cygnus: a constelaci\u00f3n do cisne<\/a> (PDF de 179 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ESCORPION-1.pdf\">Scoprius: a constelaci\u00f3n do escorpi\u00f3n<\/a> (PDF de 158 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GOLFINO-1.pdf\">Delphinus: a constelaci\u00f3n do golfi\u00f1o<\/a> (PDF de 139 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GROU.pdf\">Grus: a constelaci\u00f3n do grou<\/a> (PDF de 159 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LAGARTO-1.pdf\">Lacerta: a constelaci\u00f3n do lagarto<\/a> (PDF de 176 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LEON-1.pdf\">Leo: a constelaci\u00f3n do le\u00f3n<\/a> (PDF de 141 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/POMBA-1.pdf\">Columba: a constelaci\u00f3n da pomba<\/a> (PDF de 134 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SERPE.pdf\">Serpens: a constelaci\u00f3n da serpe<\/a> (PDF de 157 MB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con asterismo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/BALEA.pdf\">Camelopardalis: a constelaci\u00f3n da xirafa<\/a> (PDF de 168 KB)<\/li>\n<\/ul>\n<h4><strong data-start=\"3285\" data-end=\"3296\">L\u00e1minas de imaxes<\/strong><\/h4>\n<p>Incl\u00faen os debuxos dos dez animais representados nas constelaci\u00f3ns en branco e negro. Est\u00e1n pensadas para colorear.<\/p>\n<ul>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/BALEA.pdf\">Cetus: a constelaci\u00f3n da balea<\/a> (PDF de 207 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CISNE.pdf\">Cygnus: a constelaci\u00f3n do cisne<\/a> (PDF de 213 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ESCORPION.pdf\">Scoprius: a constelaci\u00f3n do escorpi\u00f3n<\/a> (PDF de 218 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GOLFINO.pdf\">Delphinus: a constelaci\u00f3n do golfi\u00f1o<\/a> (PDF de 161 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GROU-1.pdf\">Grus: a constelaci\u00f3n do grou<\/a> (PDF de 87 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LAGARTO.pdf\">Lacerta: a constelaci\u00f3n do lagarto<\/a> (PDF de 203 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LEON.pdf\">Leo: a constelaci\u00f3n do le\u00f3n<\/a> (PDF de 190 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/POMBA.pdf\">Columba: a constelaci\u00f3n da pomba<\/a> (PDF de 184 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SERPE-1.pdf\">Serpens: a constelaci\u00f3n da serpe<\/a> (PDF de 192 MB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina con debuxo de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/XIRAFA-1.pdf\">Camelopardalis: a constelaci\u00f3n da xirafa<\/a> (PDF de 342 KB)<\/li>\n<\/ul>\n<h4><strong>Mapa do ceo en branco<\/strong><\/h4>\n<p>L\u00e1mina con puntos de estrelas sen unir, que permite imaxinar ceos e constelaci\u00f3ns propias. Descarga a <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/PLANISFERIO-BLANCO.pdf\">l\u00e1mina co mapa do ceo en branco<\/a> (PDF de 141 KB).<\/p>\n<h4 data-start=\"3603\" data-end=\"3925\"><strong data-start=\"3603\" data-end=\"3631\">Planisferios recortables<\/strong><\/h4>\n<p data-start=\"3603\" data-end=\"3925\">Tr\u00e1tase dun material manipulativo que se emprega en actividades baixo demanda para entidades educativas, culturais ou sociais. Actualmente non existe versi\u00f3n descargable en PDF. Est\u00e1 en desenvolvemento unha versi\u00f3n espec\u00edfica dos planisferios que incorporar\u00e1 as constelaci\u00f3ns do libro.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-13298\" src=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-300x150.png\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-300x150.png 300w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-768x384.png 768w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-1024x512.png 1024w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-1060x530.png 1060w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-550x275.png 550w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-1000x500.png 1000w, https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Planisferio-1920x960.png 1920w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<h3 data-start=\"4298\" data-end=\"4435\">Chapas<\/h3>\n<p data-start=\"340\" data-end=\"469\">As chapas forman parte dos materiais que acompa\u00f1an as actividades educativas e divulgativas do proxecto <strong data-start=\"444\" data-end=\"468\">O Firmamento Animado<\/strong>.<\/p>\n<p data-start=\"471\" data-end=\"829\">Nas actividades que realizamos, adoita empregarse unha colecci\u00f3n de chapas dese\u00f1adas pola Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo con motivos dos distintos proxectos desenvolvidos, entre eles <strong data-start=\"658\" data-end=\"682\">O Firmamento Animado<\/strong>. As chapas funcionan como elemento simb\u00f3lico e l\u00fadico, que axuda a crear v\u00ednculo co proxecto e a manter viva a experiencia m\u00e1is al\u00e1 da actividade.<\/p>\n<p data-start=\"831\" data-end=\"1062\">Ademais, as persoas interesadas poden <strong data-start=\"869\" data-end=\"904\">descargar os modelos das chapas<\/strong> para elaborar as s\u00faas propias, fomentando as\u00ed a apropiaci\u00f3n creativa dos materiais e a difusi\u00f3n do proxecto en contextos educativos, culturais ou familiares.<\/p>\n<ul>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/BALEA.png\">Cetus: a constelaci\u00f3n da balea<\/a> (PNG de 113 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CISNE.png\">Cygnus: a constelaci\u00f3n do cisne<\/a> (PNG de 102 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ESCORPION.png\">Scoprius: a constelaci\u00f3n do escorpi\u00f3n<\/a> (PNG de 108 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GOLFINO.png\">Delphinus: a constelaci\u00f3n do golfi\u00f1o<\/a> (PNG de 83 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GROU.png\">Grus: a constelaci\u00f3n do grou<\/a> (PNG de 87 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LAGARTO.png\">Lacerta: a constelaci\u00f3n do lagarto<\/a> (PNG de 107 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LEON.png\">Leo: a constelaci\u00f3n do le\u00f3n<\/a> (PNG de 118 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/POMBA.png\">Columba: a constelaci\u00f3n da pomba<\/a> (PNG de 82 KB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SERPE.png\">Serpens: a constelaci\u00f3n da serpe<\/a> (PNG de 80 MB)<\/li>\n<li>Chapa de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/XIRAFA.png\">Camelopardalis: a constelaci\u00f3n da xirafa<\/a> (PNG de 100 KB)<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-start=\"4442\" data-end=\"4485\"><\/h2>\n<h2 data-start=\"333\" data-end=\"360\">Visores de constelaci\u00f3ns<\/h2>\n<p data-start=\"362\" data-end=\"511\">Os visores son materiais manipulativos que permiten traballar o reco\u00f1ecemento das constelaci\u00f3ns dunha maneira visual e experiencial. Est\u00e1n formados por visores impresos en 3D e por <strong data-start=\"561\" data-end=\"582\">l\u00e1minas punteadas<\/strong> que representan as estrelas das constelaci\u00f3ns. Ao mirar a trav\u00e9s do visor cara a unha fonte de luz, as estrelas aparecen destacadas e fan visibles as formas das constelaci\u00f3ns, facilitando a s\u00faa identificaci\u00f3n.<\/p>\n<p data-start=\"794\" data-end=\"816\">Este material permite:<\/p>\n<ul data-start=\"818\" data-end=\"1046\">\n<li data-start=\"818\" data-end=\"881\">\n<p data-start=\"820\" data-end=\"881\">Traballar a <strong data-start=\"832\" data-end=\"854\">observaci\u00f3n atenta<\/strong> e a percepci\u00f3n das formas.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"882\" data-end=\"968\">\n<p data-start=\"884\" data-end=\"968\">Comprender como se constr\u00faen visualmente as constelaci\u00f3ns a partir de puntos de luz.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"969\" data-end=\"1046\">\n<p data-start=\"971\" data-end=\"1046\">Favorecer a relaci\u00f3n entre o debuxo plano e a imaxe mental do ceo nocturno.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1048\" data-end=\"1289\">Os visores empr\u00e9ganse principalmente en actividades educativas e divulgativas realizadas baixo demanda para centros educativos, culturais ou sociais, como complemento ao contacontos ou lectura, \u00e1 observaci\u00f3n do ceo ou ao traballo con l\u00e1minas e planisferios. Podes <strong>descargar os modelos de l\u00e1minas e do visor<\/strong> en 3D nos seguintes enlaces:<\/p>\n<ul>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/BALEA-1.png\">Cetus: a constelaci\u00f3n da balea<\/a> (PNG de 339 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/CISNE-1.png\">Cygnus: a constelaci\u00f3n do cisne<\/a> (PNG de 240 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/ESCORPION-1.png\">Scoprius: a constelaci\u00f3n do escorpi\u00f3n<\/a> (PNG de 219 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GOLFINO-1.png\">Delphinus: a constelaci\u00f3n do golfi\u00f1o<\/a> (PNG de 183 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/GROU-1.png\">Grus: a constelaci\u00f3n do grou<\/a> (PNG de 173 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LAGARTO-1.png\">Lacerta: a constelaci\u00f3n do lagarto<\/a> (PNG de 226 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/LEON-1.png\">Leo: a constelaci\u00f3n do le\u00f3n<\/a> (PNG de 311 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/POMBA-1.png\">Columba: a constelaci\u00f3n da pomba<\/a> (PNG de 194 KB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/SERPE-1.png\">Serpens: a constelaci\u00f3n da serpe<\/a> (PNG de 212 MB)<\/li>\n<li>L\u00e1mina para visor de <a href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/XIRAFA-1.png\">Camelopardalis: a constelaci\u00f3n da xirafa<\/a> (PNG de 228 KB)<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-start=\"632\" data-end=\"669\"><\/h2>\n<h2 data-start=\"632\" data-end=\"669\">Situaci\u00f3ns de Aprendizaxe<\/h2>\n<p>En construci\u00f3n.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2 data-start=\"4442\" data-end=\"4485\">Condici\u00f3ns de uso<\/h2>\n<p data-start=\"4487\" data-end=\"4712\">Na propia p\u00e1xina ind\u00edcase, xunto a cada material, se est\u00e1 dispo\u00f1ible para descarga directa, se \u00e9 un recurso f\u00edsico baixo pr\u00e9stamo ou se se ofrece mediante solicitude no marco de actividades concretas.\u00a0Os materiais do proxecto distrib\u00faense cunha <strong data-start=\"4758\" data-end=\"4786\">licenza Creative Commons<\/strong>, que permite:<\/p>\n<ul data-start=\"4802\" data-end=\"4972\">\n<li data-start=\"4802\" data-end=\"4837\">\n<p data-start=\"4804\" data-end=\"4837\">O uso non comercial dos contidos.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4838\" data-end=\"4897\">\n<p data-start=\"4840\" data-end=\"4897\">A modificaci\u00f3n, adaptaci\u00f3n e reutilizaci\u00f3n dos materiais.<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"4898\" data-end=\"4972\">\n<p data-start=\"4900\" data-end=\"4972\">A difusi\u00f3n, sempre citando o proxecto orixinal <strong data-start=\"4947\" data-end=\"4971\">O Firmamento Animado<\/strong>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"4974\" data-end=\"5155\">Deste xeito, o proxecto busca facilitar que docentes, familias e entidades poidan <strong data-start=\"5056\" data-end=\"5105\">empregar, adaptar e facer medrar os materiais<\/strong>, mantendo o seu car\u00e1cter educativo e divulgativo.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Un proxecto para aprender a mirar o ceo O Firmamento Animado \u00e9 un proxecto educativo e divulgativo que nace dun libro infantil e medra como un conxunto de propostas para achegar a astronom\u00eda \u00e1 infancia desde a observaci\u00f3n, a imaxinaci\u00f3n e o relato. O punto de partida \u00e9 sinxelo: o ceo est\u00e1 cheo de formas que non existen por si mesmas, sen\u00f3n que aprendemos a&#8230; <\/p>\n<p class=\"more\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/firmamento-animado\/\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-13740","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13740"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13813,"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13740\/revisions\/13813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}