{"id":12388,"date":"2022-01-25T16:30:11","date_gmt":"2022-01-25T16:30:11","guid":{"rendered":"http:\/\/agrupacionio.com\/?page_id=12388"},"modified":"2022-02-14T11:54:02","modified_gmt":"2022-02-14T11:54:02","slug":"antonia-ferrin-moreiras","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/gl\/antonia-ferrin-moreiras\/","title":{"rendered":"Antonia Ferr\u00edn Moreiras"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Biograf\u00eda<\/span><\/h2>\n

Antonia Ferr\u00edn Moreiras (Ourense, 13 de maio de 1914 \u2013 Santiago de Compostela, 6 de agosto de 2009) foi unha galega que, no ano 1963, converteuse na primeira muller espa\u00f1ola en defender unha tese de doutoramento sobre astronom\u00eda.<\/p>\n

Familia <\/em><\/h4>\n

\u00c9 a terceira de catro irm\u00e1s nunha familia con poucos recursos econ\u00f3micos, pero que daba importancia \u00e1 educaci\u00f3n. O seu pai era profesor de matem\u00e1ticas e as catro irm\u00e1s (Celsa, Mar\u00eda, Antonia e Pastora) cursaron estudos superiores, algo inusual para as mulleres naquela \u00e9poca.<\/p>\n

Estudos<\/em><\/h4>\n

\"\"Con 6 anos a s\u00faa familia trasladouse a Santiago de Compostela, onde cursou as ensinanzas b\u00e1sicas, o bacharelato e os seus primeiros estudos universitarios. En 1935 obtitvo os t\u00edtulos de licenciada en Qu\u00edmicas e Mestra Nacional con un expediente brillante. E no ano seguinte matriculouse en varios cursos de Ciencias Exactas e comezou a carreira de Farmacia, que rematou en 1940.<\/p>\n

Anos m\u00e1is tarde, Antonia Ferr\u00edn cursou como alumna libre os \u00faltimos anos da carreira de Matem\u00e1ticas na Universidade Central de Madrid, obtendo a licenciatura en 1950.<\/p>\n

Entre 1952 e 1954 realizou os estudos de doutoramento en Madrid e o 14 de setembro de 1963 defendeu a tese \u201cObservaciones de pasos por dos verticales\u201d realizada baixo a direcci\u00f3n de Ram\u00f3n Mar\u00eda Aller. Foi a primeira tese de astronom\u00eda que se leu na Facultade de Matem\u00e1ticas da USC, pero ademais era a primeira tese de astronom\u00eda defendida por unha muller en Espa\u00f1a.<\/p>\n

Actividade profesional<\/em><\/h4>\n

Os primeiros traballos de Antonia Ferr\u00edn non son remunerados e compatibilizounos con estudos: exerce como profesora axudante en pr\u00e1cticas impartindo materias de F\u00edsica e Matem\u00e1ticas na Facultade de Ciencias da Universidade de Santiago, tam\u00e9n exerce como axudante interina no Departamento de Ciencias do Instituto Arcebispo Xelmirez e se incorpora como profesora de matem\u00e1ticas na escola para nenas orfas Nosa Se\u00f1ora dos Remedios.<\/p>\n

Durante a Guerra Civil acus\u00e1rona de ideolox\u00eda pol\u00edtica subversiva e abrironlle un expediente de depuraci\u00f3n polo que foi apartada da docencia. En 1940 conseguiu que revisaran a causa, cancelaron a pena e puido volver \u00e1 docencia. Traballou desta volta como profesora asistente e adxunta na USC xunto ao profesor Enrique Vidal Abascal, quen lle presentou a Ram\u00f3n Mar\u00eda Aller Ulloa, fundador e director do Observatorio Astron\u00f3mico da USC.<\/p>\n

A unha idade temper\u00e1, con tres licenciaturas e o t\u00edtulo de Mestra Antonia pod\u00eda atopar traballos ben remunerados, pero quedou cautivada pola Astronom\u00eda, onde desenvolveu a maior parte da s\u00faa carreira profesional. En 1950 consigue unha bolsa do Consello Superior de Investigaci\u00f3ns Cient\u00edficas para realizar investigaci\u00f3ns no Observatorio Astron\u00f3mico de Santiago de Compostela e dous anos despois un contrato como asistente de investigaci\u00f3n, convert\u00e9ndose na primeira astr\u00f3noma galega.<\/p>\n

En 1953 aprobou as oposici\u00f3ns para profesora titular de matem\u00e1ticas na Escuela Normal de Magisterio de Santander. E en 1955 comezou a traballar na escola para nenas Isabel La Cat\u00f3lica en Santiago de Compostela, naquel tempo axudou a impulsar a creaci\u00f3n da Licenciatura de Matem\u00e1ticas na Facultade de Ciencias da USC. O conseguiron en 1957 e Antonia foi a primeira muller profesora desta Facultade. O 24 de maio de 2008, xa retirada, foi nomeada madri\u00f1a do 50\u00ba aniversario da Facultade de Matem\u00e1ticas da USC.<\/p>\n

Dende 1957 ata 1984, cando se xubilou, Antonia compatibilizou a investigaci\u00f3n en astronom\u00eda coa actividade docente de matem\u00e1ticas e mec\u00e1nica celeste en diferentes centros de Galicia e Madrid. As\u00ed mesmo, participou dos primeiros encontros internacionais de matem\u00e1ticas que se celebraron en Espa\u00f1a.<\/p>\n

\"\"<\/em><\/h4>\n

Aportaci\u00f3ns \u00e1 astronom\u00eda<\/em><\/h4>\n

Antonia Ferr\u00edn aprendeu o uso de instrumentos como o anteollo de pasos ou o telescopio refractor de doce cent\u00edmetros. Con este sinxelo instrumental levou a cabo minuciosas e pacientes observaci\u00f3ns nas fr\u00edas noites de inverno galegas, nas s\u00faas memorias recorda o intenso fr\u00edo que viviu porque as s\u00faas saias non lle daban suficiente abrigo e naquela \u00e9poca non se toleraba que as mulleres puideran vestir pantal\u00f3ns. Investigou ocultaci\u00f3ns de estrelas pola L\u00faa, pasos de estrelas por d\u00faas verticais e medidas microm\u00e9tricas de estrelas dobres. Os c\u00e1lculos, medici\u00f3ns e an\u00e1lises do ceo que realizou no Observatorio foron publicados en revistas especializadas, como Urania.<\/p>\n

 <\/p>\n

Recursos<\/span><\/h2>\n

Monograf\u00edas<\/em><\/h4>\n