![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/IAU100_black_RGB-300x212.png\")
Nun acto celebrado o 17 de decembro de 2019 en Par\u00eds a Uni\u00f3n Astron\u00f3mica Internacional<\/a> (IAU, polas siglas en ingl\u00e9s) fixo p\u00fablicos os resultados oficiais<\/a> das 112 campa\u00f1as nacionais “NameExoWorlds”. Foi esta unha das acci\u00f3ns coas que a IAU, fundada en 1919, celebrou o seu centenario, e con ela 780000 persoas en todo o mundo puideron participar no nomeamento de estrelas e exoplanetas. A estrela asignada a Espa\u00f1a, at\u00e9 aquel momento chamada HD149143, na constelaci\u00f3n de Ofi\u00faco, o Serpentario, leva desde ent\u00f3n como nome “Rosal\u00eda de Castro”<\/strong>. O \u00fanico exoplaneta descuberto nela polo momento ch\u00e1mase “R\u00edo Sar”<\/strong>.<\/p>\nEsa foi a proposta que fixo a Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo, que resultou a m\u00e1is votada con clara diferenza sobre as demais. A campa\u00f1a en favor da candidatura de Rosal\u00eda de Castro non ser\u00eda pos\u00edbel sen o apoio total<\/strong> da Fundaci\u00f3n Rosal\u00eda de Castro<\/a> e a Agrupaci\u00f3n Cultural Alexandre B\u00f3veda<\/a> da Coru\u00f1a. E o final feliz non acontecer\u00eda de non ser polas miles de persoas que apoiaron a nosa proposta e axudaron a difundila. A todas elas, o noso m\u00e1is c\u00e1lido agradecemento<\/strong>. E grazas tam\u00e9n aos medios de comunicaci\u00f3n galegos<\/strong> que se volcaron na difusi\u00f3n da campa\u00f1a #EstrelaRosal\u00eda. Agora xa \u00e9 definitivo: hai unha estrela no ceo que se chama Rosal\u00eda de Castro. O noso esforzo foi reco\u00f1ecido, ademais, cunha menci\u00f3n honor\u00edfica<\/a> na categor\u00eda de “Proxecto Singular” dos Premios Prismas 2020<\/a> que outorgan os Museos Cientificos Coru\u00f1eses. En maio de 2025 a Casa de Rosal\u00eda incorporou un elemento museogr\u00e1fico<\/a> que d\u00e1 conta da localizaci\u00f3n da estrela Rosal\u00edadecastro e o proceso que levou ao seu nomeamento.<\/p>\n Recomend\u00e1mosvos que consultedes a listaxe de 112 parellas finalmente aprobadas a trav\u00e9s deste mapa do mundo<\/a> elaborado por Guillem Anglada<\/a>.<\/p>\n A estrela Rosal\u00edadecastro \u00e9 unha anana amarela parecida ao noso Sol situada a 240 anos luz de n\u00f3s, na constelaci\u00f3n de Ofi\u00faco, o Serpentario. A s\u00faa magnitude relativa \u00e9 7,89, o cal a converte nun obxecto vis\u00edbel con prism\u00e1ticos en ceos escuros. O exoplaneta R\u00edosar foi descuberto en 2005. \u00c9 un xigante gasoso un pouco maior que X\u00fapiter que orbita a oito mill\u00f3ns de quil\u00f3metros da s\u00faa estrela: tarda s\u00f3 4,1 d\u00edas en dar unha volta completa arredor dela.<\/p>\n Podes descargar un mon\u00edptico en PDF<\/a>\u00a0(257 KB) que cont\u00e9n as instruci\u00f3ns para localizar a estrela e un mapa do ceo que podemos ver en Galicia, que editamos co apoio da Fundaci\u00f3n Rosal\u00eda de Castro<\/a> co gallo do 50\u00ba aniversario da Casa de Rosal\u00eda. Tam\u00e9n podes ver un v\u00eddeo divulgativo<\/a> na canle de Youtube “Astroxabi”.<\/p>\n Rosal\u00eda de Castro<\/a> (1837-1885) \u00e9 a figura m\u00e1is relevante das letras galegas, mais \u00e9 tam\u00e9n unha das m\u00e1is importantes escritoras en lingua castel\u00e1. A s\u00faa obra, sexa en galego ou en espa\u00f1ol, sexa no campo da poes\u00eda, da narrativa ou do ensaio, conv\u00e9rtea nunha referencia universal. Foi unha escritora cr\u00edtica con toda clase de inxustizas, grande defensora da natureza e indiscutibelmente feminista. Un tesouro cultural que traspasa xeraci\u00f3ns, por iso Rosal\u00eda resulta sempre plenamente contempor\u00e1nea e permanece viva na sociedade actual.<\/p>\n Xa en “Lieders”, un pequeno artigo escrito en 1858, expu\u00f1a como principios b\u00e1sicos do seu pensamento a liberdade e a igualdade:<\/p>\n \u201cJam\u00e1s ha dominado en mi alma la esperanza de la gloria, ni he so\u00f1ado nunca con laureles que oprimiesen mi frente. S\u00f3lo cantos de independencia y libertad han balbucido mis labios, aunque alrededor hubiese sentido, desde la cuna ya, el ruido de las cadenas que deb\u00edan aprisionarme para siempre, porque el patrimonio de la mujer son los grillos de la esclavitud\u201d.<\/p>\n Noutro artigo posterior, “Las literatas”, ironiza sobre a visi\u00f3n que a sociedade do seu tempo ti\u00f1a das mulleres que escrib\u00edan, consideradas pouco menos que unhas intrusas nun labor de homes e obxecto das m\u00e1is bastas cr\u00edticas e burlas. As convicci\u00f3ns feministas de Rosal\u00eda est\u00e9ndense a toda a s\u00faa obra, e fanse especialmente evidentes nos seus tres libros de poes\u00eda fundamentais, “Cantares gallegos”, “Follas novas\u201d e \u201cEn las orillas del Sar\u201d.<\/p>\n <\/p>\n Has de cantar, Daquelas que cantan as pombas i as frores Pero yo en el rinc\u00f3n m\u00e1s escondido <\/p>\n <\/p>\n Entregada con paix\u00f3n \u00e1 reivindicaci\u00f3n da paisaxe galega, Rosal\u00eda \u00e9 a grande cantora da terra e a natureza. A s\u00faa voz po\u00e9tica, en consecuencia, non dubidar\u00e1 en erguerse contra a destruci\u00f3n do medio ambiente: a desaparici\u00f3n de calquera bosque aut\u00f3ctono \u00e9 un atentado doloroso contra o patrimonio natural, contra a harmon\u00eda viva dos ecosistemas.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Prados, r\u00edos, arboredas, Grilos e ralos, rans albari\u00f1as, Mas nosotros, si talan nuestros bosques <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n No tempo de Rosal\u00eda a contaminaci\u00f3n luminosa<\/a> non exist\u00eda e en consecuencia todas as persoas conviv\u00edan con naturalidade coa noite. O firmamento e os corpos celestes formaban parte do seu d\u00eda a d\u00eda e inevitabelmente est\u00e1n integrados na s\u00faa literatura. A noite, s\u00edmbolo a mi\u00fado de soidade e desgraza, \u00e9 tam\u00e9n refuxio e compa\u00f1\u00eda para a autora, e a L\u00faa e as estrelas ser\u00e1n interlocutoras habituais do seus sentimentos m\u00e1is \u00edntimos.<\/p>\n <\/p>\n Colleume a noite, <\/p>\n Los astros son inn\u00fameros, al cielo Unha das m\u00e1is curiosas referencias ao ceo na obra de Rosal\u00eda \u00e9 o poema de “Follas Novas” que di “Ou ti!, roxa estrela \/ que din que comigo \/ naciche, poideras \/ por sempre apagarte, \/ xa que non pudeche \/ por sempre alumarme…!”. Os nosos socios Martin Pawley e Xabier P\u00e9rez Couto escribiron un artigo na revista Follas Novas<\/a> que edita a Fundaci\u00f3n Rosal\u00eda de Castro no que formulan unha hip\u00f3tese sobre a identidade desa “roxa estrela”. Podedes ler o artigo, en galego, nesta ligaz\u00f3n<\/a>.<\/p>\n Cham\u00e1moslle \u201cplanetas\u201d aos corpos celestes sen luz propia que dan voltas arredor do Sol, te\u00f1en masa suficiente como para ter forma aproximadamente esf\u00e9rica e limparon a zona da s\u00faa \u00f3rbita doutros obxectos r\u00edxidos (isto \u00e9, son os corpos claramente dominantes na s\u00faa \u00f3rbita). O sistema solar est\u00e1 formado por oito planetas: ademais da Terra, os cinco que se poden ver a simple vista e se co\u00f1ecen desde a antig\u00fcidade (Mercurio, Venus, Marte, X\u00fapiter e Saturno) e os dous observados despois da invenci\u00f3n do telescopio (Urano e Neptuno).<\/p>\n O descubrimento de novos obxectos m\u00e1is al\u00e1 de Neptuno fixo que a Uni\u00f3n Astron\u00f3mica Internacional aprobase a creaci\u00f3n dunha nova categor\u00eda, non sen pol\u00e9mica: a de \u201cplanetas ananos\u201d. Os planetas ananos tam\u00e9n orbitan o Sol e te\u00f1en forma esf\u00e9rica, mais non limparon a s\u00faa zona doutros obxectos r\u00edxidos. Nesta categor\u00eda foron recolocados Plut\u00f3n, Ceres (o maior obxecto do cinto de asteroides) e os novos corpos identificados no s\u00e9culo XXI: Haumea, Makemake e Eris.<\/p>\n No universo existen centos de miles de mill\u00f3ns de galaxias, cada unha delas con centos de miles de mill\u00f3ns de estrelas. D\u00e1base por suposto que arredor doutras estrelas poder\u00eda haber planetas, mais at\u00e9 hai poucos anos non hab\u00eda tecnolox\u00eda suficiente para a s\u00faa detecci\u00f3n. Foi en 1995 cando se anunciou a presenza dun corpo que orbitaba a estrela 51 Pegasi, na constelaci\u00f3n de Pegaso: era o primeiro exoplaneta, o primeiro planeta f\u00f3ra do noso sistema solar do que tivemos noticia.<\/p>\n Na actualidade co\u00f1\u00e9cense case catro mil exoplanetas e a cifra segue medrando constantemente. Para detectalos empr\u00e9ganse m\u00e9todos moi variados e complexos, que moi raras veces pasan pola observaci\u00f3n directa. Os m\u00e9todos que at\u00e9 agora deron m\u00e1is resultados son o da fotometr\u00eda de tr\u00e1nsitos<\/strong>, que consiste na observaci\u00f3n da leve diminuci\u00f3n do brillo da estrela cada vez que o exoplaneta transita (pasa) por diante dela, e o da velocidade radial<\/strong>, que se basea na detecci\u00f3n das pequenas variaci\u00f3ns da \u00f3rbita da estrela por influxo gravitacional do planeta que a orbita.<\/p>\n M\u00c9TODO DA FOTOMETR\u00cdA DE TR\u00c1NSITOS<\/strong><\/span><\/p>\n M\u00c9TODO DA VELOCIDADE RADIAL<\/strong><\/span><\/p>\n Para promover a candidatura da #EstrelaRosal\u00eda preparamos diversos materiais:<\/p>\n –Cinco paneis divulgativos<\/strong> que levan percorrendo Galicia desde finais de outubro de 2019. Se queres pedirnos un panel para que visite o teu centro, contacta connosco<\/a>!<\/p>\n -Unha serie de imaxes para difundir a iniciativa<\/strong> entre as redes sociais, que podes ver aqu\u00ed en diferentes formatos<\/a>.<\/p>\n –200 carteis en papel<\/strong> para dar a co\u00f1ecer a campa\u00f1a. Podes velos e descargalos en formato PDF nesta ligaz\u00f3n<\/a>.<\/p>\n –10000 panfletos<\/strong> sobre a campa\u00f1a #EstrelaRosal\u00eda. Podes velos e descargalos en formato PDF nesta ligaz\u00f3n<\/a>.<\/p>\n -E at\u00e9 fixemos un acto na r\u00faa<\/strong>, como corresponde a toda boa campa\u00f1a electoral:<\/p>\n E para seguir en directo o anuncio oficial, o 17 de decembro de 2019 convocamos unha “quedada”<\/a> \u00e1 cal convidamos \u00e1 prensa, o presidente da Fundaci\u00f3n Rosal\u00eda de Castro e representantes da corporaci\u00f3n municipal.<\/p>\n -No auditorio da Casa de Rosal\u00eda, en Padr\u00f3n, o venres 20 de decembro de 2019.<\/p>\n -No CIFP \u00c1nxel Casal \u2013 Monte Alto da Coru\u00f1a, o luns 10 de febreiro de 2020.<\/p>\n -No MUNCYT da Coru\u00f1a, o s\u00e1bado 7 de marzo de 2020.<\/p>\n -No CEIP de Laredo (Redondela), o m\u00e9rcores 10 de xu\u00f1o de 2020 (charla en li\u00f1a).<\/p>\n E tam\u00e9n fixemos observaci\u00f3ns p\u00fablicas<\/strong> da estrela Rosal\u00edadecastro:<\/p>\n -Na aira da Casa de Rosal\u00eda en Padr\u00f3n, o m\u00e9rcores 15 de xullo de 2020.<\/p>\n -Na aira da Casa de Rosal\u00eda en Padr\u00f3n, o s\u00e1bado 17 de xullo de 2021.<\/p>\n Para celebrar o D\u00eda de Rosal\u00eda 2021<\/a> repartimos<\/strong> nas librar\u00edas da Coru\u00f1a dous mil mapas do ceo que explican como localizar a estrela Rosal\u00edadecastro. No ver\u00e1n de 2021 actualizamos o mon\u00edptico<\/strong> sobre a estrela Rosal\u00edadecastro en colaboraci\u00f3n coa Fundaci\u00f3n Rosal\u00eda de Castro; podes atopalo na secci\u00f3n de materiais did\u00e1cticos<\/a>. E en 2022 creamos este p\u00f3ster para identificar, agora e sempre, o 23F<\/strong> como D\u00eda de Rosal\u00eda<\/strong>, un d\u00eda con estrela (aqu\u00ed podes descargalo en PDF con calidade de impresi\u00f3n<\/a>). .<\/p>\n Nun acto celebrado o 17 de decembro de 2019 en Par\u00eds a Uni\u00f3n Astron\u00f3mica Internacional (IAU, polas siglas en ingl\u00e9s) fixo p\u00fablicos os resultados oficiais das 112 campa\u00f1as nacionais “NameExoWorlds”. Foi esta unha das acci\u00f3ns coas que a IAU, fundada en 1919, celebrou o seu centenario, e con ela 780000 persoas en todo o mundo puideron participar no nomeamento de estrelas e exoplanetas. A… <\/p>\nA estrela Rosal\u00edadecastro<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/LocalizarRosal\u00eda.jpg\")
En caso de que se descubran m\u00e1is exoplanetas na estrela Rosal\u00edadecastro, a Agrupaci\u00f3n Astron\u00f3mica Coru\u00f1esa \u00cdo xa propuxo outros top\u00f3nimos asociados \u00e1 vida e obra da escritora: La\u00ed\u00f1o, Lestrobe, Bastavales, Conxo ou Iria.<\/p>\nRosal\u00eda de Castro<\/strong><\/span><\/h2>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Rosal\u00eda-Sellier.jpg\")
Rosal\u00eda feminista<\/span><\/strong><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Rosal\u00eda-Cardarelly-824x1024.jpg\")
\nmeni\u00f1a gaiteira,
\nhas de cantar,
\nque me morro de pena.
\n[Cantares Gallegos]<\/p>\n
\ntodos din que te\u00f1en alma de muller.
\nPois eu que n\u2019as canto, Virxe da Paloma,
\nai!, de que a terei?
\n[Follas Novas]<\/p>\n
\ny tambi\u00e9n m\u00e1s hermoso de la tierra,
\nsin esperar a Ulises,
\nque el nuestro ha naufragado en la tormenta,
\nsemejante a Pen\u00e9lope
\ntejo y destejo sin cesar mi tela.
\n[En las orillas del Sar]<\/p>\nRosal\u00eda ecoloxista<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Rosal\u00eda-Brocos.jpg\")
\npinares que move o vento,
\npaxari\u00f1os piadores,
\ncasi\u00f1a do meu contento.
\n[Cantares gallegos]<\/p>\n
\nsapos e bichos de todas cras,
\nmentras \u00f3 lonxe cantan os carros,
\nque serenatas tan amorosas
\nnos nosos campos sempre nos dan!
\n[Follas novas]<\/p>\n
\nque cuentan siglos… -\u00a1quedan ya tan pocos!-
\n[En las orillas del Sar]<\/p>\nO ceo de Rosal\u00eda<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Rosal\u00eda-Portela.jpg\")
\nnoite brillante,
\ncunha luni\u00f1a
\nfeita de xaspes,
\ne fun con ela
\ncami\u00f1o adiante,
\ncas estreli\u00f1as
\npara guiarme,
\nque aquel cami\u00f1o
\nsolo elas saben.
\n[Cantares gallegos]<\/p>\n
\ncraro \u00e9 sempre o luar,
\npor antre as tellas entran os seus raios
\ni hastra \u00f3 meu leito van,
\ni as\u00ed durmo alumado pola l\u00e1mpara
\nque \u00f3s probes lle luz d\u00e1.
\nL\u00e1mpara hermosa, eternamente hermosa,
\nconsolo dos mortals.
\n[Follas novas]<\/div>\n![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Terra-desde-Saturno.jpg\")
\nno se le encuentra fin,
\ny este peque\u00f1o mundo que habitamos,
\ny que parece un punto en el espacio,
\ninmenso es para m\u00ed.
\n[En las orillas del Sar]<\/p>\nPlanetas<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Sistema-Solar.jpg\")
Planetas ananos<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Planetas-ananos.jpg\")
Exoplanetas<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Fotometr\u00eda-de-tr\u00e1nsitos.jpg\")
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/ER-Velocidade-radial.jpg\")
A campa\u00f1a<\/span><\/h3>\n
![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/VOTA-ESTRELA-ROSALI\u0301A_Convo-3_11_19_800_1200-px-731x1024.png\"){kind=spacer}
<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/Mon\u00edpticoRosal\u00eda-300x223.jpg\")
As acci\u00f3ns divulgativas non remataron coa elecci\u00f3n oficial do nome. Despois diso, no ver\u00e1n de 2020 e en colaboraci\u00f3n coa Agrupaci\u00f3n Cultural Alexandre B\u00f3veda, producimos 5000 mapas do ceo<\/strong> que dan conta do firmamento que podemos ver en Galicia ao longo do ano e explican como localizar a estrela Rosal\u00edadecastro con prism\u00e1ticos. E continuamos dando charlas en diferentes centros educativos e culturais<\/strong>, a\u00ednda que a COVID-19 recortou notabelmente os nosos plans:<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/agrupacionio.com\/nueva\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/23F_D\u00eda_de_Rosal\u00eda_RRSS.jpg\")
<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"