Q: A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío organiza unha charla sobre debuxo astronómico

– Celebrarase o sábado 7 de outubro ás 19.30h no Planetario da Casa das Ciencias, con entrada gratuita ata completar espazo. – A actividade enmárcase dentro do programa “Coruña científica: ciclo de astronomía”, que conta co apoio do Concello da Coruña. Co título “Dibujo astronómico. La importancia de los registros visuales y el cuaderno de campo”, a charla será impartida por Leonor Ana Hernández, divulgadora científica especializada en astronomía. Debuxar o que observamos é unha técnica moi útil para aprender a observar, e canto máis miramos máis detalles vemos, o que permite conservar o recordo do que vimos con rexistros moi persoais e únicos. Leonor Ana comezou a interesarse pola astronomía dende nena e con 15 anos ingresou na Agrupación Astronómica Complutense (Alcalá de Henares), da que foi presidenta entre 1999 e 2006. Na actualidade a súa actividade astronómica desenvólvese principalmente no campo da divulgación na Fundación AstroHita e o seu observatorio. Publicou hai uns meses o libro “Dibujo astronómico“, editado pola editorial Marcombo, e colabora na revista “Astronomía“, Premio Prisma Especial do Xurado en 2016.

Question 1

Observación en María Pita: Día Internacional de Observación da Lúa

Accepted Answer

O sábado 28 de outubro celébrase en todo o mundo o Día Internacional de Observación da Lúa (InOMN). A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío súmase a esta convocatoria cunha observación pública da Lúa na Praza de María Pita da Coruña entre as 20 e as 22 horas. E para celebrarmos o 15º aniversario da agrupación (2002-2017), contaremos con 15 postos de observación, a maioría telescopios. Agardámosvos en María Pita!

Question 2

A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío organiza unha charla sobre debuxo astronómico

Accepted Answer

&#8211; Celebrarase o sábado 7 de outubro ás 19.30h no Planetario da Casa das Ciencias, con entrada gratuita ata completar espazo.
&#8211; A actividade enmárcase dentro do programa &#8220;Coruña científica: ciclo de astronomía”, que conta co apoio do Concello da Coruña.
Co título “Dibujo astronómico. La importancia de los registros visuales y el cuaderno de campo”, a charla será impartida por Leonor Ana Hernández, divulgadora científica especializada en astronomía.
Debuxar o que observamos é unha técnica moi útil para aprender a observar, e canto máis miramos máis detalles vemos, o que permite conservar o recordo do que vimos con rexistros moi persoais e únicos.
Leonor Ana comezou a interesarse pola astronomía dende nena e con 15 anos ingresou na Agrupación Astronómica Complutense (Alcalá de Henares), da que foi presidenta entre 1999 e 2006. Na actualidade a súa actividade astronómica desenvólvese principalmente no campo da divulgación na Fundación AstroHita e o seu observatorio. Publicou hai uns meses o libro &#8220;Dibujo astronómico&#8220;, editado pola editorial Marcombo, e colabora na revista &#8220;Astronomía&#8220;, Premio Prisma Especial do Xurado en 2016.

Question 3

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Outubro 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Outubro 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Novas formas de pertenza á IAU
2) Data límite para o envío de propostas ao CAP 2018 e a bolsa Asia Pacífico: 15 de outubro de 2017
3) Semana dos contactos de divulgación nacional nas redes sociais
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Etiopía
5) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Tanzania
6) Campaña de financiamento do Planetario de Ghana
7) Vídeo educativo de astrobioloxía de Europlanet
8) IFF 2017 – Festival de Cinema Inmersivo
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Esta semana salientamos a proximidade da data límite para solicitar a bolsa Asia-Pacífico e para enviar propostas ao encontro Comunicar Astronomía co Público (CAP 2018). A organización, estreitamente relacionada coa nosa Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía, recibiu case 130 propostas de todo o mundo, o que fará da edición de 2018 a máis diversa feita nunca. Ao noso equipo xa lle tarda dar a benvida a todas as persoas en Xapón o próximo mes de marzo!
Neste número, poñemos o foco nun dos vídeos de astrobioloxía máis fascinantes, feito por Europlanet; na edición 2017 do Festival Internacional de Cinema Inmersivo de Portugal e na campaña de financiamento do Planetario de Ghana, que precisa o voso apoio.
Queremos darlles as grazas aos nosos contactos de divulgación nacional por participaren enviándonos novas dos seus países e tamén polas súas aparicións semanais nas nosas redes sociais. É moi divertido termos información de primeira man do que está acontecendo no mundo da divulgación e a educación astronómica en cada país. Permanecede en sintonía!
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Novas formas de pertenza á IAU
Foron aprobadas algunhas modificacións dos estatutos, regulamentos e normas de traballo da IAU. O máis relevante refírese á introdución da Categoría de Membro Junior, que permite que se unan á unión os investigadores e investigadoras que acaban de rematar o seu doutoramento, e a de “Membros Honorarios”, destinada ás persoas que contribuíron de xeito significativo ao progreso da investigación e cultura astronómica no seu país. Estas dúas categorías súmanse ao recente “estado de membro asociado” que se ofrece exclusivamente por convite a persoas que non son membros da IAU mais están activamente envolvidas no traballo da Unión como participantes nun grupo de traballo, unha comisión ou unha división.
O texto completo das mudanzas propostas está dispoñíbel nesta ligazón: http://bit.ly/2wq9HNn
2) Data límite para o envío de propostas ao CAP 2018 e a bolsa Asia Pacífico: 15 de outubro de 2017
A data límite para o envío de propostas para a vindeira conferencia “Comunicar Astronomía co Público” en Fukuoka, Xapón, é o 15 de outubro de 2017. Únete ás case 130 persoas de todo o mundo que xa se rexistraron para a conferencia!
Grazas ao esforzo conxunto do Observatorio Astronómico Nacional do Xapón (NAOJ) e unha campaña de financiamento xaponesa, a organización poderá apoiar a asistencia de participantes de países en desenvolvemento da rexión Asia-Pacífico. A data límite para solicitar a bolsa estendeuse até o 15 de outubro de 2017.
Podes ler máis información sobre a conferencia aquí: http://bit.ly/2fHSbAZ
3) Semana dos contactos de divulgación nacional nas redes sociais
Dende setembro, a nosa Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía emprendeu unha nova campaña nas redes sociais, en que dedicaremos unha semana enteira nos nosos canais a cada país e nodo de contacto da divulgación nacional. O obxectivo é levantar conciencia internacional dos continuos esforzos feitos a nivel local e nacional. Durante esta semana cada país poderá destacar actividades e eventos nacionais en educación e divulgación astronómica e promover clubs de astronomía ou organizacións activas no país. Calquera pode contactar cos nodos de contacto e colaborar! Podes tamén mandar información das túas actividades a outreach@iau.org.
Máis información sobre estas campañas nestes enderezos: https://www.facebook.com/IAUoutreach/ e https://twitter.com/iau_outreach
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Etiopía
a) Perseguindo o espazo
O 7 de agosto de 2017 impartiu unha charla titulada “Perseguindo o espazo” o antigo astronauta da NASA Leland Melvin no Instituto de Tecnoloxía da Universidade de Addis Ababa, en Etiopía. A conferencia pública foi organizada conxuntamente polo Instituto de Tecnoloxía e Ciencia do Espazo de Etiopía (EESTI) e a Embaixada dos EEUU en Addis Ababa. Máis de 600 participantes (estudantes de educación primaria, institutos e universidades, profesores e público xeral) tiveron a oportunidade de asistir á charla de Leland e coñecelo en persoa.
Tedes fotos deste evento aquí: http://bit.ly/2hDQPrs
5) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Tanzania
a) Poñéndolle nome aos planetas en lingua suahili
Os nomes dos planetas en lingua suahili veñen sendo usados de forma inconsistente e ás veces incorrecta en moitos libros e dicionarios. O Consello Suahili Nacional de Tanzania racionalizou os nomes baseándose no seu uso histórico e dando argumentos para os malos usos, erros e confusións. Os nomes suahili dos planetas aceptados polo Consello Suahili Nacional de Tanzania son os seguintes:
1. Utaridi = Mercurio
2. Zuhura (ou Ng&#8217;andu) = Venus
3. Dunia = Terra
4. Mirihi = Marte
5. Mshtarii (ou Mushtari) = Xúpiter
6. Zohali = Saturno
7. Uranus = Urano
8. Neptuni = Neptuno
6) Campaña de financiamento do Planetario de Ghana
Moitas escolas de Ghana non teñen recursos suficientes para desenvolver actividades prácticas e, como consecuencia, hai un número limitado de estudantes que reciben materias STEM (ciencia, tecnoloxía, enxeñería e matemáticas) na universidade. O Planetario de Ghana é un proxecto extraordinario na África Occidental mais carece de recursos económicos para seguir funcionando correctamente. Durante a semana, o Planetario acolle visitas escolares e programa películas de planetario que ensinan ciencia e promoven que os nenos e nenas fagan preguntas, reciban respostas e fagan cálculos. Ao apoiarmos o Planetario de Ghana a través desta campaña de financiamento, axudamos a manter viva a aprendizaxe das ciencias nese país.
Tes máis detalles da campaña aquí: http://bit.ly/2x5U5xU
7) Vídeo educativo de astrobioloxía de Europlanet
Europlanet lanzou o seu último vídeo, Astrobioloxía: Vida no Universo. Estamos os seres humanos sós no Universo? Probabelmente te fixeches esta pregunta algunha vez. O vídeo amosa como a ciencia planetaria busca sinais de vida noutros planetas empregando a nosa propia Terra como laboratorio.
E non perdas este artigo de UNAWE que proporciona máis información e recursos educativos para usar este vídeo e outras divertidas actividades neste sitio web: http://www.unawe.org/updates/2017-Europlanet-video-astrobiology/
8) IFF 2017 – Festival de Cinema Inmersivo
O Festival de Cinema Inmersivo (IFF2017) celebrarase en Espinho, Portugal, do 1 ao 3 de decembro de 2017. Este festival é un evento que reunirá producións internacionais 2D e 3D do ámbito do cinema inmersivo. O equipo do planetario de Espinho invita á comunidade dos planetarios e as artes dixitais visuais de todo o mundo, de produtores a estudantes, e profesionais dos planetarios, a participar na edición 2017 do IFF, tanto propoñendo os seus traballos como asistindo ao festival, ou as dúas cousas á vez. A data límite para enviar filmes é o 15 de novembro de 2017.
Máis información: http://iff.multimeios.pt/en/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
IFF 2017 &#8211; Festival de Cinema Inmersivo
Data: do 1 ao 3 de decembro de 2017
Lugar: Espinho, Portugal
Máis información: http://iff.multimeios.pt/en/
Data importante
Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
Próximas actividades
a) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
b) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
c) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
d) Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
e) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
f) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
g) IFF 2017 &#8211; Festival de Cinema Inmersivo
Data: do 1 ao 3 de decembro de 2017
Lugar: Espinho, Portugal
Máis información: http://iff.multimeios.pt/en/
h) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
i) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
l) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 4

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Setembro 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Setembro 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) IAU lanza astroEDU en italiano
2) Candidaturas ao Premio de Doutoramento IAU
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas do Estado de Palestina
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Corea do Sur
5) O blog do Observatorio Europeo Austral (ESO)
6) Experimento de Eratóstenes de setembro de 2017
7) Proxecto de divulgación da astronomía e os telescopios históricos
8) Proxecto PLATON
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
O noso equipo pasou a semana pasada coa atención centrada nos momentos finais da Cassini. Foi unha viaxe incríbel e sentímolo como a despedida a un vello amigo. Adeus, Cassini, e grazas por toda a ciencia impresionante que nos deixas!
Unha mensaxe especial para as persoas que nos len dende Italia: agora podedes desfrutar da plataforma astroEDU da IAU en italiano. Divertídevos explorando todas as emocionantes actividades educativas revisadas por pares. Animámosvos a propoñer os vosos traballos e contribuír ao fondo de recursos que astroEDU ofrece.
Neste número traémosvos unha vez máis as últimas novas de divulgación e educación astronómica de todo o mundo, entre as que destacan o experimento de Eratóstenes, setembro de 2017; ESOblog, o novo blog do Observatorio Europeo Austral, e a nova plataforma educativa PLATON.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) IAU lanza astroEDU en italiano
A primeira plataforma de recursos educativos en astronomía revisados por pares en lingua italiana foi lanzada no LXI Congresso della Società Astronomica Italiana en Padua, Italia. A plataforma astroEDU permítelle aos educadores e ás educadoras descubrir, revisar, distribuír, mellorar e combinar actividades científicas, en particular aquelas que poñen o foco na astronomía, as ciencias da Terra ou as ciencias do espazo, e ofrece un servizo gratuíto de revisión por pares por profesionais da educación e a ciencia.
Podes atopar máis información sobre a plataforma aquí: https://www.iau.org/news/announcements/detail/ann17035/
2) Candidaturas ao Premio de Doutoramento IAU
O Premio de Doutoramento IAU recoñece os logros científicos excepcionais en astrofísica en todo o mundo. Cada división da IAU (incluída a División C da IAU, dedicada a Educación, Divulgación e Patrimonio) ten, unha vez ao ano, a oportunidade de outorgar o seu propio premio á persoa candidata que desenvolvera o traballo máis salientábel do ano anterior. O Premio de Doutoramento IAU é unha excelente oportunidade para obteren visibilidade e recoñecemento as figuras novas e talentosas do mundo da ciencia. A data límite para as candidaturas é o 15 de decembro de 2017.
Toda a información sobre o procedemento para facer propostas ao Premio de Doutoramento está aquí: https://www.iau.org/science/grants_prizes/phd_prize/
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas do Estado de Palestina
a) O Desafío Tecnolóxico Astronómico – Desafío GATA
O desafío de aplicacións tecnolóxicas astronómicas de Gaza (Gaza Astronomy Techno-Apps Challenge, GATA Challenge) é unha actividade realizada na faixa de Gaza que ofrece unha oportunidade para calquera que teña ideas sobre a difusión das ciencias astronómicas empregando diversas tecnoloxías.
Aprende máis sobre o proxecto aquí: https://www.facebook.com/gatacamp/
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Corea do Sur
a) Programa KASI de formación do profesorado, KTT
O KTT, programa de formación do profesorado sobre astronomía e ciencias do espazo de Corea do Sur, vén desenvolvéndose durante as vacacións de verán e inverno durante os últimos 22 anos. Os grupos, de arredor de 40 persoas, divídense en aulas en función do nivel (iniciación ou medio). A formación pon o foco principalmente no uso de telescopios, as tendencias na investigación astronómica e na posta en común de experiencias na xestión de clubes de estudantes. Perto de 6000 profesores e profesoras participaron do programa KTT ao longo dos últimos 22 anos.
Podedes ver fotos da programa do ano pasado nesta ligazón: http://bit.ly/2f9aqeD
5) O blog do Observatorio Europeo Austral (ESO)
O ESO ten un novo blog: o ESOblog! O proxecto pretende compartir historias dun dos máis produtivos observatorios con base na Terra con lectores de todos os ámbitos da vida. O ESO opera na actualidade cunha impresionante colección de telescopios equipados con varias ducias de instrumentos que, en conxunto, están empurrando a investigación astronómica cara a descubrimentos impresionantes. Detrás deste traballo fican ocultas asombrosas historias sobre o persoal do observatorio, a tecnoloxía e a ciencia que alí nace. O ESOblog naceu do desexo de compartir máis das interesantes historias do Observatorio, que vaian máis alá das novas xa lanzadas.
Podes saber máis neste enderezo: https://www.eso.org/public/blog/
6) Experimento de Eratóstenes de setembro de 2017
Volve o experimento logo do gran éxito de marzo deste ano, cando máis de 670 escolas de todo o mundo participaron na iniciativa. O experimento de Eratóstenes de setembro de 2017 terá lugar o próximo día 22. Non perdas a oportunidade de participar nesta fascinante iniciativa internacional. Inscribe a túa escola indicando a lonxitude e a latitude. Ademais, podes gañar unha bolsa para participar na Escola de Verán da Academia Europea do Ensino das Ciencias en Grecia en 2018.
Tes toda a información e últimas novas no sitio web oficial.
7) Proxecto de divulgación da astronomía e os telescopios históricos
O Museo da Astronomía e as Ciencias Relacionadas (MAST) está facendo consultas ás institucións de todo o mundo que usan telescopios con valor histórico para actividades públicas de observación do ceo, coa idea de compilar toda esta información nunha guía. O proxecto intenta espertar conciencia sobre a historia da astronomía e precisa da vosa axuda. Se a túa institución posúe un telescopio deste tipo, por favor enche este cuestionario. Todas as institucións que participen na guía recibirán unha copia.
A túa colaboración é importante. Para resolver calquera dúbida, contacta co equipo do MAST en historicaltelescopes[at]mast.br.
8) Proxecto PLATON
Transforma a túa aula de ciencias nun espazo emocionante onde os estudantes empreguen a súa creatividade e imaxinación! O equipo PLATON ofrece formación e ferramentas que conducen a un enfoque centrado no estudante que favorece a aprendizaxe interdisciplinar e promove as competencias do século XXI. Os profesores e profesoras poden traballar en colaboración con outros docentes da escola usando ferramentas de investigación e aprendizaxe interdisciplinar. Ao participar en PLATON, poderás compartir o teu traballo cunha ampla comunidade educativa no teu propio país e en toda Europa. Mesmo poderás chegar a formar outros docentes e compartir con así os teus coñecementos.
Para saber máis sobre PLATON, visita este sitio web: http://platon-project.eu/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Próximas actividades
a) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
b) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
c) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
d) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
e) Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
f) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
g) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
h) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
i) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
l) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 5

Cassini en primeira persoa

Accepted Answer

Dende ben cativo gustei de mirar as estrelas, mais daquela non sabía distinguilas dos planetas.
Cando por fin ollei por primeira vez Saturno a través dun telescopio, namoreime definitivamente da Astronomía. Poder ver cos meus ollos os aneis que rodeaban aquel mundo impresionoume e fíxome desexar velo máis de preto, mais por moitos aumentos que lle metese ao telescopio a vista seguía sendo aproximadamente a mesma. Xa vira moitas fotografías de Saturno e parecíame marabilloso pola perfección dos seus aneis, mais quedábame por vivir a época que nos abriu a sonda Cassini-Huygens.
Cassini-Huygens é un proxecto da ESA, a NASA e mais a ASI destinada a estudar Saturno e as súas lúas. Despegou de Cabo Cañaveral o 15 de outubro de 1997 e chegou á órbita de Saturno o 1 de xullo de 2004, case 7 anos de viaxe polo espazo aproveitando a asistencia gravitacional da Terra, Venus e Xúpiter, sacando imaxes nunca vistas destes planetas, asteroides que atopou no seu camiño polo sistema solar e descubrindo novos satélites descoñecidos até daquela.
A duración da misión estaba calculada para 4 anos, mais sufriu dúas ampliacións e chegou até os nosos días. Como está a rematar o combustible e para que non quede vagando polo espazo e poida contaminar algunha lúa ou ao propio Saturno, preferiron desintegrala na atmosfera deste planeta.
A sonda Huygens desprendeuse da Cassini o día 25 de decembro de 2004 para pousarse na superficie de Titán, a lúa máis grande de Saturno o 15 de xaneiro de 2005. Amosounos imaxes dun novo mundo. Pola súa parte, Cassini continuou a súa viaxe fotografando e estudando tanto os aneis como as tormentas de Saturno cunha definición que nunca poderemos esquecer. Tamén, fotografou Mimas, que nos sorprendeu polo seu parecido coa «Estrela da morte» da saga Stars Wars. En marzo deste mesmo ano enviounos fotos da lúa pastora Pan que semella un “ravioli” ou unha empanadilla. Pareidolia pura e dura, mais divertida.
No sobrevoo das lúas, descubriu en Encélado a súa superficie xeada e as «plumas» de auga expulsada no seu polo sur, descubrindo que conteñen dióxido de carbono e hidróxeno molecular, o que da pé a preguntarse pola posibilidade de que existan os materiais nos que se basea a vida. Atopou probas tamén dun gran depósito de auga salgada baixo a codia.
Na última etapa da súa vida, Cassini realizou 22 arriscadas inmersións entre Saturno e os seus aneis obtendo datos sobre os campos magnéticos e a gravidade do planeta e das partículas e materiais que forman os aneis. Continuará enviando datos cando se dirixa camiño da súa destrución ao enfocar a súa antena cara á Terra e perderemos o contacto con ela ás 13:55 ( hora local ) do 15 de setembro de 2017.
Por todos eses descubrimentos que nos amosou e por toda a ciencia que está por vir cando se analicen os datos que enviou e enviará, moitísimas grazas, Cassini. Foi unha honra vivir esta aventura contigo.
http://agrupacionio.com/wp-content/uploads/2017/09/Cassini-huygens_cass_schi_mov_br575.ogv.240p.webm
Imaxe: NASA.
Escrito por Xoán Cardelle (Presidente da Agrupación Ío)

Question 6

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Setembro 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Setembro 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Comunicar Astronomía co Público 2018 – Actualización
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Colombia
3) Mitaka, visor dixital do universo en catro dimensións
4) Certame de ensaio “Espazo e Sociedade”
5) HISTORIAS de Mañá
6) Fundación Supernova – Formación para mulleres en física
7) Proxecto de Astronómia Solar Charlie Bates – Sección de Nicaragua
8) “Big Ideas: Museums and Momentum” – segunda conferencia anual
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
En 2018, del 24 al 28 de marzo, Fukuoka, Xapón, acollerá a Conferencia Comunicar Astronomía co Público. A data límite para solicitar bolsas de viaxe é o 15 de setembro de 2017. Non perdades esta oportunidade de participar no CAP 2018.
Neste número destacamos a última edición do software de simulación do universo gratuíto Mitaka, Historias de Mañá, un proxecto de investigación e desenvolvemento financiado pola Comisión Europea, e o certame de ensaio Espazo e Sociedade da Asociación World Space Week (Semana Mundial do Espazo) e a Oficina das Nacións Unidas para os asuntos do espazo exterior (UNOOSA).
Dámoslles as grazas aos nosos lectores polas vosas continuas contribucións a este boletín. O Boletín IAU de Divulgación Astronómica é unha publicación xerada polos usuarios que atende ás últimas tendencias da comunidade internacional de divulgadores e educadores. Grazas por axudarnos a traer aos nosos lectores as mellores actividades, recursos e actividades de todo o mundo que alentan un espírito de colaboración global.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Comunicar Astronomía co Público 2018 – Actualización
Comunicar Astronomía co Público 2018 celebrarase en Fukuoka, Xapón, do 24 ao 28 de marzo. O equipo vén de anunciar as últimas noticias sobre a conferencia. Haberá libro de actas da conferencia, tanto en versión impresa como dixital. CAP 2018 acollerá diversas actividades satélite coma o obradoiro UNAWE – IAU CC1 e o obradoiro Programa Galileo de Formación do Profesorado. Todos os participantes do CAP 2018 están convidados a unirse a estas actividades, das cales xa se anunciaron cinco poñentes. Hai dúas modalidades de bolsas: “Bolsa de viaxe IAU” e a “Bolsa para comunicadores de ciencia Asia-Pacífico”. A data límite para as solicitudes é o 15 de setembro de 2017.
Podes consultar toda a información aquí: https://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Colombia
a) Rede Colombiana de Astronomía – RAC 2017
Santiago de Cali acollerá o encontro da Rede Colombiana de Astronomía, do 13 ao 16 de outubro de 2017. O tema central do XVII RAC 2017 será a navigación do espazo, “60 anos de exploración espacial”, en memoria do lanzamento do Sputnik o 4 de outubro de 1957, o primeiro satélite artificial posto en órbita. Este encontro acollerá dous programas: o primeiro “Encontro de Astronomía Infantil e Xuvenil”, que levará a ciencia espacial aos máis novos, e o “Festival de Observación do Ceo”, que xuntará os máis potentes telescopios na cidade.
Podes atopar máis información sobre o encontro aquí: http://bit.ly/2eF6shn (en español)
3) Mitaka, visor dixital do universo en catro dimensións
O programa Mitaka, versión 1.4.1, vén de ser lanzada con Realidade Virtual dispoñíbel e manual en ingles. Mitaka é un programa gratuíto e descargábel que crea unha visualización do universo baseada en datos astronómicos reais, agora dispoñíbel en nove idiomas: chinés (simplificado e tradicional), xaponés, inglés, español, francés, indonesio, italiano, portugués e tailandés. Mitaka forma parte do proxecto Universo Dixital 4-D do Observatorio Astronómico Nacional do Xapón (NAOJ), cuxo obxectivo é visualizar os últimos datos astronómicos obtidos por observacións e simulacións numéricas.
Para máis informacion, visitade os Temas do NAOJ e o sitio web oficial de Mitaka:
http://4d2u.nao.ac.jp/html/program/mitaka/index_E.html
4) Certame de ensaio “Espazo e Sociedade”
A asociación “Semana Mundial do Espazo” (WSWA) e a Oficina das Nacións Unidas para os Asuntos do Espazo Exterior (UNOOSA) convidan á participación no certame de ensaio sobre o tema espazo e sociedade, agora e no futuro. O ensaio debe responder a estas cuestións: Cal é o rol do espazo como solución aos desafíos globais na Terra? Que progreso obterá a humanidade da exploración de novos mundos no espazo arredor de 2030? Cales son as túas propostas para facer que a xente do teu país ou rexión se sinta máis atraído polas actividades do espazo? A data límite para o certame é o 25 de setembro de 2017.
Podes atopar máis detalles sobre o certame nesta ligazón: http://www.worldspaceweek.org/news/wswa-unoosa-essay-contest/
5) HISTORIAS de Mañá
STORIES of Tomorrow (HISTORIAS de Mañá – STORIES) é un proxecto de investigación e desenvolvemento financiado pola Comisión Europea que envolve a 15 parceiros de 10 estados. O proxecto manexa a idea de contar historias como catalizadora para a interacción efectiva entre a arte e as disciplinas STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas) que, de moitas maneiras, comparten valores, temas e características semellantes. O proxecto STORIES propón introducir achegamentos creativos en educación STEM para xerar ideas alternativas e estratexias dentro da investigación científica como individuo ou grupo, e facer unha reflexión crítica sobre elas.
Máis información sobre o proxecto: http://www.storiesoftomorrow.eu/
6) Fundación Supernova – Formación para mulleres en física
A brecha de xénero nos campos STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas) é un serio problema da sociedade en todo o mundo que precisa ser tratado. Moitas mulleres, en particular mulleres en países desenvolvidos, non soen ter acceso a modelos de mulleres que poidan servir de inspiración e guía. A Fundación Supernova é un programa deseñado para fomentar que as mozas se encamiñen á carreira de Física. Se es unha estudante de Física con ambicións que desexaría desenvolver o seu potencial coa titoría de mentores establecidos internacionalmente, non dubides en facer a túa solicitude! Se es unha muller científica e queres compartir o teu coñecemento e experiencia con estudantes de todo o mundo, únete ao proxecto!
Descobre como podes contribuír neste enderezo: http://supernovafoundation.org/
7) Proxecto de Astronómia Solar Charlie Bates – Sección de Nicaragua
O pasado 21 de agosto Nicaragua observou unha eclipse parcial. A ONG americana Astronomía Solar Charlie Bates (http://solarastronomy.org/), enviou gafas de eclipse para a súa distribución en diferentes localidades do país, gratis para o público. A sección de Nicaragua coordinou actividades en todo o país en lugares como Managua, Masaya, León, Ciudad Sandino, Ocotal, Diriamba e quince escolas en diferentes vilas onde os estudantes aprenderon e practicaron técnicas de proxección e o uso de filtros solares certificados.
Podes ver unha breve reportaxe con fotos sobre a actividade en León aquí e aquí.
8) “Big Ideas: Museums and Momentum” – segunda conferencia anual
A segunda conferencia anual “Big Ideas: Museums and Momentum” terá lugar en Vancouver, Canadá. A conferencia, co apoio do Centro Espacial H. R. MacMillan, o Museo de Vancouver e o Museo Marítimo de Vancouver, pretende xuntar a traballadores e voluntarios dos museos, galerías de arte, centros de ciencia e organizacións equivalentes para examinar leccións aprendidas, discutir boas prácticas, explorar estratexias ante problemas comúns e facer rede. Esta conferencia nunha única xornada fai foco na comunidade local; porén, todo o mundo está convidada a participar.
Máis información sobre a conferencia, nesta ligazón: www.lmmuseumeducators.com
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Próximas actividades
a) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
b) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
c) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
d) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
e) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
f) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
g) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
h) Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
i) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
l) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
m) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
n) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
ñ) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 7

A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío presenta durante o mes de setembro a exposición “Con A de Astrónomas”

Accepted Answer

A exposición “Con A de Astrónomas” poderase visitar do 2 ao 15 de setembro no Fórum Metropolitano e do 16 ao 30 28 do mesmo mes no Ágora. A profesora de astronomía e astrofísica Josefina Ling contextualizará a exposición cunha conferencia no Ágora o 16 de setembro.

A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío achega á Coruña a exposición “Con A de Astrónomas” do 2 ao 15 de setembro no Fórum Metropolitano e do 16 ata o 30 28 do mesmo mes no Ágora. Ademais, o día 16 de setembro ás 12 da mañá a comisaria da exposición, Josefina Ling, profesora de astronomía e astrofísica da Facultade de Matemáticas da Universidade de Santiago, explicará o papel da muller na astronomía. A conferencia da profesora Ling encádrase dentro do programa Coruña científica: ciclo de astronomía, que ten como obxectivo fomentar o debate científico e divulgativo dentro da cidade.
Para a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío é importante que a cidade da Coruña poida gozar, pública e gratuitamente, desta exposición na que se repasan os principais fitos da astrofísica, desde a antigüidade ata os nosos días, nos que o papel da muller foi fundamental. O descubrimento dos púlsares, a estrutura a gran escala do universo ou a medida das distancias estelares son algúns dos exemplos explicados nos seus trece paneis.
Na preparación da mostra participaron nove astrónomas de distintos centros de investigación, entre elas Josefina Ling (Observatorio astronómico Ramón Mª Aller da USC e membro da Unión Astronómica Internacional), comisaria da exposición xunto á historiadora da ciencia Eulalia Pérez Sedeño (CCHS-CSIC).
A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío constitúese en 2002 como resposta á inquietude dun grupo de afeccionados á astronomía co dobre obxectivo de gozar do ceo estrelado e contaxiar esa paixón a outras persoas. Nestes quince anos creceu paulatinamente e no últimos tres dobrou a cifra de persoas asociadas. Na actualidade, está formada por 150 socias e socios, 20 satélites (socios/as infantís de 0 a 13 anos) e 3 entidades colaboradoras. É a asociación con maior número de membros de Galicia e a sétima de España.

Question 8

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Agosto 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Agosto 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Rede de Tradución Astronómica – Chamada a colaboración
2) Focus Meeting 14 (FM14): rol da IAU na divulgación astronómica global, últimos desafíos e como tender pontes entre diferentes comunidades
3) Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento – Proxecto AstroSENSE
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Indonesia
5) Slooh pon de balde a observación do espazo exterior
6) Revista Latinoamericana de Educación Astronómica (RELEA)
7) ALMA na escola – Manual de radioastronomía para profesores
8) Conferencia Internacional UNESCO sobre “Patrimonio Astronómico no Oriente Medio”
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
O noso proxecto máis recente, a Rede de Tradución Astronómica, anda na procura de apoio. Podes colaborar enviándonos as túas recomendacións sobre que recursos pensas que deberían ser traducidos ao teu idioma.
Neste número, destacamos o proxecto Slooh que abrirá ao público de forma gratuíta o uso en vivo dos seus telescopios; o último número da Revista Latinoamericana de Educación Astronómica (RELEA), que está xa en Internet, e a conferencia UNESCO “Patrimonio Astronómico do Oriente Medio”.
O noso equipo agarda que tiverades unhas excelentes celebracións da eclipse solar total o 21 de agosto e que nos mandedes historias das vosas experiencias a través do noso correo electrónico outreach[at]iau.org.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Rede de Tradución Astronómica – Chamada a colaboración
O proxecto “Rede de Tradución Astronómica” desenvolveu unha enquisa co apoio de Astrónomos Sen Fronteiras (AWB) para recoller potenciais resultados valiosos para educación e divulgación astronómicas que poidan ser traducidos no marco desta iniciativa. Se tes algunha recomendación, gustaríanos que participases na enquisa. Leva arredor de 6 minutos completala. A túa contribución axudaranos a entender as necesidades de tradución de recursos para que o proxecto satisfaga mellor as necesidades da comunidade. O noso equipo dáche as grazas por adiantado pola túa participación!
Tes máis información sobre o proxecto aquí: http://translation.astro4dev.org
2) Focus Meeting 14 (FM14): rol da IAU na divulgación astronómica global, últimos desafíos e como tender pontes entre diferentes comunidades
O IAU GA representa unha excelente oportunidade para tender pontes entre as comunidades de investigación e divulgación astronómica e para axudar aos científicos a preparar mellor as actividades de divulgación. O noso Focus Meeting (FM14) celebrarase durante a próxima IAU GA en Viena e está promovido pola Oficina IAU de Divulgación Astronómica e apoiada por parceiros da comunidade de divulgadores astronómicos en todo o mundo. FM14 intenta atopar novas maneiras efectivas e innovadoras de vincular astrónomos coa comunidade de divulgadores astronómicos e en última instancia facilitar o fluxo da investigación de vangarda para que chegue ao público xeral.
Para estar ao día de máis información e detalles do encontro, pica aquí: https://www.iau.org/science/events/1338/
3) Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento – Proxecto AstroSENSE
AstroSENSE é un proxecto da Oficina de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD) liderado pola doutora Wanda Diaz-Merced, unha astrofísica cega e científica informática que desenvolve software de análise de datos astronómicos a través do son. Ademais, OAD apoia iniciativas no desenvolvemento de recursos astronómicos táctiles, como a Lúa 3D, desenvolvida por “Touch of the Universe”. Algúns dos últimos proxectos son: dous pósters científicos presentados no encontro da Sociedade Astronómica Americana (AAS) sobre a sonificación da busca de planetas extrasolares e o primeiro ano do Grupo AAS sobre accesibilidade e discapacidade (WGAD) – Aspectos destacados e acceso á base de datos, e a emisión sonora ao vivo da eclipse do 21 de agosto de 2017.
Máis información sobre este proxecto: http://www.astro4dev.org/oad-activities/astrosense/
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Indonesia
a) Oportunidade para que aprendan astronomía as persoas con problemas visuais
As imaxes e historias descritivas son ferramentas poderosas para crear emoción e captar a atención da xente. A astronomía como estudo observacional que é repousa fortemente no sentido da vista para comprender os obxectos e fenómenos astronómicos. Para as persoas cegas ou discapacitadas visuais, moitos dos conceptos visuais e descritivos poden ser moi difíciles de comprender. Os equipos de UNAWE Indonesia e o Observatorio Bosscha desenvolveron actividades manuais e táctiles simples e que pode facer un mesmo, con recursos de uso diario e materiais de baixo custo. As actividades realizadas proporcionaron información sobre como desenvolver mellor recursos que axuden a este público a entender os conceptos astronómicos.
Máis información sobre o proxecto, aquí: http://bit.ly/2xaZKE5
b) Xuntanza de Astronómos Amadores de Indonesia (JANAKA)
A misión da xuntanza de clubes astronómicos nacionais (JANAKA) é compartir coñecemento astronómico e formar relacións entre os afeccionados á astronomía. As actividades propostas pretenden establecer comunicación entre clubs de astronomía por toda Indonesia, e fortalecer o espírito e motivación dos diferentes clubs participantes para o avance da astronomía na rexión e en Indonesia en xeral. Astrónomos afeccionados de varios clubs intercambiarán experiencias sobre as actividades de cada un, festas astronómicas (“star parties”), conferencias sobre astronómía etc. O Jambore Nasional Klub Astronomi (Janaka) celebrarase en Lapan, Xava Oriental, do 22 ao 24 de setembro de 2017.
Máis información (en indonesio): http://jamboreastronomi.id
5) Slooh pon de balde a observación do espazo exterior
Despois de catorce anos de desenvolvemento dunha rede de telescopios globais e de monitorizar telescopios robóticos localizados en sitios de observación de primeira clase, Slooh abre as sesións en directo co telescopio ao público global de forma gratuíta en beneficio da súa misión de conectar a toda a humanidade a través da exploración conxunta do Universo. Os membros de Free Slooh terán acceso a todas sesións de telescopio e poderán captar un número limitado de fotos e participar da súa comunidade virtual.
Máis información sobre o proxecto: https://slooh.com/
6) Revista Latinoamericana de Educación Astronómica (RELEA)
O número 23 da Revista Latinoamericana de Educación Astronómica (RELEA) está xa dispoñíbel. RELEA axuda a fortalecer e consolidar a educación astronómica na América Latina e máis alá. Aceptan artigos orixinais e inéditos que conteñan investigación empírica, ensaios teóricos e recensións de interese no campo da educación astronómica. Os artigos poden estar escritos en portugués, español ou inglés. Podes atopar as directrices para os autores no sitio web (www.relea.ufscar.br). Para contactar co equipo editorial, emprega o seguinte correo electrónico: relea[at]ufscar.br.
Podes atopar o último númeo neste enderezo: www.relea.ufscar.br (a primeira páxina está en portugués, mais podes cambiar a español ou inglés usando o menú da dereita).
7) ALMA na escola – Manual de radioastronomía para profesores
Revelar todos os segredos do universo dará traballo a moitas máis xeracións de astrónomos. Por iso é tan importante para o futuro da astronomía, e para a ciencia en xeral, prender o interese dos nenos e axudar aos profesores a guiar a súa aprendizaxe. O manual ALMA está deseñado principalmente para profesores que queiran aumentar o seu coñecemento da radioastronomía en xeral e do Observatorio ALMA en particular. Contén actividades que poden ser usadas na aula ou en obradoiros extracurriculares.
Podes acceder ao manual ALMA na escola aquí: http://bit.ly/2xrndAa
Tes máis información das publicacións de ALMA neste enderezo: http://www.almaobservatory.org/en/publications/
8) Conferencia Internacional UNESCO sobre “Patrimonio Astronómico no Oriente Medio”
A Conferencia Internacional UNESCO sobre “Patrimonio Astronómico no Oriente Medio” está dedicada ao rol da astronomía na cultura e outros campos da actividade humana e o desenvolvemento destas áreas polo coñecemento obtido do universo. A conferencia celebrarase do 13 ao 17 de novembro en Yerevan, Armenia. UNESCO achega bolsas aos participantes que cobren parte dos gastos de asistencia. O SOC desexa apoiar a científicos cualificados que dispoñen de limitados medios, por exemplo colegas de países con economías menos privilexiadas e científicos mozos. A data límite para solicitar bolsas de viaxe é o 31 de agosto.
Máis información: http://heritage.aras.am/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Datas importantes

Astronomical Heritage of the Middle East
Data límite para solicitude de bolsas: 31 de agosto de 2017
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
Próximas actividades
a) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
b) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
c) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
d) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
e) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
f) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
g) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
h) Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
i) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
l) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
m) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
n) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
ñ) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 9

Cancelada a observación do venres 18 de agosto do programa "A Nosa Estrela"

Accepted Answer

En solidariedade coas vítimas do atentado de hoxe en Barcelona e as súas familias, e en xeral coa veciñanza toda desa cidade, o Concello da Coruña acordou suspender todos os actos festivos previstos para mañá, venres 18 de agosto. Queda, pois, cancelada a actividade do programa &#8220;A Nosa Estrela&#8221; que debía celebrarse o venres pola mañá no Castrillón no marco das festas do barrio.
A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío súmase á mensaxe de condena a este acto de barbarie e expresa o seu apoio a todas as persoas que sofren a violencia filla do odio e o fanatismo.

Question 10

Programa de actividades "A nosa Estrela"

Accepted Answer

Question 11

Conferencia "Os mundos doutras estrelas", Zaira Modroño

Accepted Answer

Agrupación Astronómica Coruñesa Ío
www.agrupacionio.com / formacion@agrupacionio.com
Persoa de contacto: Paula Neira (676513394)
Data: 10/08/2017
Nota de prensa
A investigadora Zaira Modroño pronunciará unha conferencia sobre exoplanetas o próximo 14 de agosto ás 19:15 horas na Casa das Ciencias da Coruña.
O 14 de agosto, a investigadora especializada en exoplanetas, Zaira Modroño, impartirá unha conferencia acerca de “Os mundos doutras estrelas” ás 19:15 h. no Planetario da Casa das Ciencias de carácter gratuíto.
A Doutora Zaira Modroño expoñerá o luns 14 de agosto ás 19:15 h. no Planetario da Casa das Ciencias da Coruña unha conferencia acerca de “Os mundos doutras estrelas”. A investigadora guiará á audiencia nunha viaxe que lles achegará aos planetas máis destacados que se localizan fóra do noso sistema solar. Esta viaxe serviralle de apoio para explicar que é a zona de habitabilidade, que podemos facer para saber se os planetas teñen atmosfera, que son as estrelas M, etc. A conferencia é gratuíta. O acceso require entrada que se poderá recoller do partir do día
11 de agosto na Casa das Ciencias ata completar aforamento (80 persoas).
Zaira Modroño, de orixe galega, obtivo o seu doutoramento no Instituto de Astrofísica de Andalucía, en concreto, no grupo de investigación do espectrógrafo CARMENES. Actualmente, a Dra. Modroño traballa na Universidade de Chile. A súa investigación céntrase principalmente na procura de exoplanetas compactos e de pulsacións en ananas de tipo espectral M usando espectrógrafos de velocidades radiais alimentados por fibras ópticas. En concreto, lidera as campañas de observacións con HARPS-N do proxecto Cool Tiny Beats, do que naceu o proxecto Pale Rede Dot responsable do descubrimento de Proxima Centauri B. Zaira tamén está activamente involucrada no desenvolvemento de instrumentación.
Esta conferencia inaugurará o programa “A nosa Estrela”, un proxecto enmarcado dentro do Plan de acción “Cultura de Barrio” desenvolvido desde a Concellería de Culturas, Deporte e Coñecemento da Coruña e o IMCE co fin de descentralizar a actividade cultural da nosa cidade e achegala aos barrios. Desde o 14 de agosto ata o 9 de setembro, a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío levará a cabo unha serie de actividades de carácter sociocultural e científico que ten como obxectivo dar a coñecer o Sol entre os veciños da Coruña.
A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío constitúese en 2002 como resposta á inquietude dun grupo de afeccionados á Astronomía co dobre obxectivo de gozar do ceo estrelado e contaxiar esa paixón a outras persoas. Nestes quince anos creceu paulatinamente e no últimos tres duplicou a cifra de persoas asociadas. Na actualidade, está formada por 150 socias e socios, 20 satélites (socios/as infantís de 0 a 13 anos) e 3 entidades colaboradoras. É a asociación con maior número de membros de Galicia e a sétima de España.

Question 12

Nota de prensa programa de actividades "A nosa Estrela"

Accepted Answer

Agrupación Astronómica Coruñesa Ío
www.agrupacionio.com / formacion@agrupacionio.com
Persoa de contacto: Paula Neira (676513394)
Data: 10/08/2017

Nota de prensa
O programa de actividades “A nosa Estrela” achegará o coñecemento do Sol aos barrios da cidade
A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío desenvolverá unha serie de accións divulgativas sobre o Sol. As actividades realizaranse durante agosto e principios de setembro en distintos puntos da cidade e están dirixidas a toda a familia.
Desde o 14 de agosto ata o 9 de setembro, a Agrupación Astronómica Coruñesa Ío levará a cabo unha serie de actividades de carácter sociocultural e científico que ten como obxectivo dar a coñecer o Sol entre os veciños da Coruña. “A nosa Estrela” é un proxecto enmarcado dentro do Plan de acción “Cultura de Barrio” desenvolvido desde a Concellería de Culturas, Deporte e Coñecemento da Coruña e o IMCE co fin de descentralizar a actividade cultural da nosa cidade e achegala aos barrios.
O programa de “A nosa Estrela”, que se inaugurará cunha conferencia, consta de distintas xornadas nas que os membros da Agrupación visitarán varios barrios da cidade para guiar os participantes na observación astronómica solar segura mediante un telescopio solar. As observacións estarán acompañadas dunha exposición itinerante que complementará a acción divulgativa. Ademais, o día 21 de agosto terá lugar unha eclipse parcial de Sol do 12% que coincide co ocaso. Para gozar deste espectáculo con seguridade, a Agrupación proporcionará preto da Torre de Hércules distintos recursos para observar a eclipse. Clausurarase o proxecto mediante un encontro de asociacións galegas de Astronomía.
O 14 de agosto, a investigadora especializada en exoplanetas, Zaira Modroño impartirá unha conferencia acerca de “Os mundos doutras estrelas” ás 19:15 horas na Casa das Ciencias. Explicará como é Próxima Centauri B, o exoplaneta máis próximo á Terra. “A nosa Estrela” estará presente nos barrios participando nas súas festas co obxectivo de asociar a Ciencia e lecer. O día 15 de agosto de 17:00 a 19:00h o toldo da Agrupación Ío atoparase no parque Europa completando o programa de actividades das festas de Oza-Gaiteira- Os Castros. O día 18, de 11:00 a 13:00h, estará na praza Pablo Iglesias nas do Castrillón; o 22 de 17:00 a 19:00h no parque de Eirís e o día 26 de 18:00 a 20:00h en Novo Mesoiro. Por último, “A nosa Estrela” conclúe o 9 de setembro cun encontro de Asociacións galegas de Astronomía na que se celebrará unha “plantada” de telescopios solares.
A Agrupación Astronómica Coruñesa Ío constitúese en 2002 como resposta á inquietude dun grupo de afeccionados á Astronomía co dobre obxectivo de gozar do ceo estrelado e contaxiar esa paixón a outras persoas. Nestes quince anos creceu paulatinamente e no últimos tres duplicou a cifra de persoas asociadas. Na actualidade, está formada por 150 socias e socios, 20 satélites (socios/as infantís de 0 a 13 anos) e 3 entidades colaboradoras. É a asociación con maior número de membros de Galicia e a sétima de España.

Question 13

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Agosto 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Agosto 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Boletín #17 Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (abril-xuño 2017)
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Guatemala
4) Ferramentas de Astronomía e Ciencia de Datos
5) Chamada de colaboración para proxectos educativos do Observatorio Las Cumbres
6) Actualizacións do Atlas “Virtual Moon” (VMA) e Atlas “Virtual Planets” (VPA)
7) Actividades da eclipse de Astrónomos Sen Fronteiras
8) Programa 1000 Mozas, 1000 Futuros
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
O mundo está preparado para celebrar a eclipse total de Sol do 21 de agosto. O número de actividades relacionadas coa eclipse é moi grande, dende o desenvolvemento de aplicacións para a eclipse a vídeos en Internet e entrevistas, proxectos de ciencia cidadá e moitas cousas máis. O mundo enteiro xúntase para “observar” esta gran eclipse. Desexámosvos unha feliz eclipse e agardamos que compartades a vosa experiencia con nós.
Neste número, destacamos o último número de abril a xuño do boletín da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento, a busca de parceiros para educación do Observatorio Las Cumbres e as actualizacións do atlas “Virtual Moon”.
Queremos darlle as grazas en especial aos coordinadores de divulgación nacionais que continuamente colaboran co noso boletín, compartindo novas nacionais de divulgación de todo o mundo. Nesta edición facémonos eco dunha exposición única sobre o Sistema Solar en Portugal e das celebracións do Día do Asteroide 2017 en Guatemala.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Boletín #17 Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (abril-xuño 2017)
O último boletín da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento está dispoñíbel en Internet. Hai moitas novas que comunicar dende a oficina! Aquí queremos destacar que xa está aberto o prazo para as bolsas de mobilidade RAS-OAD, que establecen colaboracións de investigación, educativas ou relacionadas co desenvolvemento entre o Reino Unido e países onde a investigación astronómica non está ben establecida; e o próximo obradoiro coorganizado pola OAD: Dot Astronomy 9, do 14 ao 17 de novembro de 2017 en Cidade do Cabo, Sudáfrica.
Novas sobre estes programas e moitos outros, no boletín completo: http://bit.ly/2hoWtNB
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
a) Sistema Solar a escala
O Sistema Solar a escala é un proxecto único que liga a ciencia, a arte e a inclusión social. As diferentes pezas -que inclúen o Sol e os oito planetas- están distribuídas por toda a municipalidade de Moimenta da Beira, en Portugal, e dispoñíbeis de forma permanente para todos os que queiran aprender máis sobre o noso Sistema Solar. A produción é froito dunha colaboración entre os clubes de ciencia das escolas de Moimenta da Beira e o goberno local e foi inaugurada o 21 de xuño, ante ducias de nenos das escolas de Primaria da zona. A concepción artística contou co apoio de diferentes arquitectos, deseñadores, pintores e escultores, e o deseño práctico tivo a participación de ArteNave, unha institución de inclusión social da rexión.
Podes atopar máis detalles deste proxecto (en portugués) aquí: http://www.cm-moimenta.pt/p/sistemasolar
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Guatemala
a) Día do Asteroide Guatemala 2017
O Día do Asteroide tivo en 2017 a súa primeira edición en Guatemala, unha emocionante aventura guiada polo Clube Astronómico Aq&#8217;ab&#8217;al (que significa amencer e solpor en Nahuatl, unha lingua Uto-Azteca orixinaria de América Central) e a Universidade Nacional (ECFM-USAC – Universidade de San Carlos de Guatemala). Nas actividades participaron profesores e estudantes de física, agrupacións astronómicas e centros culturais. Os obradoiros e sesións plenarias sucedéronse en diversas rexións de Guatemala e chegaron a audiencias moi variadas de todo o país. Estas actividades espertaron dun xeito amigábel a curiosidade polos asteroides e a súa influencia, impacto e repercusión na Terra.
Podes atopar aquí todas as actividades (en inglés): http://bit.ly/2vtPr0l
4) Ferramentas de Astronomía e Ciencia de Datos
Xa está na rede o xogo de ferramentas de astronomía e ciencia de datos. O paquete de ferramentas proporciona materiais formativos de alta calidade en forma de exemplos, cursos e avaliacións que todos poden usar para ensinar ou planificar obradoiros ou escolas de verán. A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento busca contribucións ao paquete de ferramentas dentro da comunidade de científicos, estudantes universitarios e astrónomos.
Podes atopar o paquete de ferramentas aquí: https://datascience.astro4dev.org
5) Chamada de colaboración para proxectos educativos do Observatorio Las Cumbres
O Observatorio Las Cumbres (LCO) anunciou que está aberta a novos parceiros educativos. LCO acepta propostas de ideas interesantes, atractivas e innovadoras en educación ou divulgación astronómica que fagan uso das capacidades únicas do LCO. Os parceiros observarán fenómenos astronómicos co LCO e usarán os datos como parte das súas actividades educativas. O deadline das propostas é o 23 de setembro de 2017.
Para máis información sobre esta convocatoria, criterios de elixibilidade e como facer a solicitude, consultade este sitio web: https://lco.global/news/call-for-education-partners-2018/
6) Actualizacións do Atlas “Virtual Moon” (VMA) e Atlas “Virtual Planets” (VPA)
Dúas utilidades de software libre, ferramentas valiosas para a divulgación planetaria, o Atlas “Virtual Moon” (VMA) e o Atlas “Virtual Planets” (VPA), lanzarán novas versións en 2018. A próxima versión do VMA incluirá mellores texturas e actualizará e incrementará a base de datos (máis de 80 mil cráteres). A próxima versión do VPA incluirá o planeta anano Ceres e o planeta Saturno, os seus aneis e maiores satélites (Mimas, Tetis, Dione, Rea, Titán, Iapeto). O lanzamento está previsto ao longo de 2018.
Podes atopar toda a información aquí: http://ap-i.net/avl/en/start e http://ap-i.net/avp/en/start.
7) Actividades da eclipse de Astrónomos Sen Fronteiras
Unha eclipse solar total cruzará os EEUU de costa a costa o 21 de agosto; polo camiño da totalidade hai varias grandes cidades. Todo o país terá unha eclipse parcial superior ao 50% e a eclipse parcial vaise ver tamén en boa parte de Canadá e a América Latina. Astrónomos sen Fronteiras ten varios programas para achegar a eclipse ás comunidades desfavorecidas e desenvolve iniciativas inspiradas nel. Convidámosvos a seguir algúns dos numerosos programas como a serie Facebook LIVE Eclipse, a App Guía da Totalidade, Historias da Eclipse ou a campaña de doazón de gafas da eclipse.
Podes atopar os programas da AWB para a eclipse aquí: http://bit.ly/2uBLwK1 
8) Programa 1000 Mozas, 1000 Futuros
1000 Mozas, 1000 Futuros é unha iniciativa innovadora deseñada para animar ás mulleres novas a que se interesen pola ciencia, tecnoloxía, enxeñería e matemáticas (STEM) e avancen na súa busca de carreiras nestas áreas a través da monitorización e o desenvolvemento de habilidades do século XXI. O programa está dirixido a mozas de todo o mundo entre os 13 e os 19 anos con entusiasmo polas STEM e a mulleres que traballan nestas disciplinas e sectores e desexen actuar como mentoras, adestradores e modelos.
Descubre máis deste programa aquí: www.1000girls1000futures.org
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
Próximas actividades
a) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
b) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
c) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
d) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
e) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
f) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
g) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
h) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
i) Astronomical Heritage of the Middle East
Datas: do 13 ao 17 de novembro
Lugar: Yerevan, Armenia
Máis información: http://unesco.aras.am/
l) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
m) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
n) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
ñ) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
o) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 14

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Xullo 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Xullo 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Asemblea Xeral IAU Focus Meeting 15: Astronomía para o Desenvolvemento
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
3) Red Dots: continúa a busca en vivo de planetas terrestres arredor de Próxima Centauri
4) Programa educativo STEM da eclipse: construíndo a experiencia da eclipse
5) Comeza a planificación do primeiro Día Internacional da Luz do 16 de maio de 2018
6) Banda deseñada para a divulgación e educación astronómica
7) A historia do espazo 2017 – campaña de financiamento
8) 365 Días de Astronomía
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
A IAU está buscando un Coordinador Internacional para a celebración do seu centenario. Non perdas esta oportunidade de vir a traballar á Universidade de Leiden. A data límite é o 30 de xullo de 2017.
A longamente agardada eclipse solar total do 21 de agosto está acaparando a atención en todo o mundo. Os programas para a observación da eclipse ao longo da liña de totalidade están poñéndose a punto, dende as iniciativas das institucións educativas e divulgadores locais ás asociacións nacionais e internacionais, como Astrónomos Sen Fronteiras, a Sociedade Astronómica do Pacífico e a Sociedade Astrónomica Americana (consultar “Encontra un evento” sobre a eclipse).
Neste número, destacamos a chamada á participación do podcast 365 Días de Astronomía, pensamos no Día da Luz que se celebrará en 2018 por primeira vez, como legado do Ano Internacional da Luz de 2015 e falamos da agardada continuación de Red Dots.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Asemblea Xeral IAU Focus Meeting 15: Astronomía para o Desenvolvemento
A Oficiona de Astronomía para o Desenvolvemento da IAU lanzou o sitio web Focus Meeting 15: Astronomía para o Desenvolvemento. O encontro terá lugar durante a Asemblea Xeral da IAU, do 20 ao 31 de agosto de 2018, en Viena. O equipo manterá esta páxina actualizada coa última información respecto deste Focus Meeting, incluídas as datas e o programa e os diferentes asuntos de debate, como as sinerxías entre as estruturas IAU, deseño de proxectos, avaliación do impacto dos proxectos e moito máis.
Aquí tes información actualizada aquí: http://www.astro4dev.org/fm15/.
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
a) Museo Estatal de Carolina do Sur en Columbia – actividades para a eclipse de agosto de 2017
En 2014 o Museo Estatal de Carolina do Sur en Columbia, EEUU, abriu un planetario e un observatorio. Dende a inauguración, 175000 persoas visitaron o observatorio. Os programas educativos inclúen visitas nocturnas unha vez á semana. Grazas ao continuado apoio financeiro, o museo está preparando un programa de divulgación que expande as accións ás escolas rurais e desatendidas de Carolina do Sur. Columbia está situada na liña de totalidade da eclipse solar do 21 de agosto, e o Museo Estatal de Carolina do Sur é un axente central nos preparativos locais e rexionais.
A información sobre as actividades da eclipse no Museo están dispoñíbeis en http://scmuseum.org/eclipse.
b) 16º Encontro Rexional Anual de Astronómos de Georgia (GRAM)
Os astronómos (profesionais con estudos de grao, postdocs e universitarios, así como afeccionados) reuniranse o 27 e 28 de outubro de 2017 no próximo 16º Encontro Rexional Anual de Astronómos de Georgia que acolle o Departamento de Física e Astronomía da Universidade de Georgia, Athens (UGA). GRAM incluirá presentacións e charlas de 15 a 30 minutos sobre as actividades de investigación e educación da comunidade. O encontro comezará cunha presentación informal e a visión a través do telescopio Fecker de 24 polgadas da UGA.
Tes máis información sobre o encontro aquí: http://astronomy.gatech.edu/GRAM/2015/2015_meeting.php.
3) Red Dots: continúa a busca en vivo de planetas terrestres arredor de Próxima Centauri
O equipo da campaña Pale Red Dot, que o ano pasado descubriu un planeta arredor da estrela máis próxima ao noso Sol, está reiniciando a busca de planetas tipo Terra e lanza unha nova iniciativa. A campaña Red Dots seguirá os astrónomos mentres usan o cazador de exoplanetas da ESO para buscar planetas arredor dalgunhas das nosas estrelas veciñas: Próxima Centauri, Estrela de Barnard e Ross 154. ESO únese a este experimento de “Open Notebook Science” (ciencia do caderno aberto), ciencia real presentada en tempo real, que lle dará aos cidadáns e á comunidade científica acceso aos datos observacionais de Próxima Centauri segundo se desenvolve a campaña.
Máis detalles, aquí: https://www.eso.org/public/announcements/ann17036/.
4) Programa educativo STEM da eclipse: construíndo a experiencia da eclipse
Agora é a época perfecta para que os educadores aproveiten este momento especial e tirar vantaxe do breve espectáculo da gran eclipse americana para plantar a semente da fascinación polas conexións entre a natureza e a ciencia. En colaboración coa Sociedade Astronómica do Pacífico, Astrónomos Sen Fronteiras proporcionará un paquete de recursos educativos que inclúe leccións desenvolvidas e creadas por educadores científicos profesionais. Este programa busca en particular institucións educativas e grupos de comunidades desatendidas nunha primeira etapa dentro dos EEUU e ten a intención de ser, máis tarde, implementado en todo o mundo.
Toda a información está aquí: http://bit.ly/2rCo1nF.
5) Comeza a planificación do primeiro Día Internacional da Luz do 16 de maio de 2018
Seguindo a celebración do Ano Internacional da Luz e as Tecnoloxías baseadas na Luz de 2015, que tivo tanto éxito, o Comité Executivo da UNESCO apoiou a conmemoración anual do Día Internacional da Luz. O Día Internacional da Luz será proclamado na Conferencia Xeral da UNESCO en novembro de 2017 e a súa primeira celebración terá lugar o 16 de maio de 2018. Planifica a data: se queres manterte ao día, pensa en subscribirte ao boletín de noticias para recibir as últimas actualizacións sobre o Día Internacional da Luz.
Tes máis información no sitio web do Día Internacional da Luz: https://www.lightday.org.
6) Banda deseñada para a divulgación e educación astronómica
Os libros de banda deseñada son un xeito excelente de atraer a nenos e adultos, e engadir astronomía á ecuación resulta unha combinación xenial! En divulgación astronómica podes atopar moitos grandes exemplos de materiais educativos. Robotic Telescopes: How to find cool stuff in space e There is no such thing as a stupid question son dous exemplos de obras de banda deseñada sobre a exploración do espazo, a vida dos científicos e o uso de telescopios robóticos, promovidos polo Observatorio Las Cumbres. All U need is Space é outro exemplo, producido pola Comisión Europea e traducido a moitas linguas europeas. Por último, mais non menos importante, The Adventures of the SKAnimals ou Mission MeerKAT do Telescopio SKA (Square Kilometre Array) E estes son só uns poucos exemplos que nos deu a coñecer a nosa comunidade de seguidores. Cales son os teus libros de banda deseñada de tema astronómico preferidos? Compárteos con nós a través de outreach@iau.org.
7) A historia do espazo 2017 – campaña de financiamento
The Story of Space 2017 (a Historia do Espazo 2017) é un festival público que explora a física, a filosofía, a política e a percepción do espazo e a intersección destes temas. O festival reúne a artistas, científicos, educadores e filósofos para crear experiencias informais de aprendizaxe para todas as idades e terá lugar do 10 ao 19 de novembro de 2017 en múltiples lugares da cidade de Panjim, Goa. O festival é de acceso gratuíto. En esencia, o proxecto é un servizo dirixido á comunidade, accesíbel e aberto. Para asegurarse de que o festival pode manterse así, a organización está na actualidade desenvolvendo unha campaña de financiamento.
Para apoiar o proxecto, visita o sitio web: https://www.ketto.org/fundraiser/space2017.
8) 365 Días de Astronomía
A astronomía segue fascinando a audiencias de todo o mundo. 365 Días de Astronomía convídate a compartir o teu coñecemento astronómico e experiencias co público. Dende 2009, 365 Días de Astronomía leva divulgando podcast diarios que discuten variados asuntos no campo sempre en marcha da astronomía. A diversidade dos contidos ofrecidos queda demostrada pola variedade de participantes nos podcast, incluídas as últimas noticias, consellos de observación, historia da astronomía e como o coñecemento fundamental da astronomía cambiou o noso paradigma do mundo. Todas estas historias precisan ser contadas e esta é a túa oportunidade de participar!
Contacta co equipo (info[at]365DaysofAstronomy.org) se estás interesado en converterte nun podcaster de 365 Días de Astronomía: https://cosmoquest.org/x/365daysofastronomy/join-in/.
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
Próximas actividades
a) Coloquio ITCA – Astronomía para Educación STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería, Matemáticas)
Datas: do 7 ao 11 de agosto de 2017
Lugar: Bangkok, Tailandia
Máis información: http://www.narit.or.th/en/index.php/itca
b) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
c) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
d) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
e) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
f) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
g) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
h) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
i) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
l) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
m) Astrobioloxía 2017
Datas: do 1 de novembro ao 1 de decembro de 2017
Lugar: Coyhaique, Chile
Máis información: http://astrobiology2017.org/
n) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
ñ) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
o) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 15

Verán astronómico en Guitiriz

Accepted Answer

En colaboración co Concello de Guitiriz, este verán desenvolvemos diversas actividades de divulgación astronómica na vila, todas elas abertas e de balde. Velaí vai a axenda!
Exposición | Contaminación luminosa: depende de nós
Do 7 ao 31 de xullo na Casa Habanera
Tres paneis de gran formato que exploran en seis bloques temáticos distintos aspectos relacionados coa contaminación luminosa, como o impacto medioambiental, os efectos da luz artificial na noite sobre a saúde, a perda cultural ou a dilapidación de enerxía e diñeiro. Ademais, expón solucións fáciles ao alcance de calquera persoa e calquera concello para minimizar a pegada da luz artificial na noite.
Charla-coloquio | A desaparición da noite
Sábado 22 de xullo ás 19:30 na Casa Habanera
A contaminación luminosa está borrando a noite das nosas vidas e con iso perdemos o inmenso patrimonio cultural e científico que nace da observación do ceo. A contaminación luminosa ten, tamén, efectos negativos sobre a natureza e a saúde humana e supón estragar cada ano centos de millóns de euros en luz innecesaria. Nesta charla-coloquio abordaremos estes temas e propoñeremos solucións sinxelas para reducir este grave problema do noso tempo.
Observación astronómica | O ceo é para tod@s
Sábado 22 de xullo ás 23:00 na praza da Igrexa Nova, xunto ao reloxo analemático
Observación urbana con telescopio na que poderemos ver algúns dos obxectos máis salientables do ceo deste verán, en especial os planetas Xúpiter e Saturno.
Camiñada nocturna | Segunda andaina sensitiva na Ruta da Pedra de Díaz Castro
Venres 11 de agosto a partir das 22:30 no Vilariño
Antes de que saia a Lúa, desenvolveremos unha observación astronómica no Vilariño, punto de saída da camiñada, para ver con telescopio e baixo un ceo escuro algúns obxectos destacados do ceo do verán. Ben pasada a medianoite emprenderemos unha camiñada nocturna á luz da Lúa pola Ruta da Pedra de Díaz Castro, moi perto ademais do máximo da chuvia de estrelas das Perseidas.

Question 16

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Xullo 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Xullo 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Coordinador do Proxecto Internacional IAU 100 Anos
2) Rede de tradución astronómica
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Colombia
4) Celebrando a excelencia no ensino das ciencias espaciais
5) Miremos o Sol co Satélite Hinode 2017
6) O Sol desaparecido
7) SpaceUp Londres
8) Ciencia na cidade
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Neste número, destacamos ás sesións de observación “Miremos o Sol co Satélite Hinode”, a competición Space Awareness que celebra a excelencia en aprendizaxe da ciencia e as iniciativas SpaceUp coas últimas noticias do grupo de Londres.
A IAU e o Observatorio de Leiden buscan un Coordinador Internacional de Proxecto para o centenario da IAU; a persoa candidata coordinará o centro de actividades da IAU para a Celebración dos 100 Anos. Non perdas a oportunidade. Podes postular até o 30 de xullo.
No que se refire a noticias nosas, temos o pracer de anunciar o lanzamento dun novo programa, a “Rede de Tradución Astronómica” e convidar a todos os membros da comunidade a que se unan a nós nesta nova aventura. É unha oportunidade para os colaboradores de propoñer materiais e velos traducidos a diferentes linguas, acceder a un conxunto de recursos recomendados fiábeis (dos asuntos máis diversos, como a preocupación polos ceos escuros, a inclusión, actividades prácticas, a baixo custo etc), traducilos a diferentes idiomas e ver o teu esforzo de tradución recoñecido.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Coordinador do Proxecto Internacional IAU 100 Anos
A Facultade de Ciencias, o Observatorio de Leiden e a Unión Astronómica Internacional (IAU) buscan un Coordinador do Proxecto Internacional IAU 100 Anos. O Observatorio de Leiden e a IAU están á procura dun coordinador que lidere mundialmente o desenvolvemento do centario da Unión Astronómica Internacional. A persoa candidata coordinará o centro de actividades das celebracións do centenario. As principais tarefas serán coordinar as actividades durante a planificación, execución e avaliación das celebración dos 100 Anos. Podes propoñer a túa candidatura até o 30 de xullo de 2017.
Máis información, aquí: https://www.iau.org/news/announcements/detail/ann17026/
2) Rede de tradución astronómica
A Oficina IAU para a Divulgación da Astronomía (OAO), nunha empresa conxunta co Observatorio Astronómico Nacional do Xapón (NAOJ) está na actualidade desenvolvendo o proxecto “Rede de Tradución Astronómica”, unha plataforma de educación e divulgación astronómica para compartir recursos en diferentes idiomas e conectar os esforzos de tradución baseados nunha rede global de voluntarios. O obxectivo principal da plataforma é identificar recursos valiosos para a súa tradución e unir as necesidades de tradución cos tradutores voluntarios.
Descubre que podes achegar ao proxecto neste enderezo: http://translation.astro4dev.org.
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Colombia
a) 5º Congreso Colombiano de Astronomía e Astrofísica (COCOA 2017)
O Grupo de Investigación de Astroenxeñería Alfa Orión, o Planetario, o Observatorio Astronómico e a Facultade de Ciencias Básicas da Universidade Tecnolóxica de Pereira están encantadas de convidar á comunidade hispanoparlante ao 5º Congreso Colombiano de Astronomía e Astrofísica. O Congreso celebrarase nas instalacións da Universidade, do 24 ao 27 de outubro de 2017. Considerando a astronomía para a sociedade como motor do desenvolvemento do país, COCOA 2017 aceptará e promoverá ademais os traballos relacionados co ensino, a comunicación e a historia da astronomía.
Aquí podes ler máis información do encontro (en español): http://observatorioenlinea.utp.edu.co/COCOA2017/
4) Celebrando a excelencia no ensino das ciencias espaciais
Por toda Europa (e máis alá) profesores, pais e educadores entusiastas buscan maneiras de empregar os recursos de Space Awareness para inspirar a mocidade polas ciencias do espazo. O equipo quere premiar os progresos acadados polo duro traballo da comunidade de educadores e compartir os seus éxitos. Hai dúas categorías principais: 1) achegar á mocidade de diversas procedencias ás ciencias do espazo, e 2) axudar á xente nova a tomar conciencia das carreiras relacionadas co espazo. A competición pecha o 14 de outubro de 2017.
Podes atopar máis información neste sitio web: http://www.space-awareness.org/en/competition
5) Miremos o Sol co Satélite Hinode 2017
Dende o seu lanzamento en 2006, o satélite de observación solar Hinode sempre promoveu a idea de que os seus datos puideran ser usados non só para a investigación senón tamén para a educación. Dende 2010 un programa proposto e posto en marcha por educadores xaponeses da astronomía, chamado “Miremos o Sol co Satélite Hinode”, xuntou a profesores e estudantes de bacharelato nunha oportunidade única de observar o Sol. Este ano, do 31 de xullo ao 5 de agosto (2:00-6:00 UT) e do 7 ao 12 de agosto (2:00-6:00 UT), profesores e estudantes de todo o mundo poden unirse ao proxecto. Se estás interesado en unirte a este programa de observación, por favor contacta con kentaro.yaji [at] nao.ac.jp.
Podes saber máis do proxecto aquí: http://hinode.nao.ac.jp/user/yaji/hinode/issho/index_e.html
6) O Sol desaparecido
The Vanishing Sun (O Sol desaparecido) é un recurso web gratuíto deseñado para a infancia e mocidade entre os 4 e os 14 anos en contextos educativos formais e informais. Permite a educadores e estudantes aprender máis da ciencia que hai detrás dunha eclipse e destacar os beneficios de usar as narracións relacionadas co ceo como catalizadoras da exploración científica. Foi producido polas contacontos Cassandra Wye (Reino Unido) e Fran Stallings (EEUU) para o Instituto Lunar e Planetario (LPI).
Tes todos os detalles sobre este recurso aquí: http://www.lpi.usra.edu/education/explore/eclipse/
7) SpaceUp Londres
O sábado 10 de xuño, a Sociedade Planetaria xuntou a entusiastas do espazo na Universidade Queen Mary de Londres no “SpaceUp Londres”, o primeiro evento a gran escala organizado por voluntarios da Sociedade Planetaria en Europa. Xa que isto era unha “desconferencia”, os participantes acordaron os asuntos de debate no propio día do evento. A xornada estivo estruturada en charlas rápidas de cinco minutos, sesións de debate, conferencias, sesións de intercambio de ideas e outras oportunidades para o encontro dos participantes. As xornadas SpaceUp pode organizalas calquera, en calquera lugar. Visita o sitio web para atopar a xornada máis próxima e prepárate!
8) Ciencia na cidade
Do 7 ao 15 de xullo de 2018 Toulouse, Francia, vivirá en harmonía coa ciencia a nivel europeo e internacional. En paralelo ao Foro Aberto EuroScience, o festival Ciencia na Cidade investirá na cidade e os seus arredores. Como evento aberto, o festival Ciencia na Cidade pretende chegar a persoas de todas as idades que sintan curiosidade pola ciencia e a innovación. As asociacións, museos, festivais, investigadores, profesores, estudantes e artistas interesados en formar parte do programa Ciencia na Cidade, poden enviar as súas propostas a través deste formulario online até o 30 de setembro de 2017.
Máis información sobre esta iniciativa: http://www.esof.eu/en/calls/science-in-the-city.html
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
Data importante
Coloquio ITCA – Astronomía para Educación STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería, Matemáticas)
Data límita para inscribirse: 10 de xullo de 2017
Datas: do 7 ao 11 de agosto de 2017
Lugar: Bangkok, Tailandia
Máis información: http://www.narit.or.th/en/index.php/itca
Próximas actividades
a) StixCamp – Educación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá
Data: do 6 ao 9 de xullo de 2017
Lugar: Figueira de Castelo Rodrigo, Portugal
Máis información: http://www.open.org.pt/
b) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
c) Coloquio ITCA – Astronomía para Educación STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería, Matemáticas)
Datas: do 7 ao 11 de agosto de 2017
Lugar: Bangkok, Tailandia
Máis información: http://www.narit.or.th/en/index.php/itca
d) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
e) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
f) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
g) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
h) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
i) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
l) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
m) Astrónomos Novos do Leste Asiático 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
n) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
ñ) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
o) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
p) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 17

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Xuño 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Xuño 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Italia
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Madagascar
3) Todo listo para a eclipse total de agosto!
4) Viveiros de galaxias – Introdución ao proxecto 100º de Zooniverse
5) Temas nun minuto do Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ)
6) Buscas un novo pasatempo? Unha colección de selos astronómicos pode pagar a pena
7) “Arqueoastronomía Maia: Observadores do Universo”, espectáculo planetario gratuíto
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
O Día do Asteroide xa case está aquí! Non perdas a oportunidade de espertar conciencia do perigo do impacto de asteroides uníndote aos varios tipos de actividades propostas. A medida que se achega o longamente agardado eclipse total de agosto, recibimos máis e máis noticias das numerosas actividades que se acumulan. A revista Sky and Telescope está sendo moi activa como promotora de moitas actividades arredor da eclipse.
Neste número destacamos o novo planetario de México enfocado á arqueoastronomía maia, Zooniverse e o lanzamento do seu proxecto número cen, e o obradoiro Stixcamp, que terá como tema “Educación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá”.
Neste boletín a miúdo gústanos dar as grazas aos nosos colaboradores de todo o mundo e expresar gratitude polo seu esforzo para axudarnos a difundir actividades de divulgación en todo o mundo, inspirando a outros a unirse a elas e implementar algunhas das mellores prácticas que hai por aí adiante. Hoxe queremos dar a benvida a nove novos Contactos de divulgación nacional (NOCs) que compartirán asombrosas noticias de educación e divulgación dos seus países.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Italia
a) Celebrando 50 anos de astronomía amadora en Bolonia
Para celebrar o seu 50º aniversario, un dos maiores clubs amadores de astronomía de Italia, a Associazione Astrofili Bolognesi (AAB) está preparando varias accións de divulgación que terán lugar ao longo do ano. Estas actividades inclúen unha exposición de fotografías históricas e actuais de obxectos astronómicos, dende as primeiras imaxes obtidas co telescopio de múltiples espellos polo astrónomo italiano Guido Horn d&#8217;Arturo, fundador do club, ás últimas imaxes planetarias tomadas con webcam. Cada fin de semana haberá actividades prácticas para nenos e charlas de astrónomos profesionais e amadores. Máis información: http://www.associazioneastrofilibolognesi.it/cinquantesimo/
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Madagascar
a) Celebrando o Día do Asteroide
O 30 de xuño celebra o Día do Asteroide en Madagascar o grupo Haikintana (que significa “astronomía” en malgache), un colectivo que xunta a afeccionados e estudantes graduados de áreas científicas. Diversas actividades están programadas para ese día: exposicións e accións educativas, AstroQuiz, un seminario sobre asteroides, a proxección do filme 51 Graos Norte e unha observación do ceo. A xornada busca atraer unha variada audiencia, dende os máis pequenos aos adultos, con actividades deseñadas para espertar conciencia da ameaza que representan os asteroides próximos á Terra. Esta xornada é unha colaboración con AMPS, ASTRO (un observatorio privado), HABAKA, ORTANA, Agmm e MASS (Astronomía e Ciencias do Espazo de Madagascar).
Para saber máis, contacta con haikintina[at]gmail.com ou comproba  as últimas actualizacións en Facebook: https://web.facebook.com/haikintanaastronomie e https://web.facebook.com/DagoAstronomy.
3) Todo listo para a eclipse total de agosto!
A eclipse total de Sol do 21 de agosto está case aquí e vai medrando a expectación polo estudo do Sol. Os proxectos de ciencia cidadá ou os experimentos “fainos ti mesmo” están converténdose nun xeito popular e único de ligarse ao fenómeno que será visíbel de costa a costa en Norteamérica.
a) Proxecto “Eclipse Ballooning” (Eclipse en globo)
En vez de ver o espectáculo dende o chan, os membros do proxecto “Eclipse Ballooning” mandarán equipamento á estratosfera para obter unha visión única. Cincuenta e sete equipos de bacharelato e universidade lanzarán 65 globos non pilotados para gravar e emitir vídeo en directo da eclipse. NASA retransmitirá a información directamente no seu sitio web, nasa.gov, e en NASA TV. Descubre máis no sitio web do proxecto: http://streameclipse.live.
b) Relatividade “Faino-Ti-Mesmo”
Esta eclipse fornece unha oportunidade única de revivir a historia. Cando Albert Einstein desenvolveu a teoría da relatividade xeral en 1915, propuxo ademais un xeito de comprobala. Este proxecto ofrece un achegamento “Faino-Ti-Mesmo” e lanza o desafío “Por que non intentas seguir os pasos de Eddington e o fas ti mesmo?”. Segue as instrucións aquí.
4) Viveiros de galaxias – Introdución ao proxecto 100º de Zooniverse
Zooniverse acadou un fito incríbel: Viveiros de Galaxias é o seu centésimo proxecto oficial. Este proxecto lanzado por investigadores da Universidade de Minnesota precisa a axuda da xente para atopar galaxias bebé no universo co obxectivo de comprender como se forman e desenvolven as galaxias ao longo do tempo. Galaxy Zoo (Zoo de Galaxias) -lanzado hai case dez anos- foi o primeiro proxecto Zooniverse e tamén se enfoca á responder preguntas sobre a formación e evolución das galaxias.
Podes saber máis sobre Zooniverse e Viveiros de Galaxias nesta ligazón: www.zooniverse.org/projects/hughdickinson/galaxy-nurseries.
5) Temas nun minuto do Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ)
“Temas nun minuto” do NAOJ é un sitio web que contén vídeos fáciles de entender e un minuto de duración sobre as diversas actividades de investigación que se desenvolveron nas instalacións do NAOJ até 2015, e resumes das liñas básicas e os resultados do NAOJ. Entre os contidos están algúns dos proxectos principais do NAOJ como Hinode, SOLAR-C, Telescopio Subaru, ALMA, VERA -e a ciencia que hai detrás deles. Cada proxecto está presentado por Naojay, a amigábel mascota que vos guiará por cada asunto.
Máis información, aquí: http://www.nao.ac.jp/study/1min-naoj-topics/en/.
6) Buscas un novo pasatempo? Unha colección de selos astronómicos pode pagar a pena
Con selos cuxas imaxes amosan dende constelacións a famosos astrónomos, e de telescopios a obxectos celestes, as coleccións de selos son populares en moitos países. Calquera persoa interesada en coleccionar selos pode atopar selos astronómicos para todos os gustos. Aínda non te convencemos? Bótalle un ollo a algúns grandes exemplos en todo o mundo. As nosas referencias inclúen exemplos do Xapón, os EEUU, o Reino Unido e Francia (e moito máis)!
Es coleccionista? Botas en falta boas referencias do catálogo de selos do teu país? Estamos seguros de que hai multitude de grandes exemplos aí fóra. Contáctanos; estaremos encantados de ter noticias.
7) “Arqueoastronomía Maia: Observadores do Universo”, espectáculo planetario gratuíto
O primeiro espectáculo “fulldome” totalmente animado feito en México: “Arqueoastronomía Maia: Observadores do Universo” narra a relación dos sitios arqueolóxicos maias con algúns obxectos celestes como Venus, o Sol e a Lúa. Co obxectivo de acadar un maior impacto, esta produción fulldome está narrada en catro linguaxes, inglés, español, portugués e chinés, e ten distribución gratuíta. Podes descargar todos os materiais aquí http://www.eso.org/public/usa/videos/MAA-show/ e recibir todas as novidades a través da páxina de Facebook https://www.facebook.com/ArqueoastronomiaMaya.
Podes ver o tráiler neste enderezo: http://www.eso.org/public/usa/videos/MAA-show-trailer_en/?lang
8) StixCamp – Educación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá
StixCamp é un obradoiro informal para debater sobre estándares abertos en Ciencia, Educación, Tecnoloxía e Cultura para o Desenvolvemento. Seguindo o estilo das “desconferencias”, StixCamp explora asuntos como o deseño aberto e os datos abertos, a educación aberta e a colaboración aberta. O segundo obradoiro StixCamp, do 6 ao 9 de xullo en Figueira de Castelo Rodrigo, Portugal, estará dedicado aos asuntos da Eduación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá. O primeiro Centro de Ciencia Aberta arranca o 9 de xullo en Barca D&#8217;Alva e Figueira acollerá unha serie de actividades culturais.
Podes atopar o programa provisional aquí: www.open.org.pt.
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
East Asian Young Astronomers 2017 (EAYAM2017)
Data: do 13 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Ishigaki, Okinawa, Xapón
Máis información: http://www-irc.mtk.nao.ac.jp/eayam/2017/index.html
StixCamp &#8211; Educación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá
Data: do 6 ao 9 de xullo de 2017
Lugar: Figueira de Castelo Rodrigo, Portugal
Máis información: http://www.open.org.pt/
Data importante
Coloquio ITCA &#8211; Astronomía para Educación STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería, Matemáticas)
Data límita para inscribirse: 10 de xullo de 2017
Datas: do 7 ao 11 de agosto de 2017
Lugar: Bangkok, Tailandia
Próximas actividades
a) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
b) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
c) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
d) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
e) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
f) StixCamp &#8211; Educación Aberta e Ciencia Aberta a través da Ciencia Cidadá
Data: do 6 ao 9 de xullo de 2017
Lugar: Figueira de Castelo Rodrigo, Portugal
Máis información: http://www.open.org.pt/
g) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
h) Coloquio ITCA &#8211; Astronomía para Educación STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería, Matemáticas)
Datas: do 7 ao 11 de agosto de 2017
Lugar: Bangkok, Tailandia
i) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
l) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
m) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
n) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
ñ) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
o) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
p) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
q) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
r) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
s) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
t) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
–Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 18

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Xuño 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Xuño 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Como compartir os últimos resultados astronómicos co público – sesión especial #APRIM2017
2) Revitalizando a educación e investigación astronómica nas universidades de Myanmar
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas da Arxentina
4) Galileoscope – Kit da eclipse solar
5) Skype cun científico
6) Astronomía para Educación CTEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas)
7) Novos vídeos HD de charlas de astronomía non técnica en Youtube
8) Boletín “Space Awareness”
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Para todos os astrónomos profesionais e comunicadores de astronomía que participan no Encontro IAU Rexión Asia-Pacífico (APRIM2017), queremos destacar que haberá unha sesión especial sobre o tema “Como compartir os últimos resultados astronómicos co público” en Taipei, o 7 de xullo.
Neste número, aprenderás máis sobre a plataforma “Skype cun científico”, descubrirás os últimos vídeos das conferencias de astronomía de Silicon Valley e os recursos que Galileoscope dedica á eclipse de agosto.
Por último, mais non por iso menos importante, queremos mandar o noso maior agradecemento aos nosos novos colaboradores que contribúen a maximizar o alcance deste boletín nas comunidades hispanoparlantes. Estendemos o noso agradecemento aos colaboradores que fan posíbel este boletín en xaponés, galego e serbio: os seus esforzos son importantes para chegarmos ás comunidades que non falan inglés polo mundo adiante.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Como compartir os últimos resultados astronómicos co público – sesión especial #APRIM2017
A Oficina IAU de Divulgación da Astronomía (OAO) e o Instituto de Astronomía e Astrofísica da Academia Sínica (ASIAA) uniron forzas para intercambiar ideas arredor do tema “ Como compartir os últimos resultados astronómicos co público”. Na sesión participarán seis poñentes de grupos astronómicos, institucións e medios da rexión Asia Pacífico na vangarda mundial, así como astrónomos profesionais e comunicadores da astronomía que asisten ao Encontro IAU Rexión Asia Pacífico (APRIM2017).
A sesión terá lugar o 7 de xullo. Tedes máis información aquí.
2) Revitalizando a educación e investigación astronómica nas universidades de Myanmar
Este proxecto financiado pola Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento achega a oportunidade de revitalizar a educación e investigación astronómica en Myanmar. Durante 2017, oito persoas vinculadas á universidade de Myanmar visitarán o Instituto Nacional de Investigación Astronómica de Tailandia (NARIT) para xuntos desenvolveren un programa e currículo en astronomía para estudantes de grao. Á súa volta haberá un obradoiro en educación astronómica na Universidade Mandalay con representantes de diferentes universidades de Myanmar convidados para discutir e aprobar o programa e currículo acordado.
Podes saber máis deste proxecto picando aquí.
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas da Arxentina
a) Olimpíadas astronómicas da Arxentina 2017
O Observatorio Astronómico de Córdoba da Universidade Nacional de Córdoba e a Facultade de Ciencias Astronómicas e Xeofísicas da Universidade Nacional de La Plata convidan a profesores, estudantes e persoal educativo a participar nas Olimpíadas astronómicas da Arxentina 2017. A participación dos estudantes nas Olimpíadas é completamente gratuíta e ten o apoio da Olimpíada Física da Arxentina, a Facultade de Matemáticas, Astronomía e Física da Universidade Nacional de Córdoba e o patrocinio da Asociación Astronómica Arxentina. A data límite para inscribirse é o venres 25 de agosto de 2017.
Para resolver calquera dúbida, por favor contactade co Comité Organizador do OAA (olympiadaaa[at]oac.unc.edu.ar), e para máis información visitade o sitio web (en español).
4) Galileoscope – Kit da eclipse solar
O Galileoscope é un telescopio de gran calidade e baixo custo, optimizado tanto para a aprendizaxe da óptica e a observación do ceo, que leva moito tempo sendo un recurso recomendado, primeiro en 2009, como un proxecto central do Ano Internacional da Astronomía (IYA2009) e en época máis recente en 2015, como un programa especial do proxecto IAU Cosmic Light do Ano Internacional da Luz. Este recurso está producido e distribuído por voluntarios e poden obtelo por un custo mínimo os educadores de ciencias en todo o mundo. Arredor de 250 mil kits están hoxe en uso en máis de cen países. Para ter presenza activa nas observacións da eclipse solar de agosto de 2017, Galileoscope preparou un kit especial e recursos adicionais para a observación segura deste agardado acontecemento.
Podes atopar todos os detalles sobre esta edición especial neste enderezo.
5) Skype cun científico
“Skype cun científico” conecta aos científicos coas aulas escolares de todo o mundo a través de Skype nunha sesión de preguntas e respostas de entre 30 e 60 minutos sobre a materia na que traballa ese científico ou como é dedicarse á ciencia. O proxecto pretende darlle aos estudantes a oportunidade de coñecer “científicos de verdade” sen que estes teñan que deixar os laboratorios ou aulas para falar con estudantes de todo o mundo. Na actualidade, máis de 500 científicos están dispostos para conversar, e os profesores e estudantes poden escoller o tipo de científico que poderá responder ás súas preguntas nas clases. Se ti es astrónomo, pensa en unirte a “Skype cun científico”!
Descubre máis deste proxecto nesta ligazón.
6) Astronomía para Educación CTEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas)
Ante a necesidade de mecanismos axeitados para o desenvolvemento da calidade da educación en Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñería e Matemáticas en todo o mundo, en especial nas zonas do planeta menos privilexiadas, o Centro Internacional de Formación en Astronomía (ITCA) ofrece o Coloquio “Astronomía para Educación CTEM”. Este encontro, que terá lugar en Bangkok, Tailandia, do 7 ao 11 de agosto de 2017, xuntará a cen profesores e educadores de ciencias en todo o mundo. O ITCA está ao abeiro da UNESCO acollido polo Instituto Nacional de Investigación Astronómica de Tailandia (NARIT).
Máis información, neste sitio web.
7) Novos vídeos HD de charlas de astronomía non técnica en Youtube
As “Conferencias astronómicas de Silicon Valley” inclúen charlas non técnicas sobre novos resultados astronómicos gravadas en vídeo de alta definición e con edición profesional. Entre os vídeos engadidos recentemente podemos ver a Andrea Ghez falando das observacións no buraco negro supermasivo no centro da Vía Láctea, e a Lynn Cominsky sobre o que hai detrás do descubrimento das ondas gravitacionais con LIGO.
Podes atopar todos os vídeos relacionados coas “Conferencias astronómicas de Silicon Valley” aquí.
8) Boletín “Space Awareness”
O boletín “Space Awareness” pretende aumentar o entusiasmo e coñecemento da ciencia e a tecnoloxía entre os nenos empregando as asombrosas posibilidades do espazo e animándoos a proseguir unha carreira relacionada con eses temas. Cada dous meses, Space Awareness informa á comunidade interesada dos últimos acontecementos, publicacións e concursos do proxecto a través deste boletín.
Visita o sitio web para obter máis información deste proxecto e subscribirte ao boletín empregando este formulario.
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadido hai pouco
Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
Data importante
Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
Próximas actividades
a) Mulleres na Astronomía IV: as numerosas caras das mulleres astrónomas
Data: 9-11 de xuño de 2017
Lugar: Austin, Texas
Máis información: http://bit.ly/2kgLbsL 
b) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
c) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
d) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
e) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
f) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
g) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
h) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
i) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
l) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
m) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
n) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
ñ) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
o) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
p) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
q) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
r) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
s) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
t) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
u) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Tradución ao serbio, elaborada pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Traducións ao español, elaboradas por:
Sofía Meneses-Goytia, doutora, investigadora asociada postdoutoral, Instituto de Cosmoloxía e Gravitación, Universidade de Portsmouth: http://bit.ly/2rIqVGe;
Basilio Solís-Castillo, estudante de doutorado, Instituto Max Planck de Radioastronomía, Universidade de Bonn: http://astronomia-para-todos.blogspot.de;
ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
&#8211;Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 19

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Maio #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Maio 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Revista “Communicating Astronomy with the Public” &#8211; Recepción de traballos
2) Código Cósmico: Primeiro Contacto
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Guatemala
4) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
5) O ESO e os seus parceiros lanzan innovador sistema de planetario Data2Dome
6) Astrobites
7) Apoia a asistencia de estudantes ao WAISSYA2017
8) Visita o novo sitio web de ALMA
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento lanzou a súa convocatoria de apoios 2017, este ano con novos procedementos de solicitude. A data límite de inscrición para a primeira fase é o 31 de maio. Non perdas a oportunidade de concorrer cos teus proxectos!
O 30 de xuño o mundo celebrará o Día do Asteroide. Tedes algún plan? No sitio web do proxecto podes atopar unha morea de recursos útiles e pistas para organizar a túa actividade do Día do Asteroide.
Neste número, destacamos o Simposio Internacional de Museos de Leiden, o lanzamento do sistema de programación de planetarios Data2Dome e a recepción de traballos para a revista Communicating Astronomy with the Public.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Revista “Communicating Astronomy with the Public” &#8211; Recepción de traballos
A revista “Communicating Astronomy with the Public” é unha publicación gratuíta con revisión por pares orientada a divulgadores da astronomía, e está dispoñíbel tanto na rede como en papel. Animamos aos lectores a propoñer artigos e recensións sobre comunicación da astronomía para calquera das nosas seccións: Anuncios, Recensións, Investigación e aplicacións, Recursos, Boas prácticas, Opinión ou Columna. Tamén son benvidas as cartas ao editor. Se non tes un artigo completo listo para enviar, podes enviar un resumo para a súa consideración a editor[at]capjournal.org e comentaremos se é apropiado para a revista.
Podes atopar máis información e todos os números do CAPjournal aquí: https://www.capjournal.org/
2) Código Cósmico: Primeiro Contacto
Código Cósmico: Primeiro Contacto é un proxecto que anima a introducir a programación nun contexto astronómico nas comunidades rurais de Zululandia, en Sudáfrica. Moitas destas comunidades non tiveron aínda experiencia coas tecnoloxías da información, coma os ordenadores. Este proxecto servirá como primeiro punto de contacto, introducindo os ordenadores nas comunidades a través da programación, e cunha ligazón directa a como a astronomía emprega a programación para controlar de forma remota robots de exploración planetaria e satélites en órbita.
Descubre máis sobre este proxecto apoiado pola Oficina IAU 2017 de Astronomía para o Desenvolvemento aquí: http://www.astro4dev.org/blog/category/tf2/cosmic-code-first-contact/
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Guatemala
“De Guate al Cosmos” é unha iniciativa que intenta promover a astronomía e a física entre o público xeral. De maio a setembro terá lugar unha serie de actividades, como unha exposición de astrofotografía, conferencias e un obradoiro, para amosarlles tanto aos nenos como aos adultos o fascinante que é o estudo do cosmos e fomentar o interese no emocionante mundo da ciencia na xente de Guatemala. As actividades están organizadas pola Escola de Ciencias Físicas e Matemáticas da Universidade de San Carlos de Guatemala, en colaboración co Museo da Universidade de San Carlos de Guatemala e a Casa Santo Tomás de Aquino, co apoio da Oficina IAU de Divulgación Astronómica e o Consello Nacional de Ciencia e Tecnoloxía.
Podes atopar máis información aquí (en español): http://ecfm.usac.edu.gt/deguatealcosmos/
4) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Os espazos públicos como os centros de visitantes ou museos achegan a investigación astronómica ao público. Un desafío común destes espazos é como presentar a astronomía moderna dun xeito tanxíbel cando as observacións astronómicas están cada vez máis automatizadas e se efectúan e distribúen de forma remota. O obradoiro terá lugar en Leiden, Países Baixos, do 27 ao 29 de setembro e explorará diferentes aspectos da experiencia dos visitantes a espazos de ciencia como os museos de astronomía, planetarios, centros de visitantes e observatorios públicos. Esta actividade está coorganizada pola Universidade de Leiden e é unha secuela do Simposio Internacional do Museo NAOJ que tivo lugar ne Toquio en 2015.
Podes inscribirte e enviar propostas aquí e obter máis información:
https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
5) O ESO e os seus parceiros lanzan innovador sistema de planetario Data2Dome
Data2Dome é un novo sistema gratuíto para planetarios que ofrece a colección completa de imaxes e vídeos dos telescopios do ESO. Ofrece tamén asombroso material fulldome, modelos 3D e música, así como as últimas notas de prensa e blogs de todas as organizacións astronómicas e espaciais en todo o mundo, a golpe de click e de balde! O módulo AstroCalendar Data2Dome achega referencias diarias de acontecementos astronómicos como lanzamentos de sondas espaciais, aliñacións planetarias, aniversarios históricos e moito máis. Este proxecto é unha parcería do Observatorio Europeo do Sur (ESO), Evans & Sutherland e a Sociedade Planetaria Internacional.
Podes atopar máis información aquí: http://www.eso.org/public/announcements/ann17019/ 
6) Astrobites
Astrobites é unha publicación astrofísica diaria que manteñen dende 2010 estudantes de astronomía co ánimo de presentar un artigo interesante cada día. A revista preséntase nun formato breve práctico para estudantes de ciencias físicas interesados na investigación. Os lectores de Astrobites poden non só aprender en apenas cinco minutos algo sobre un tema interesante de actualidade na ciencia, senón tamén ampliar a súa visión da investigación nunha nova área da astronomía.
Para ler Astrobites, visitade o sitio web oficial aquí: https://astrobites.org/ 
Astrobites en español: https://astrobitesenespanol.wordpress.com/ 
7) Apoia a asistencia de estudantes ao WAISSYA2017
A Escola de Verán Internacional de Mozos Astrónomos do Oeste de África (WAISSYA) é un curso breve de astronomía para estudantes universitarios de ciencias de todo o oeste africano. En 2017 celebrarase en Accra, Ghana, en agosto de 2017, aloxado polo Instituto de Ciencia e Tecnoloxía do Espazo de Ghana e a organización solicita apoio para facilitar a presenza de máis estudantes. WAISSYA é unha colaboración entre científicos do Oeste de África, Canadá e Alemaña e dende 2013 tivo lugar dúas veces en Nixeria. Os seus alumnos están agora participando en programas de grao en Canadá, Portugal e Camerún, prestando servizo como profesores, científicos e enxeñeiros.
Para máis información, visitade o sitio web: https://www.generosity.com/education-fundraising/astronomy-summer-school-in-west-africa&#8211;2
8) Visita o novo sitio web de ALMA
O Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) está operado por diversos países do leste de Asia, incluídos Xapón, Taiwan e Corea, por Norteamérica, incluídos os EEUU e Canadá, e polos 16 estados membros do Observatorio Europeo do Sur en cooperación coa República de Chile onde ALMA está localizado. Esta semana o Observatorio Astronómico Nacional de Xapón lanzou un novo sitio web ALMA. Neste sitio completamente renovado e adaptado para dispositivos móbiles, ademais das habituais imaxes espectaculares, o equipo achega unha perspectiva actualizada e “entre bastidores” dos asuntos mediante artigos e vídeos que destacan o importante traballo feito polos profesionais que operan ALMA.
Visita o novo sitio web de ALMA aquí: https://alma-telescope.jp/en/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
Datas importantes
Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
Próximas actividades
a) Mulleres na Astronomía IV: as numerosas caras das mulleres astrónomas
Data: 9-11 de xuño de 2017
Lugar: Austin, Texas
Máis información: http://bit.ly/2kgLbsL 
b) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
c) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
d) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
e) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
f) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
g) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
h) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
i) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
l) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
m) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
n) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
ñ) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
o) Obradoiro Museos de Astronomía, Centros de Visitantes e Observatorios Públicos
Data: do 27 ao 29 de setembro de 2017
Lugar: Leiden, Países Baixos
Máis información: https://www.communicatingastronomy.org/visitorexperience/
p) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
q) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
r) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
s) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
t) 15º Conferencia Internacional de Comunicación Pública da Ciencia e Tecnoloxía (PCST2018)
Data: do 4 ao 6 de abril de 2018
Lugar: Dunedin, Nova Zelandia
Máis información: http://www.pcst2018.org/pcst18
u) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 20

Boletín de divulgación astronómica da IAU: maio #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Maio 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Prazo de propostas da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD) 2017
2) Comunicar Astronomía ao Público (CAP) 2018 abre o prazo de rexistro e envío de propostas
3) Boletín #16 da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD)
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Indonesia
5) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
6) Simulador de ceo escuro de deseño aberto
7) Boletín Europlanet
8) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
9) Encontros e actividades globais en 2017
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Na última semana de abril estivemos seguindo con entusiasmo o descenso da sonda Cassini entre o planeta Saturno e os seus aneis. O “kit de ferramentas do Gran Final” da NASA aloxa unha impresionante colección de información e recursos dunha das máis épicas misións espaciais, até a súa entrada final na atmosfera de Saturno o 15 de setembro. Permanecede atentos mentres o noso equipo compila os mellores e máis recomendados recursos de educación e divulgación astronómica compartidos pola comunidade.
Neste número salientamos a apertura do prazo de propostas da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento 2017 e tamén que está aberto o rexistro e o envío de abstract para a conferencia Comunicar Astronomía ao Público (CAP) 2018 no Xapón.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Prazo de propostas da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD) 2017
A Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD) abriu o prazo para o envío de propostas na campaña 2017. O procedemento cambiou respecto de anos anteriores para mellorar o compromiso cos líderes dos proxectos e o potencial impacto dos mesmos. Esta nova campaña ten dúas fases. A Fase 1 (até o 31 de maio de 2017) está aberta a solicitudes de calquera lugar do mundo. As propostas que fosen seleccionadas serán convidadas logo a enviar unha solicitude máis detallada Fase 2.
Para máis información, lede o anuncio da IAU neste enderezo: https://www.iau.org/news/announcements/detail/ann17016/
2) Comunicar Astronomía ao Público (CAP) 2018 abre o prazo de rexistro e envío de propostas
Do 24 ao 28 de marzo de 2018 Xapón acollerá o maior congreso mundial sobre comunicación da astronomía: Comunicar Astronomía ao Público (CAP 2018). Profesionais da comunicación da ciencia, educación informal, planetarios e centros de ciencia, así como astrónomos profesionais e amadores, xornalistas e creadores están convidados a asistir ao evento no novo Museo de Ciencia de Fukuoka para intercambiar ideas e boas prácticas. O Comité Científico Organizador (SOC) admite propostas de presentacións sobre recursos, estudios e actividades prácticas, todas baixo o tema central “Comunicar astronomía no mundo de hoxe: propósito e métodos”.
Para máis información, consultade o anuncio da IAU aquí: https://www.iau.org/news/announcements/detail/ann17017/
3) Boletín #16 da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD)
O boletín #16 IAU OAD está xa na rede. Publícao trimestralmente a Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento e nel podes saber máis das últimas actividades do OAD. Entre os aspectos máis salientábeis deste número están o novo formato do envío de propostas OAD 2017, noticias da 9ª conferencia de astronomía en Cidade do Cabo en novembro de 2017 no OAD e a benvida aos novos membros do equipo, a astrónoma doutora Vanessa McBride e o astrónomo convidado, doutro Paul A. Wilson.
Podes ver o número actual aquí: http://bit.ly/2qoC3E6
O boletín en PDF está tamén dispoñíbel no sitio web da Oficina de Astronomía para o Desenvolvemento en www.astro4dev.org/media/newsletters/.
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Indonesia
a) Obradoiro de Escrita de Divulgación Científica
O Obradoiro de Escrita de Divulgación Científica celebrouse o 8 de abril de 2017 en Bandung, con participantes que se reuniron para aprender e desenvolver as súas habilidades de escrita científica, principalmente enfocado a atopar un discurso común accesíbel ao público xeral: Como explicar ciencia complexa en linguaxe cotiá? No obradoiro participaron once persoas de diferentes niveis de educación e profesión, con interese na microbioloxía, matemáticas e astronomía. O noso contacto, Avivah Yamani, conduciu unha sesión sobre a importancia da comunicación da ciencia ao público e M. Zaid Wahyudi sobre técnicas de redacción de noticias e artigos de ciencia en linguaxe accesíbel. As dúas sesións estiveron acompañadas dunha parte práctica.
Podes atopar máis información (en indonesio): https://langitselatan.com/2017/04/22/cerita-dari-workshop-menulis-populer-bersama-langitselatan/
5) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
a) Oitavo Festival Anual de Astronomía no National Mall
En Washington, DC, o venres 2 de xuño de 18 a 23 horas, os visitantes da capital da nación poderán facer un tour gratuíto e guiado polo ceo no Oitavo Festival Anual de Astronomía no National Mall (Astronomy Festival on the National Mall, AFNM). O ANFM inclúe observacións solares, ópticas e radiotelescópicas do Sol, Lúa, Xúpiter e Saturno, así como actividades e probas prácticas; un espectáculo de planetario cunha cúpula inchábel portátil, poñentes das organizacións científicas e educativas e unha oportunidade de mesturarse cos astrónomos. A AFNM comezou en 2010, co-patrocinada pola oficina de ciencia e tecnoloxía da Casa Branca. O festival do ano pasado recibiu 8500 visitantes.
Para saber máis: www.hofstra.edu/dcstars
b) Educación e divulgación sobre a eclipse: as bibliotecas públicas buscan voluntarios
Para a eclipse do 21 de agosto, máis de 2000 bibliotecas públicas dos EEUU recibirán un pack de gafas de eclipse gratuítas cun folleto informativo sobre como facer mellor a divulgación pública. Moitas bibliotecas precisarán axuda divulgativa para os astrónomos, afeccionados e educadores con coñecemento sobre as eclipses. No sitio web oficial desta iniciativa, todos os voluntarios interesados poden atopar un mapa interactivo que amosa as bibliotecas participantes. Os voluntarios poden tamén achegarse á biblioteca máis próxima da súa zona e contribuír á difusión do proxecto.
Máis información dispoñíbel no sitio web da rede de bibliotecas STARNet: http://www.starnetlibraries.org/2017eclipse/
c) Un grito sobre o tempo
A Shout Across Time (un grito sobre o tempo) é unha experiencia multimedia inspirada pola teoría da relatividade xeral de Einstein, os buracos negros e as ondas gravitacionais, que orixinalmente formaba parte do proxecto “Celebrando a Einstein” da Universidade Montana State. É un evento de divulgación público e gratuíto do CIERA (centro astronómico do noroeste), que combina imaxes astronómicas, narración e música clásica en vivo interpretada por estudantes da escola de música Northwestern&#8217;s Bienen. Se o tempo o permite, os asistentes gozarán dunha observación cun telescopio despois do espectáculo.
Podes atopar máis información aquí: https://artscircle.northwestern.edu/music/student-performance/shout-across-time-musicastronomy-multimedia-performance
6) Simulador de ceo escuro de deseño aberto
O Proxecto DarkSkySim anima a deseñar un simulador físico que demostre os efectos da contaminación luminosa (CL) sobre o ceo estrelado e a diferenza que supón unha iluminación ben deseñada, mediante a creación dunha experiencia de primeira man que amose o efecto dos distintos tipos de farois sobre o número de estrelas visíbeis. O simulador poderá usarse en espazos expositivos, congresos, museos de ciencia e outros lugares e proporcionará unha experiencia mellorada para os visitantes comparado cos métodos convencionais de exhibición dos efectos da CL. O propósito é crear non só un único simulador senón facer públicas as instrucións e listaxe de material para que calquera interesado poida construír un simulador na súa vila ou cidade.
Podedes saber máis deste proxecto aquí:
http://www.astro4dev.org/blog/category/tf3/open-design-dark-sky-simulator/
7) Boletín Europlanet
O equipo editorial do Boletín Europlanet está buscando noticias interesantes relacionadas coa educación e divulgación en ciencias planetarias. Se tes calquera noticia sobre divulgación (de eventos, novos recursos, actualizacións, concursos, oportunidades de financiamento, etc) por favor escribe a anita.herward[at]europlanet-eu.org. Podes tamén colaborar coa serie “Spotlight on Outreach” de Europlanet. Esta é unha oportunidade para contarlle á comunidade de divulgación planetaria sobre os programas de educación e divulgación da túa organización.
Podes subscribirte ao Boletín Europlanet aquí: http://www.europlanet-eu.org/outreach/newsletter/
O último número do boletín está aquí:
http://mailchi.mp/dc48acb7ef26/europlanet-outreach-newsletter-9-april-2017?e=53b1c2055b
8) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
En parcería con Ecsite e NAMES, a escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME) naceu en 2013 para responder ao crecente número de centros de ciencia e actividades de comunicación da ciencia no Mediterráneo, en particular no Oriente Medio.
O obxectivo deste curso de formación é adestrar persoal que poida liderar os centros de ciencia e organizacións culturais e científicas, dándolles un poderoso conxunto de competencias e habilidades. A escola de verán reforzará as capacidades de desenvolvemento dos participantes e aspirará a estender o diálogo e o intercambio entre estas organizacións.
Máis información, aquí: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
Datas importantes
.Astronomy
Pre-rexistro aberto até o 1 de xuño de 2017
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
Próximas actividades
a) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
b) Mulleres na Astronomía IV: as numerosas caras das mulleres astrónomas
Data: 9-11 de xuño de 2017
Lugar: Austin, Texas
Máis información: http://bit.ly/2kgLbsL 
c) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
d) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
e) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
f) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
g) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
h) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
i) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
l) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
m) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
n) Escola de verán de comunicación da ciencia Euro-Mediterráneo e Oriente Medio (EMME)
Data: do 10 ao 15 de setembro de 2017
Lugar: Nápoles, Italia
Máis información: http://www.cittadellascienza.it/emme2017/
ñ) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
o) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
p) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
q) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
r) .Astronomy
Data: do 14 ao 17 de novembro de 2017
Lugar: Cidade do Cabo, Sudáfrica
Máis información: http://dotastronomy9.saao.ac.za/
s) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
t) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 21

Rayo Verde, ¿realidad o leyenda?

Accepted Answer

Quizá la culpa la tenga Julio Verne o posiblemente sea una cuestión de que verlo no resulta fácil, pero mucha gente cree que el Rayo Verde es un mito. Fue el magnífico escritor francés el que escribió una novela llamada &#8220;El rayo verde&#8221;, donde se cuenta la complejidad de ver este fenómeno atmosférico, que puede observarse en ciertas condiciones en el momento en que el Sol desaparece o aparece en el horizonte. En esta historia se nos narra como Sam y Sib Melville, quieren casar a su sobrina Elena Campbell con Aristobulus Ursiclos, y saben que la leyenda dice que dos personas que vean el rayo verde a la vez quedarán automáticamente enamoradas la una de la otra.
Tras una serie de peripecias y de la busca del lugar ideal para avistar este mágico rayo verde, los protagonistas no tendrán el final deseado; pero, aun así, su amor no se verá demorado mucho más tiempo.
¿Pero realmente existe?
Por supuesto que sí, es algo más frecuente de lo que pudiese parecer, pero la complejidad de su observación radica en que se debe ser perseverante y tener un poco de suerte. Lo idea es ver atardeceres* en el mar o el océano, en días muy despejados, donde no haya nubes en el horizonte que pudiesen arruinar el espectáculo. A simple vista puede resultar complicado, pero en ocasiones es evidente que el último rayo que asoma o incluso antes de eso, en el limbo superior del Sol, se puede apreciar una tonalidad verdosa, sobre todo en las partes del Sol que parecen &#8220;separarse&#8221; mientras se deforma, debido a la refracción atmosférica de la luz.

Imagen 1. Rayo verde desde A Coruña. Óscar Blanco.
(*). Puede observarse también en los amaneceres, pero resulta más complicado, al no poder seguirse el Sol con la vista antes de que aparezca como sí se puede hacer al atardecer y además suele estar la temperatura del aire más estable que al final del día, donde es más fácil encontrar capas a diferente temperatura, lo que ayuda a ver el fenómeno.
El cambio de color en el Sol ya es algo muy evidente cuando está cerca del horizonte, ello es debido a que la luz que atraviesa la atmósfera, hasta llegar a nuestros ojos, se dispersa, siendo el rango del color azul el que más lo hace, perdiéndose esta componente del color del Sol y dando por ello una tonalidad más anaranjada.
La luz del Sol está compuesta por todos los colores del rango visible del espectro. La luz es una onda electromagnética y que por tanto tiene diferentes comportamientos, al tener diferentes longitudes de onda dependiendo del color. Los colores azules tienen menor longitud de onda que los rojos.
Esta refracción de la luz genera que aunque el Sol realmente ya esté por debajo del horizonte, lo podamos ver. Este fenómeno lo entenderemos mejor si pensamos en una cuchara o una pajita vista en un vaso de agua, que parece que se tuerce, debido a la refracción de la luz al pasar por el agua.
Como cada color tiene su grado de difracción, puede ocurrir que nos llegue el color verde, puntualmente y durante poco tiempo.

Imagen 2. www.astrofisicayfisica.com
Con óptica es un fenómeno mucho más fácil de observar, pero el peligro al usar prismáticos o teleobjetivos para ver el Sol es suficiente para no recomendar este tipo de observaciones, salvo que se haga ya con el Sol metido en gran parte por debajo del horizonte, cuando solo quedan unos segundos para que desaparezca. Es muy importante tener claro este concepto! A la hora de hacer fotografías o vídeos de la puesta de Sol no es necesario estar mirando por el visor óptico de la cámara, por lo que podemos dejar apuntando a la zona y disparar o grabar sin peligro y viendo el fenómeno a través de la pantalla.
Para terminar comentar que el rayo verde incluso es posible verlo en la Luna, debido exactamente al mismo fenómeno, pero resulta menos frecuente, pues se tiene que dar una fase cercana a llena y buenas condiciones atmosféricas.
Enlaces a vídeos donde se ve este fenómeno:

https://www.youtube.com/watch?v=PwtQid1QeMc
https://www.youtube.com/watch?v=pOydSW_KzIc&feature=youtu.be

Escrito por Óscar Blanco (Agrupación Ío).

Question 22

Astronomía na túa biblioteca

Accepted Answer

Celebramos o Día do Libro animándote a facer uso das Bibliotecas Municipais da Coruña que contan no seu haber con 275 publicacións sobre astronomía.

Acude á túa biblioteca máis próxima ou consulta o catálogo na súa páxina web oficial e goza de novidades e clásicos da astronomía. Entre as obras dispoñíbeis hai algunhas publicacións das que xa vos temos falado noutras ocasións:
Altschuler, Daniel Roberto e Ballesteros, Fernando J. (2016). Las mujeres de la Luna. Pamplona: Next Door.
Bará, Salvador (2015). E fixemos a luz! Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
Gomez, Ángel (Dir) (2016). Astronomía. Madrid: Globa Astronomía. [Publicación periódica]
Mira, Jorge (2016). ¿A qué altura está o ceo? Santiago de Compostela: Alvarella.
Ulla, Ana (2015): Desde el jardín, las estrellas. Vigo: Universidade de Vigo.
Tamén dispoñen dos videos dun clásico: Cosmos de Carl Sagan, o programa de televisión de 13 capítulos que marcou a unha xeración de astrónomos e afeccionados, así como do libro homónimo:
Capítulo 1. En la orilla del océano cósmico.
Capítulo 2. Una voz en la fuga cósmica.
Capítulo 3. La armonía de los mundos.
Capítulo 4. Cielo e infierno.
Capítulo 5. Blues para un planeta rojo.
Capítulo 6. Historias de viajeros.
Capítulo 7. El espinazo de la noche.
Capítulo 8. Viajes a través del espacio y del tiempo.
Capítulo 9. La vida de las estrellas.
Capítulo 10. El filo de la eternidad.
Capítulo 11. La persistencia de la memoria.
Capítulo 12. Enciclopedia galática.
Capítulo 13. ¿Quién habla en nombre de la tierra?
Hai gran variedade de guías do ceo, atlas celestes e diccionarios ilustrados de astronomía que servirán de axuda en observacións e saídas de campo. Vos indicamos títulos e autores, pois hai dispoñibles varias edicións:
Descubrir el cielo desde la ciudad de Denis Berthier.
Observar el cielo a simple vista o con prismáticos de Pierre Bourge.
Atlas de las estrellas de Serge Brunier.
Astronomía: guía del cielo nocturno de Robert Burnham.
Guía del firmamento de José Luis Comellas.
Diccionario ilustrado de la astronomía y la astronáutica de Ian Ridpath.
Atlas básico de astronomía de José Tola.
Teñen dispoñible tamén outras obras recomendables e varios títulos de autorías referentes que vos recomendamos revisar no catálogo das bibliotecas.
Asimov, Isaac (1989). Quásares, púlsares y agujeros negros. Madrid: SM
Bravo, Silvia (2011). Encuentro con una estrella. México: Fondo de Cultura Económica.
Fernández-Vidal, Sonia (2011). La puerta de los tres cerrojos. Barcelona: La Galera.
Fernández-Vidal, Sonia (2013). Desayuno con partículas: la ciencia como nunca antes se ha contado. Barcelona: Plaza & Janés.
Greene, Brian (2003). El universo elegante: supercuerdas, dimensiones ocultas y la búsqueda de una teoría final. Barcelona: Planeta.
Greene, Brian (2016). El tejido del cosmos: espacio, tiempo y la textura de la realidad.
Gribbin, John (1993). En busca de la frontera del tiempo. Madrid: Celeste.
Gribbin, John (1994). En el principio: el nacimiento del universo viviente. Madrid: Alianza.
Hawking, Stephen (1992). Historia del tiempo: del big bang a los agujeros negros. Barcelona: Planeta-DeAgostini.
Hawking, Stephen (2002). El universo en una cáscara de nuez. Barcelona: Crítica.
Hawking, Stephen (2004). A hombros de gigantes: las grandes obras de la física y la astronomía. Barcelona: Crítica.
Hawking, Stephen (2005). Brevísima historia del tiempo. Barcelona: Crítica.
Hawking, Stephen (2009). La teoría del todo: el origen y el destino del universo. Barcelona: Debolsillo.
Kaku, Michio (2005). El universo de Einstein: cómo la visión de Einstein transformó nuestra comprensión del espacio y el tiempo. Barcelona: Antoni Bosch.
Kaku, Michio (2008). Hiperespacio: una odisea científica a través de universos paralelos, distorsiones del tiempo y la décima dimensión. Barcelona: Crítica.
Kaku, Michio (2009). Physics of the Impossible. New York: Anchor Books.
Keppler, Erhard (1995). Sol, lunas y planetas. Barcelona: Salvat.
Reeves, Hubert (2008). La historia más bella del mundo: los secretos de nuestros orígenes. Barcelona: Anagrama.
Reeves, Hubert (2011). Una pequeña historia para entender el universo. Barcelona: Comanegra.
Sagan, Carl (2001). Contacto. Barcelona: Planeta.
Sagan, Carl (2006). Un punto azul pálido: una visión del futuro humano en el espacio. Barcelona: Planeta.
Libros, videos, audios, material gráfico e dixital&#8230; unha gran variedade de formatos para un amplo abano de materias: astronomía, cosmoloxía, astrofísica, astronáutica, arqueoastronomía, astrofotografía. Se queres coñecer todos os recursos bibliográficos das Bibliotecas Municipais da Coruña accede aquí ao catálogo completo.
E lembra que se non atopas na biblioteca algún libro ou film do teu interese, as bibliotecas municipais ofrécenche un formulario en liña para solicitar unha adquisición. Realiza aquí unha suxestión de compra.
Usa a biblioteca. Le astronomía!

Question 23

Boletín de Divulgación Astronómica da IAU: Abril #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Abril 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Boletín #85 da Comisión C1 IAU Educación e Desenvolvemento da Astronomía“
2) Enquisa sobre o kit educativo de calidade da iluminación
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Xapón
4) Embaixadores do Universo de Gaza
5) Faite voluntario como experto na eclipse total de Sol
6) Día sen Sombra
7) Aberto o prazo de propostas para Global Hands-on Universe (GHOU)
8) Desafío App Espacial
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Queremos salientar o Día sen Sombra, unha xornada para facer divulgación e educación nas comunidades ecuatoriais. O Día sen Sombra é unha oportunidade para promover actividades combinadas con outros grupos que fan tamén observación. Bótalle un ollo a algúns dos estupendos sitios web que celebran estes días especiais.
Neste número, descubrimos máis da edición deste ano do Desafío App Espacial da NASA; Global Hands-On Universe 2017 únese ás observacións da eclipse do 21 de agosto e o último número do boletín da Comisión C1 IAU de Educación e Desenvolvemento da Astronomía.
Para rematar, o noso equipo quere aproveitar esta oportunidade para unha vez máis darlle as grazas a todos os nosos colaboradores que traducen o boletín de divulgación da IAU a diferentes idiomas, así como aos colaboradores que comparten con nós as súas actividades de divulgación e educación favoritas de todo o mundo.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Boletín #85 da Comisión C1 IAU Educación e Desenvolvemento da Astronomía“
O boletín #85 da Comisión C1 da IAU xa está dispoñíbel. Nesta publicación da IAU podes atopar información actualizada da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento, o informe do Grupo de Traballo CC1: Teoría e Métodos en Educación Astronómica, anuncios relativos aos telescopios robotizados e á Conferencia de Investigación e Educación de Estudantes que se celebra do 19 ao 22 de xuño de 2017, e moito máis. Os editores solicitan amabelmente a todos os membros da IAU que acheguen noticias e artigos para o próximo número. Para máis información, contactade con nós aquí.
Podes ler o boletín aquí: http://iaucc1.frm.utn.edu.ar/?page_id=214
2) Enquisa sobre o kit educativo de calidade da iluminación
O equipo do kit educativo de calidade da iluminación está pechando a moi exitosa primeira fase do programa. Para comprender mellor o impacto e avaliar a implementación do kit, o equipo está realizando unha enquisa entre os que recibiron os materiais e as comunidades educativas contactadas. A análise dos datos axudará na segunda fase do programa, e as respostas serán moi valiosas para dar forma aos seguintes pasos do programa. A enquisa pode responderse facilmente a través de Internet e entre todos os que participen antes da data final o equipo organizador sorteará os pósters “O noso mundo de noite”. A data límite para responder a enquisa é o 1 de xuño.
Enquisa para educadores: https://www.surveymonkey.com/r/IYL_F_16
Enquisa para estudantes: https://www.surveymonkey.com/r/IYL_S_post
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Xapón
a) Facendo mapas dos ceos da historia
Nun proxecto colaborativo entre as artes e as ciencias, investigadores do Instituto Nacional de Xapón de Investigación Polar (NIPR), o Instituto Nacional de Literatura de Xapón (NIJL) e a Universidade de Quioto empregaron documentos históricos para obter un mellor coñecemento dos pasados eventos solares. A investigación multidisciplinar deita sobre as fontes unha nova luz: tormentas magnéticas rexistradas pola visión de auroras en Meigetsuki (1180-1241), diario privado de Fujiwara no Teika, e en Song Shi (1343), obra histórica oficial de China, proporcionáronlles aos investigadores a posibilidade de reconstruír unha cronoloxía de pasados eventos astronómicos.
Os seus estudos apreceron no xornal Space Weather; podes ler a nota de prensa da Universidade de Quioto aquí e a da NIPR aquí.
4) Embaixadores do Universo de Gaza
En 2017 foi outorgada unha bolsa IAU de Astronomía para o Desenvolvemento ao proxecto Embaixadores do Universo de Gaza. Ao mesturar astronomía e tecnoloxía, e ser parte da mocidade palestina, o grupo quere mandar unha mensaxe de esperanza, paixón e desexo de vivir aos participantes e á comunidade. O seu obxectivo é espertar conciencia sobre o coñecemento astronómico na sociedade a través de actividades que alimenten a paixón pola astronomía nun campamento de tres días que abrangue corenta ideas diferentes relacionadas coa astronomía.
Podes descubrir máis detalles do proxecto aquí: http://www.astro4dev.org/blog/category/tf3/gaza-ambassadors-of-universe/
5) Faite voluntario como experto na eclipse total de Sol
Únete aos esforzos para achegarlle ao público información sobre a eclipse total de Sol do 21 de agosto de 2017 facéndote voluntario como experto no tema! A iniciativa anima aos científicos, enxeñeiros, divulgadores de ciencia, astrónomos afeccionados e educadores para identificarse como “expertos na materia” (Subject Matter Experts, SMEs) dispoñíbeis e interesados en apoiar iniciativas nos EEUU. Ao apuntarte, estarás en contacto con grupos que poderán comunicarse contigo para que participes como experto no seu evento. Para ser considerado experto, deberás ter un mínimo coñecemento sobre a eclipse.
Máis información: https://eclipse2017.nasa.gov/subject-matter-expert 
6) Día sen Sombra
No día sen sombra todos os que vivan nun lugar en latitudes entre +23,5 (Trópico de Cancro) e -23,5 (Trópico de Capricornio) poden experimentar a ausencia de sombra. O día sen sombra é unha oportunidade para comunidades na mesma latitude co mesmo “día sen sombra” para unirse e compartir experiencias. Podes atopar unha listaxe de lugares en todo o mundo, feita por un astrónomo afeccionado de Bhopal na India, e a páxina específica do comité de divulgación pública e educación da Sociedade Astronómica da India. Atoparás mapas, vídeos e artigos e poderás descargar unha listaxe de datas de días sen sombra, presentacións e guías de actividade. En Hawai&#8217;i, o día sen sombra chámase “Mediodía do Sol cruel” (Lāhainā, “la”=Sol; “haina”=cruel). Nos sitios web do Centro Astrónomico Imiloa de Hawai&#8217;i e o Telescopio Subaru tes máis información e actividades.
7) Aberto o prazo de propostas para Global Hands-on Universe (GHOU)
A data límite para rexistrarse e enviar propostas para a conferencia GHOU estendeuse até o 31 de maio de 2017. Non perdas esta oportunidade de participar nunha interesante conferencia sobre educación astronómica e observar o Gran Eclipse Americano dende un lugar non afastado do punto coa máxima duración. A sede da conferencia GHOU, Universidade Western Kentucky en Bowling Green, Kentucky (EEUU) pasa polo camiño da totalidade. As datas da conferencia: do 15 ao 21 de agosto de 2017 (a eclipse é o 21 de agosto).
Podes rexistrarte e enviar propostas para charlas e pósters no sitio web da conferencia: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
8) Desafío App Espacial
Do 29 ao 30 de abril, durante 48 horas en todo o mundo, podedes unirvos ao Desafío Internacional App Espacial, un dos maiores “hackathons” do mundo. Grazas aos datos abertos, os participantes poden colaborar con descoñecidos, colegas, amigos e familiares para resolver desafíos sorprendentes de formas novas e inesperadas. Podes facer seguimento do que fixeron os gañadores do ano pasado nos anos anteriores no Blog Space App.
A participación na edición deste ano está aberta; podes atopar máis información aquí: https://2017.spaceappschallenge.org/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
Datas importantes
Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Data límite para proposas: 31 de maio de 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
Próximas actividades
a) Mes Astronómico Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
b) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
c) Mulleres na Astronomía IV: as numerosas caras das mulleres astrónomas
Data: 9-11 de xuño de 2017
Lugar: Austin, Texas
Máis información: http://bit.ly/2kgLbsL 
d) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
e) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
f) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
g) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
h) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
i) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
l) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
m) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
n) Conferencia Global Hands-On Universe (GHOU) 2017 + Galileo Teacher Training Program (GTTP) International Workshop 2017
Datas: do 15 ao 21 de agosto de 2017
Lugar: Western Kentucky University, Bowling Green, Kentucky, US
Máis información: http://handsonuniverse.org/ghou2017/
o) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
p) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
q) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
r) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
s) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
t) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 24

"Primeira órbita", unha homenaxe fílmica á viaxe de Gagarin

Accepted Answer

En 2011, no quincuaxésimo aniversario da primeira viaxe dun ser humano ao espazo, o cineasta británico Christopher Riley realizou un documental experimental que reproduce en tempo real a experiencia pioneira do cosmonauta soviético Iuri Gagarin a partir de imaxes contemporáneas tomadas polo astronauta italiano Paolo Nespoli dende a Estación Espacial Internacional. First Orbit (Primeira órbita), que así se chama o filme, inclúe ademais gravacións sonoras orixinais da misión Vostok 1 e a música creada por Philip Sheppard. O documental está dende entón dispoñíbel para visionado online de balde e pode tamén ser adquirido en formato DVD ou Blu-Ray. O lembrado escritor galego Agustín Fernández Paz escribiu sobre esta obra no blog que documentou a preparación da súa novela A viaxe de Gagarin.
Hoxe, 12 de abril, celébrase en todo o mundo a &#8220;noite de Iuri&#8221; para conmemorar o fito que na historia da humanidade supuxo a posta en órbita dunha nave tripulada. Nós sumámonos á efeméride achegando subtítulos en galego para First Orbit. Podedes ver o filme subtitulado en galego (tradución de Martin Pawley) aquí mesmo ou a través da plataforma Amara nesta ligazón. Bo proveito!

Question 25

Boletín de Divulgación Astronómica da IAU: Abril #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Abril 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) “Columba-Hipatia: Astronomía pola Paz”
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
3) A astronomía e a ciencia de datos unidas en favor do desenvolvemento
4) Biblioteca de Imaxes e Vídeos da NASA
5) Día do Asteroide
6) Noite de Yuri
7) Descubrimento: retratos de mulleres da ciencia
8) Espazo 360
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Abril é o Mes da Astronomía Global! Como nos anos anteriores, agárdase un mes emocionante no que xente en todo o mundo celebrará de maneira conxunta a astronomía baixo o lema “Un pobo, un ceo”. Destacamos os certames de AstroPoesía e AstroArte vixentes até o 1 de maio, as moitas sesións de observación online e as actividades propostas de Astronomía para todos. En Astronomía para todos, o Grupo de Traballo IAU para a Igualdade e a Inclusión e Astrónomos sen Fronteiras uniron forzas, chamando a todos a faceren as súas actividades máis inclusivas. Hai moitos máis programas aos que te podes unir, así que comproba o programa completo aquí e non perdas esta celebración global.
Neste número, poñemos o foco sobre o Día do Asteroide proclamado polas Nacións Unidas para o 30 de xuño, a nova biblioteca de imaxes, sons e vídeos da NASA accesíbel para o público, e o proxecto financiado pola OAD en 2017 “Columba-Hipatia: Astronomía pola Paz”, de GalileoMobile.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) “Columba-Hipatia: Astronomía pola Paz”
“Columba-Hipatia: Astronomía pola Paz” é un proxecto de divulgación astronómica desenvolvido por GalileoMobile e a Asociación polo Diálogo e a Investigación Histórica que ten lugar na dividida illa de Chipre. O proxecto pretende servir de inspiración para a mocidade e usa a astronomía como ferramenta para promover a plena comunicación e a cultura da paz e a non violencia. O equipo desenvolverá actividades educativas e explorará o cosmos con nenos e adultos das diversas comunidades que viven na illa, co ánimo de alentar un sentido de cidadanía global “baixo o mesmo ceo” e mirar máis alá das fronteiras ao promover o intercambio cultural.
Podes saber máis do proxecto nesta ligazón: http://bit.ly/2nSDYiH
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
a) Astrofesta 2017
O 25 e 26 de agosto, a cidade de Monsaraz acollerá a Astrofesta 2017, a maior e máis antiga festa de afeccionados á astronomía de Portugal. A “astroparty” está organizada conxuntamente polo Museu Nacional de História e da Ciência, o Observatorio do Lago Alqueva, o Centro Ciência Viva de Constância e a municipalidade de Reguengos de Monsaraz. Os astrónomos amadores poderán compartir observacións e empregar os seus diferentes equipamentos, mais os organizadores da festa danlle a benvida a todas as persoas: familias e amigos que queiran gozar xuntos das marabillas do ceo nocturno.
Máis información aquí (en portugués): http://www.museus.ulisboa.pt/astrofesta-2017 
b) IAstro Júnior
IAstro Júnior é unha iniciativa do Instituto de Astrofísica e Ciências do Espaço e a revista Visao Júnior. A actividade consiste nunha serie de sesións en Lisboa e Porto, orientadas a nenos entre 7 e 12 anos, nas que se presenta o espazo e o universo. Nestas sesións os nenos teñen unha oportunidade única de interactuar cos investigadores e preguntarlles directamente pola astronomía e o que significa ser astrónomo.
Podes saber máis sobre o proxecto neste enderezo: http://www.iastro.pt/outreach/activities/iastrojunior/ 
3) A astronomía e a ciencia de datos unidas en favor do desenvolvemento
A ciencia de datos é unha das disciplinas que se poden adquirir a través da astronomía e é ademais moi útil para as organizacións en favor do desenvolvemento. O doutor Paul Wilson traballa convidado pola Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento na creación do Kit de Ferramentas da Ciencia de Datos. Este kit pode empregarse na aprendizaxe de ciencia de datos a través da astronomía. Pode axudar aos astrónomos a identificar campos de coñecemento a través da astronomía que inclúen importantes elementos da ciencia de datos (por exemplo, programación, estatística, bases de datos). Se tes preguntas ou suxestións, por favor ponte en contacto con paul[at]astro4dev.org.
4) Biblioteca de Imaxes e Vídeos da NASA
A NASA lanzou un novo recurso para axudar ao público na busca e descarga de arquivos de imaxes, vídeos e sons por palabras clave e metadatos. A nova Biblioteca de Imaxes e Vídeos da NASA permítelle aos usuarios buscar, descubrir e descargar 140000 arquivos de imaxes, vídeos e sons das múltiples misións da axencia nos campos da aeronáutica, astrofísica, ciencias da Terra, voos espaciais, entre outros.
Podes saber máis a través da nota de prensa aquí e visitar o sitio web oficial: https://images.nasa.gov
5) Día do Asteroide
O Día do Asteroide é un esforzo mundial para facer divulgación entre a cidadanía sobre os asteroides, a ciencia asociada e os científicos que traballan no campo; en 2016 a Asemblea Xeral das Nacións Unidas recoñeceu oficialmente o 30 de xuño como Día Internacional do Asteroide. Ao longo dos últimos anos a resposta global á convocatoria non deixou de medrar con firmeza e este ano o equipo organizador anímanos a todos a coordinar as actividades do Día do Asteroide en todo o mundo.
Aprende máis sobre esta celebración: http://asteroidday.org/
6) Noite de Yuri
A noite de Yuri, que se celebra cada ano o 12 de abril, é unha celebración global da historia da exploración espacial en conmemoración da misión pioneira de Yuri Gagarin ao espazo en 1961, e o lanzamento inaugural do primeiro transbordador espacial en 1981. As festas e actividades da Noite de Yuri celébranse en todo o mundo cada abril e combinan accións lúdicas de temática espacial coa educación e a divulgación.
Para saber máis sobre a Noite de Yuri: https://yurisnight.net/
7) Descubrimento: retratos de mulleres da ciencia
Breakthroug: Portraits of Women in Science (Descubrimento: retratos de mulleres da ciencia) é unha antoloxía de curtametraxes de Science Friday (Venres de Ciencia) e o Instituto Médico Howard Hughes. A serie segue a diversas mulleres, todas elas traballando en áreas de vangarda, e leva ao espectador a lugares coma o Ártico e a axencia espacial da India para seguir os desafíos, as normas culturais ou institucionais firmemente asentadas, as condicións de traballo e os sacrificios persoais. Este proxecto aspira a promover vocacións cara a ciencia, tecnoloxía, enxeñería e matemáticas nas vindeiras xeracións de mulleres.
Para saber máis sobre a serie “Descubrimento”: http://www.sciencefriday.com/articles/breakthrough-portraits-of-women-in-science/
Podes ver aquí o segundo episodio da serie, “Descubrimento: instantáneas de Afar”, no que tres científicas comparten historias sobre a primeira misión interplanetaria da India: https://www.youtube.com/watch?v=k6E7qGhOGCA&utmBreakthrough
8) Espazo 360
“Space 360 (Espazo 360)” é unha serie de abraiantes vídeos dende a Estación Espacial Internacional que achegan unha experiencia imersiva da vida en órbita. O proxecto comprende os primeiros vídeos 360º filmados en órbita baixa da Terra, imaxes tomadas polo cosmonauta ruso Andrey Borisenko. “Space 360” é unha colaboración da axencia espacial rusa Roscomos, a corporación espacial Energia e o canal de TV RT.
Podes atopar máis información sobre o proxecto visitando o sitio web oficial “Space 360”: http://space360.rt.com/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Mulleres na Astronomía IV: as numerosas caras das mulleres astrónomas
Data: 9-11 de xuño de 2017
Lugar: Austin, Texas
Máis información: http://bit.ly/2kgLbsL 
Datas importantes
Mes da Astronomía Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
Próximas actividades
a) Mes Astronómico Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
b) Noite de Yuri
Data: 12 de abril
Lugar: en todo o mundo
Máis información: https://yurisnight.net/
c) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
d) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
e) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
f) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
g) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
h) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
i) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
l) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
m) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
n) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
o) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
p) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
q) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
r) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
s) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 26

Boletín de Divulgación Astronómica da IAU: Marzo 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Marzo 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) “Astronomía para todos” durante o Mes da Astronomía Global
2) Adestramento básico para profesores de primaria e secundaria
3) O ceo en bicicleta
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Serbia
5) Prepárate para o Mes de Astronomía Global 2017
6) O proxecto Megafilme da Eclipse
7) Contidos interactivos para educadores sobre contaminación luminosa
8) Libro electrónico gratuíto: 101 acontecementos astronómicos de 2017
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Abril está á volta da esquina e, como sempre, con el vén o moi anticipado Mes da Astronomía Global promovido por Astrónomos Sen Fronteiras. Animámosvos a participar activamente e unirvos ás numerosas celebracións en todo o mundo. É unha oportunidade para compartir o ceo nocturno coa familia e amigos, mais tamén unha oportunidade para contactar con moita xente diferente no mundo e facer unha celebración compartida, baixo un mesmo ceo.
Neste número, planificamos os principais acontecementos astronómicos do ano co libro electrónico gratuíto de Universe Today. Descubrimos dous proxectos inspiradores da nosa oficina irmá, a Oficiona de Astronomía para o Desenvolvemento: o Ceo en bicicleta, para os nenos desfavorecidos da India, e un obradoiro deseñado para promover a astronomía aos profesores de ciencias en Nixeria. E se es un entusiasta da fotografía, aprende como participar no Proxecto Eclipse Megafilme.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) “Astronomía para todos” durante o Mes da Astronomía Global
Para o Mes da Astronomía Global 2017, o Grupo de Traballo IAU de Astronomía para a Igualdade e a Inclusión uniu forzas con Astrónomos Sen Fronteiras e compilou unha listaxe de trinta recursos para promovelos durante o mes de abril. Os trinta recursos conforman unha colección gratuíta e aberta para facilitar o desenvolvemento de actividades para persoas con discapacidades. Esta colaboración entre os dous grupos é tamén unha chamada á acción para todas as persoas que desexan poñer en práctica actividades inclusivas e queiran coñecer máis sobre como crear e desenvolver recursos para a xente con discapacidades.
Podes saber máis nesta ligazón: http://astronomerswithoutborders.org/gam2017-resources/astronomy-for-all.html 
2) Adestramento básico para profesores de primaria e secundaria
O proxecto “curso básico de ciencia espacial para profesores de primaria e secundaria” recibiu o apoio da Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento 2017 do Grupo Operativo 2 – Infancia e escolas. O curso é un obradoiro deseñado para promover a apreciación da astronomía entre os profesores de ciencia de primaria e secundaria de Nixeria. O obradoiro desenvolverase en dous lugares: en Nsukka (Enugu), do 20 ao 22 de abril; e en Port-Harcourt (Rivers) do 23 ao 25 de abril. Todos os profesores nixerianos de escolas de primaria e secundaria poden postular ao curso até o 6 de abril de 2017.
Máis información: http://bit.ly/2mAkiA6
3) O ceo en bicicleta
O proxecto “O ceo en bicicleta” foi financiado en 2016 pola Oficina IAU de Astronomía para o Desenvolvemento, no Grupo Operativo 3 – Divulgación pública, co propósito de popularizar a ciencia a través da astronomía e as ciencias do espazo. Este proxecto leva introducindo as marabillas do ceo nocturno a grupos de persoas desfavorecidas na India. Transportan os telescopios en bicicleta e os levan a lugares onde se reúne o público. O obxectivo foi fomentar a educación científica e disipar mitos relacionados con fenómenos celestes, comúns en moitos lugares da India. O equipo visitou as ONGs locais para atender a curiosidade dos nenos desfavorecidos, para chegar a uns 450 nenos dos suburbios próximos e espazos equivalentes.
Tes máis información aquí: http://www.astro4dev.org/blog/category/tf3/the-sky-on-a-bike/
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Serbia
a) Aktuelna Astronomija Online
Un novo boletín semanal e gratuíto, o AAO &#8211; Aktuelna Astronomija Online (Novas de actualidade astronómica online) está xa dispoñíbel para todos os falantes de serbio. O boletín AAO incluirá os acontecementos astronómicos internacionais e outras curiosidades relacionadas coa astronomía. Publicarase na rede cada semana en lingua serbia e cada novo número estará listo para descarga o domingo.
Podes ler os últimos números aquí: http://bit.ly/AAObilten
b) Nova Galaksija
A nova revista online de ciencia “Nova Galaksija” foi lanzada e está xa dispoñíbel en lingua serbia. A revista está inspirada nunha vella revista popular iugoslava, “Galaksija”, que se publicou entre 1972 e 2001. Agardamos que a nova revista demostre ser unha digna sucesora e convidámosvos a explorala en http://galaksijanova.rs/
c) Radio Galaksija
O programa de radio e podcast de astronomía “Radio Galaksija” leva emitíndose dende 2008 e chegou á súa edición número 100 en outubro de 2016. O programa emítese en lingua serbia e todos os episodios poden atoparse online canda o último -o 104- sobre a historia da astroomía: https://www.mixcloud.com/radiogalaksija/
5) Prepárate para o Mes de Astronomía Global 2017
Este ano o Mes da Astronomía Global toca coma sempre unha gran variedade de contidos: a Festa das Estrelas Global o 1 de abril, o Maratón Messier Online do 4 de abril; o Concerto Cósmico o 28 de abril, e moitas máis celebracións especiais ao longo de todo o mes. Déixate guiar polo lema dos Astrónomos Sen Fronteiras “Un pobo, un ceo” e xúntate ás celebracións en todo o mundo.
Astrónomos Sen Fronteiras ten unha longa listaxe de actividades preparada. Aquí é o que podes agardar en 2017:
1 marzo – 1 maio: Concurso de astropoesía
25 marzo – 30 abril: Concurso fotográfico 2017 internacional Ceo e Terra
1 abril: Festa das Estrelas Global
1-30 abril: Campaña de busca de asteroides Astrónomos Sen Fronteiras
1-30 abril: Descubrir o sistema solar
1-30 abril: Exploración lunar 2017
1 abril – 1 maio: Concurso de astroartes
1 e 28 abril: A Lúa sobre as Hiades
4 abril: Maratón Messier online
5 abril: Camiñar sobre a Lúa
7 abril: Colaboración arte e ciencia – podcast
7 abril: Observación de Xúpiter
10-28 abril: Mirar a Lúa
14 abril: Colaboración arte e ciencia – podcast
18-27 abril: Globe at night
20-23 abril: Observación das líridas
22 abril: Estrelas para todos
22-28 abril: Semana “International Dark Sky” 2017
23 abril: Día do Sol
28 abril: Concerto cósmico para o Mes Astronómico Global
30 abril: OPTICKS
Para saber máis, http://astronomerswithoutborders.org/gam2017-programs/program-schedule-2017.html
6) O proxecto Megafilme da Eclipse
Colabora cun proxecto pioneiro de ciencia cidadá: o Megafilme da Eclipse! O proxecto procura fotografías da eclipse solar do 21 de agosto para facer un filme con imaxes de costa a costa a través dos Estados Unidos. O equipo que coordina o proxecto persegue a participación de fotógrafos experimentados para axudar na creación do filme e no apoio á ciencia solar. O obxectivo final é recrutar máis de mil fotógrafos afeccionados e astrónomos que sigan o paso da totalidade o 21 de agosto de 2017. Os membros do equipo recibirán adestramento e proporcionarán unha imaxe de práctica antes da eclipse.
Tedes máis información na nota de prensa oficial da UC Berkeley e visitando o sitio web oficial do proxecto: https://eclipsemega.movie/.
7) Contidos interactivos para educadores sobre contaminación luminosa
Para promover a comprensión da importancia de reducir e eliminar a contaminación luminosa a International Dark Sky Association (IDA) compilou unha listaxe de contidos interactivos para dar apoio aos educadores que desexen incorporar a contaminación luminosa ao currículum escolar. Os contidos van dende “Demasiado brillo pola noite?”, creado por ScienceNetLinks, a “Actividades prácticas: medindo a contaminación luminosa”, de Teach Engineering; o conxunto abrangue sete contidos en total.
Se queredes ter máis información, visitade http://bit.ly/2ntan3M
8) Libro electrónico gratuíto: 101 acontecementos astronómicos de 2017
“101 acontecementos astronómicos de 2017” é un libro electrónico gratuíto lanzado por Universe Today e escrito por David Dickinson. Astrónomos afeccionados como Cory Schmitz (Photographing Space) e Paul Stewart (The Upside Down Astronomer) achegan algunhas das súas fermosas fotografías. Este libro anímavos a saír fóra cos vosos amigos e familiares e gozar dos mellores acontecementos astronómicos de 2017, como as ocultacións, eclipses, chuvias de meteoros e moitas máis.
Podes atopar o libro aquí: http://bit.ly/2nf76V1
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
Datas importantes
Simposio internacional sobre educación en astronomía e astrobioloxía
Deadline para envío de propostas: 1 de abril de 2017
Data: 3-7 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
Próximas actividades
a) Congreso de Imaxes de Ceo Profundo de Europa Central (CEDIC)
Data: do 10 ao 12 de marzo de 2017
Lugar: Linz, Austria
Máis información: http://www.cedic.at
b) Mes Astronómico Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
c) 10º Encontro Internacional de Astronomía e Astronáutica
Data: do 6 ao 8 de abril de 2017
Lugar: Campos, RJ, Brazil
Máis información: http://bit.ly/2e3Gj5k
d) Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais.
Data: do 11 ao 13 de abril de 2017
Lugar: Pasadena, California (EEUU)
Máis información: http://conference.ipac.caltech.edu/wepoc2017
e) Noite de Yuri
Data: 12 de abril
Lugar: en todo o mundo
Máis información: https://yurisnight.net/
f) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
g) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
h) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
i) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
l) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
m) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
n) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
ñ) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
o) Big data en astronomía: unha ferramenta potencial de innovación social
Data: 7-11 de agosto de 2017
Lugar: Flic en Flac, Illa Mauricio
Máis información: https://sites.google.com/ska.ac.za/barista/home?authuser=0 
p) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
q) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
r) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
s) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
t) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
u) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 27

O avó coruñés de Williamina Fleming

Accepted Answer

A lectura do excelente libro de Dava Sobel El Universo de cristal, editado por Capitán Swing, achega unha inesperada conexión galega da lendaria Williamina Fleming, que pasou de ser criada do director do observatorio de Harvard, Edward Pickering, a facer ciencia no centro e converterse finalmente na primeira muller en obter un cargo relevante na universidade, o de conservadora do arquivo fotográfico (a súa fascinante peripecia vital xa foi relatada hai tempo neste blog). Na páxina 179 da edición española do libro fálase da elexía que Pickering escribiu na morte de Williamina, un texto que recollía historias que ao parecer ela contaba a miúdo sobre a súa estirpe escocesa. Unha desas historias ten que ver coa batalla de Elviña e iso, de inmediato, alimentou o desexo de atopar a fonte orixinal.

O obituario de Williamina que apareceu no boletín mensual da Royal Astronomical Society, da que ela era membro honoraria, recolle ese fabuloso relato familiar.  Citando a nota escrita por Pickering, dise que pertencía ao clan Graham de Claverhouse -un dos seus antepasados por parte de nai era John Graham, primeiro vizconde de Dundee, cantado por Walter Scott no poema Bonnie Dundee&#8211; e que herdou en elevado grao &#8220;algunhas das mellores características de tan distinguida familia: enerxía, perseveranza e lealdade&#8221;. A tataravoa de Williamina vivira nunha casa boa de Stirling que pasou a outras ramas da familia por falta de descendencia masculina. A súa filla, bisavoa de Willimina, casou cun oficial dos 79th Highlanders, o capitán Walker, que prestou servizos na Guerra de Independencia de España ás ordes do tenente xeneral Sir John Moore. A muller non se separou del durante a guerra e quedou embarazada. Na batalla de Elviña, o 16 de xaneiro de 1809, morreu o capitán Walker canda sir John Moore e varios centos de militares británicos máis. O mesmo día e no campo de batalla deu a luz a señora Walker: foi en territorio galego que naceu John Walker, o avó de Williamina.
Difícil discernir hoxe canto hai de lenda e canto de verdade nesta historia, pois de feito diferentes documentos relativos á vida de John Walker contradinse entre si (ver Catchers of the Light de Stefan Hughes), mais nestes casos paga a pena seguir o consello de John Ford: &#8220;when legend becomes fact, print the legend&#8221;. A filla de John e Mary Walker, tamén chamada Mary, casou en 1832 con Robert Stevens; dos dez fillos que tiveron, só seis chegaron a adultos. Williamina foi a quinta, mais un dos catro irmáns precedentes morrera uns meses antes de ela nacer.
Por parte de Williamina a liñaxe dos Graham proseguiu a través do seu único fillo, ao que lle puxo o nome do seu admirado xefe: Edward Charles Pickering Fleming, nacido o 6 de outubro de 1879 en Dundee, Escocia. Durante uns anos o neno quedou en Dundee ao coidado da súa avoa e bisavoa, as dúas Mary (Walker e Stevens), unha vez que a nai tivo que regresar a Harvard. O reencontro con Williamina produciríase en 1887, cando Edward, a súa avoa Mary e a tía Joanna se trasladaron aos Estados Unidos a bordo do vapor SS Prussian.

Question 28

Boletín de Divulgación Astronómica da IAU: Marzo 2017 #1

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Marzo 2017 #1
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
3) Planetario Naval Hill: proxecto de desenvolvemento de contidos adaptados ao contexto
4) SkyLight – Ópera científica global: a canción e a danza dos refuxiados
5) Conmemorando a primeira muller astrónoma: Hipatia de Alexandría
6) Celebremos os planetarios en todo o mundo!
7) “Making the Case”: Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais.
8) Os mundos do patio de atrás: Planeta Nove
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
Neste número, prestámoslle atención aos mundos distantes e unímonos á busca do Planeta Nove. Se es fan de Hipatia de Alexandría entón vota para facer do 20 de marzo o Día de Hipatia! E descubre máis sobre os últimos proxectos financiados pola IAU OAD en 2017; desta volta, o desenvolvemento de novos contidos para planetarios.
Queremos salientar as contribucións para o noso Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC) e outros membros da comunidade que seguen compartindo as súas actividades nacionais connosco. Sentímonos verdadeiramente inspirados ao ver tantas colaboracións internacionais que crecen dende o que unha vez foron actividades locais para acadar un impacto rexional e incluso internacional.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas dos EEUU
a) Concurso da moeda de Maunakea
O concurso da moeda de Maunakea anima a descubrir a converxencia entre a astronomía (o ceo nocturno, as constelacións e os telescopios) e a cultura hawaiana de Maunakea (as plantas, animais, insectos, o medio ambiente e a historia natural) entre os estudantes de primaria e secundaria de Hawai&#8217;i, a illa maior do arquipélago. Os estudantes son convidados a crear o deseño dunha moeda que inclúa tanto a astronomía como os temas hawaianos relacionados con Maunakea e expresar o seu “aloha” (https://en.wikipedia.org/wiki/Aloha) e respecto pola impresionante montaña. A data límite para participar é o venres de 10 de marzo de 2017.
Podes saber máis sobre o concurso: http://mkaoc.org/coin/2017
2) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Portugal
a) AstroCamp 2017
O Observatorio Europeo Austral (ESO) e o Centro de Astrofísica da Universidade do Porto (CAUP) colaboran para apoiar AstroCamp 2017, un programa académico de verán enfocado á astronomía para estudantes de secundaria. O AstroCamp 2017 celebrarase do 6 ao 20 de agosto no norte de Portugal, no espazo protexido do Centro de Educación e Interpretación Ambiental do Corno de Bico. O participante coa mellor solicitude dun dos países membros da ESO que poida concorrer gañará unha bolsa ofrecida pola ESO que cubrirá o custo do campamento.
Máis info (en inglés): http://www.eso.org/public/unitedkingdom/announcements/ann17006/?lang
3) Planetario Naval Hill: proxecto de desenvolvemento de contidos adaptados ao contexto
Este é un dos proxectos financiados en 2017 polo Grupo Operativo 3 – Divulgación pública e atenderá ao desenvolvemento de novos contidos para planetarios. O planetario Naval Hill é na actualidade o único planetario dixital de Sudáfrica e os seus usuarios proceden de diversas orixes culturais e socioeconómicas. Para facer accesíbeis e relevantes as películas de planetario (típicas dos países desenvolvidos no hemisferio norte), o equipo do planetario Naval Hill producirá contido full-dome para planetario e traducirá o contido existente que sexa culturalmente relevante e fale das necesidades da poboación local.
Podes atopar máis detalles aquí: http://www.astro4dev.org/blog/2017/02/07/overview-of-project-nhp/
4) SkyLight – Ópera científica global: a canción e a danza dos refuxiados
SkyLight – Ópera científica global é un proxecto oficialmente apoiado por IAU-Cosmic Light, proxecto do Ano Internacional da Luz 2015 da UNESCO (IYL2015) e é a primeira ópera científica da historia escrita en colaboración por unha comunidade internacional de nenos, profesores, científicos e artistas de 35 nacións. “A canción e a danza dos refuxiados” é o final da edición de 2016. Celebra e comparte as contribucións da ciencia moderna para a nosa comprensión da orixe común da humanidade nas estrelas, e como agora temos un coñecemento detallado das nosas interdependencias, interrelacións e interconexións.
Podes atopar o novo final da Ópera Skylight como unha canción e danza que representa a nosa orixe común con estrelas aquí: https://www.youtube.com/watch?v=MWXAvdmRMcM
5) Conmemorando a primeira muller astrónoma: Hipatia de Alexandría
Atención, admiradores de Hipatia de Alexandría de todo o mundo! Na actualidade estase a propoñer o 20 de marzo como data ideal para conmemorar a primeira muller astrónoma, Hipatia de Alexandría. Posto que o pedimento está collendo forza -hai máis de 40 países detrás, Uruguay, Colombia, Venezuela, Nicaragua e Chile uníronse hai pouco- a organización está animándose a formalizar unha proposta á UNESCO de tal forma que no Día de Hipatia poidamos celebrar o día da Muller na Ciencia.
Podes votar e aprender máis do proxecto aquí: http://bit.ly/2kKt1TA
6) Celebremos os planetarios en todo o mundo!
O obxectivo do Día Internacional dos Planetarios (IDP) é envolver a comunidade internacional de planetarios nunha acción conxunta que promova o coñecemento dos planetarios entre o público. A IDP foi concibida inicialmente pola Associazione Amici dei Planetari en Italia. En 1995, cando outros planetarios en Europa se sumaron á celebración, converteuse nun verdadeiro día internacional. Hoxe celébrase ademais nos Estados Unidos e Australia e agárdase que siga medrando até ter alcance global.
O Día Internacional dos Planetarios (IDP) celebrarase o 12 de marzo de 2017 e todos os planetarios, sexa cal for a súa filiación, están convidados a tomar parte. Máis información: https://ips-planetarium.site-ym.com/?page=IDP
7) “Making the Case”: Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais
“Making the Case: Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais” é un obradoiro de tres días que achegará nun foro aos responsábeis de educación, divulgación e comunicación dos proxectos de astronomía e física de altas enerxías para debater algunhas cuestións fundamentais de proxectos de ciencia internacionais de gran escala. O obradoiro terá lugar do 11 ao 13 de abril en Pasadena, California.
Máis información, aquí: http://conference.ipac.caltech.edu/wepoc2017
8) Os mundos do patio de atrás: Planeta Nove
“Backyard Worlds” (os mundos do patio de atrás) agarda descubrir un gran planeta nos confíns do noso sistema solar, un mundo que os astrónomos chaman Planeta Nove. Mais Backyards Worlds precisa a túa axuda! Atopar obxectos tan débiles require escrutar as imaxes a ollo, para distinguir os corpos celestes que se moven de trazas e outros artefactos visuais. Así que animádevos e unídevos á busca, hai moitas imaxes que observar. En última instancia descubrirás un mundo que está aínda máis preto do Sol que Próxima Centauri!
Descubre máis deste proxecto e como participar aquí: https://www.zooniverse.org/projects/marckuchner/backyard-worlds-planet-9
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
Datas importantes
13º Encontro IAU da Rexión Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Nova data límite para o envío de propostas: 15 de marzo de 2017
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan.
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
Próximas actividades
a) Congreso de Imaxes de Ceo Profundo de Europa Central (CEDIC)
Data: do 10 ao 12 de marzo de 2017
Lugar: Linz, Austria
Máis información: http://www.cedic.at
b) Mes Astronómico Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
c) 10º Encontro Internacional de Astronomía e Astronáutica
Data: do 6 ao 8 de abril de 2017
Lugar: Campos, RJ, Brazil
Máis información: http://bit.ly/2e3Gj5k
d) Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais.
Data: do 11 ao 13 de abril de 2017
Lugar: Pasadena, California (EEUU)
Máis información: http://conference.ipac.caltech.edu/wepoc2017
e) Noite de Yuri
Data: 12 de abril
Lugar: en todo o mundo
Máis información: https://yurisnight.net/
f) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
g) Telescopios Robóticos, conferencia sobre investigación e educación estudantil
Data: do 18 ao 22 de xuño de 2017
Lugar: San Diego, California (EEUU)
Máis información: http://rtsre.org/
h) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
i) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
l) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
m) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
n) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
ñ) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
o) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
p) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
q) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
r) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
s) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
t) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Question 29

Antroido, Semana Santa e astronomía

Accepted Answer

A diferenza doutras festividades de orixe relixiosa que teñen data fixa, caso do Nadal, a Semana Santa cambia de datas cada ano. Varía, mais non demasiado: o venres santo, por exemplo, nunca cae o 5 de marzo e tampouco nunca o 30 de abril. A posición no calendario da Semana Santa tira o Antroido cara adiante ou cara atrás, pois como ben sabemos as dúas celebracións están conectadas no tempo. O que non é tan coñecido é como se determinan esas datas, que obedecen a razóns astronómicas.
Empecemos polo Antroido, xa que estamos nel. Uns días de festa e transgresión que anteceden á Coresma cristiá, o período de corenta días de preparación da Pascua no calendario litúrxico. O primeiro día da Coresma é o Mércores de Cinza, que precede en corenta días ao domingo anterior ao de resurrección, o chamado “domingo de ramos”. O final do Carnaval e o comezo da Coresma vén marcado, pois, por unha data da Semana Santa.
Queda por aclarar como se determina a Semana Santa e aquí é cando entra a astronomía. A regra básica é esta: o Domingo de Resurrección é o primeiro domingo despois da primeira Lúa Chea da primavera (a primeira Lúa Chea logo do equinoccio de primavera). A conexión lunar (e equinoccial) vén da tradición orixinal xudía, que emprega un calendario de tipo lunisolar, isto é, toma coma referencia para os meses “a Lúa” e completa periodicamente a diferenza de días respecto do ciclo solar engadindo cada dous ou tres anos un mes adicional (lembrade que doce lunacións son 12*29,5=354 días, once menos que o ano solar).

Nas fases iniciais da Igrexa Cristiá convivían en función dos lugares diferentes criterios para moitas cousas, entre elas a data da Pascua; algún pegábanse máis á orixe hebraica, outros eran máis próximos aos mandatos de Roma. O Concilio de Nicea -hoxe Iznik, en Turquía- do ano 325 foi o primeiro gran encontro de bispos da cristiandade organizado coa intención de ordenar usos e costumes. O Concilio tivo unha enorme importancia na fixación de dogmas e normas para o futuro da Igrexa, dende a natureza de Xesucristo coma fillo de Deus até a prohibición da autocastración, que nin era infrecuente nin era rexeitada no cristianismo antigo. Outra das decisións do Concilio de Nicea foi a definitiva separación da Pascua cristiá da xudía -non deberían coincidir xuntas- e a imposición do domingo coma día de referencia.
A confusión manteríase aínda uns séculos. A determinación precisa do equinoccio de primavera non é un asunto trivial, en particular a medida que o progreso no coñecemento do ceo revela que ademais do movemento anual (o da Terra arredor do Sol, se ben daquela a idea era a contraria, que o Sol xiraba arredor da Terra) hai outra distorsión provocada polo que hoxe chamamos movemento de precesión (o do eixo da Terra, que despraza o pano de fondo celeste). O eixo da Terra describe un círculo amplo cada 26 mil anos; móvese un grao cada setenta anos ou 50 segundos de arco cada ano. É un “case nada”, mais un case nada que xa daquela os astrónomos máis espelidos foron capaces de recoñecer. E iso afectaba ao recoñecemento dos ritmos do ceo, incluída a determinación do equinoccio e en consecuencia a celebración da Pascua.
Dionisio o Exiguo (470-544), inventor do “anno domini” que empregamos no noso calendario para datar feitos “antes e despois de Cristo” aínda que non sexamos cristiáns, introduciu un método para a determinación xeral da Semana Santa. O cálculo ou &#8220;computus&#8221; non é simple e foi obxecto do interese de grandes matemáticos posteriores, entre eles Gauss, na procura de algoritmos que simplificasen o laborioso procedemento.

Question 30

Boletín de divulgación astronómica da IAU: Febreiro 2017 #2

Accepted Answer

Boletín de Divulgación Astronómica da Unión Astronómica Internacional (IAU)
Febreiro 2017 #2
Neste boletín:
0) Nota dos editores
1) 17 corpos menores designados polos gañadores do concurso NameExoWorlds
2) Resultado da convocatoria anual do OAD para 2017
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Chile
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Italia
5) Astrobioloxía
6) Rede brasileira de noticias astronómicas
7) 15º Festival Nacional de Astronomía Popular
8) Experimento de Eratóstenes
9) Encontros e actividades globais
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
0) Nota dos editores
O resultado da convocatoria de apoios OAD 2017 veñen de ser anunciados, e agora podemos saber máis dos fascinantes novos proxectos que van ser implementados en todo o mundo. Neste boletín faremos periodicamente mención de cada un destes proxectos e convidarémosvos a disfrutar e descubrir máis.
Os gañadores do Concurso IAU 2015 de Denominación de Exoplanetas, ademais de poñeren nome de forma oficial a exoplanetas, tiveron un premio adicional: ofrecéuselles a posibilidade de poñerlles nomes a corpos menores do sistema solar, e o resultado xa se publicou!
Neste número queremos salientar a eclipse solar de Chile e Arxentina do 26 de febreiro -se tes oportunidade, non o perdas, e aproveita a ocasión de compartir a túa experiencia coa comunidade internacional. Alxeria acollerá un do maiores festivais astronómicos para o público xeral en África, e Italia hospeda na actualidade a nova exposición no Telescopio Espacial Hubble.
Feliz lectura e ceos despexados!
O equipo da Oficina para a Divulgación da Astronomía da IAU
1) 17 corpos menores designados polos gañadores do concurso NameExoWorlds
En 2015 a IAU organizou o concurso NameExoWorlds (ponlle nome a exoplanetas), que lle deu por primeira vez oportunidade ao público xeral de propoñer nomes aos exoplanetas e as súas estrelas. Como resultado, os nomes de 19 exoplanetas foron elixidos por votación popular, e como recompensa os gañadores tiveron ademais a opción de poñerlle nome a corpos menores do noso sistema solar. A IAU, a través da súa División F Grupo de Traballo de Nomenclatura dos Corpos Menores, aprobou recentemente os novos nomes dos 17 corpos logo de que os gañadores fixesen as súas propostas.
Podes mirar a listaxe completa e detalles dos nomes aquí: https://www.iau.org/news/pressreleases/detail/iau1701/
2) Resultado da convocatoria anual do OAD para 2017
Rematou a quinta edición da convocatoria de propostas da IAU – Oficina de Astronomía para o Desenvolvemento (OAD) e vinte proxectos foron seleccionados para recibir financiamento en 2017. A convocatoria recibiu un total de 127 proxectos iniciais que foron avaliados pola OAD e as súas oficinas rexionais, que achegaron suxestións de colaboracións e melloras. A OAD recibiu despois proxectos finais na data límite do 15 de setembro de 2016. Os tres grupos operativos revisaron todas as solicitudes e propuxeron as súas recomendacións ao Comité Asesor, que aprobou a listaxe final de proxectos. A achega total que será repartida entre os proxectos apoiados será de 106207 euros.
Podes atopar a listaxe de proxectos aquí: https://www.iau.org/news/announcements/detail/ann17009/
3) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Chile
a) Información da eclipse anular e parcial
O domingo 26 de febreiro de 2017, arredor das 10:30 am, a xente de Chile terá a oportunidade de ver unha eclipse parcial de Sol (anular na zona de Aysén e Coyhaique). O Núcleo de Astronomía da Universidade de Diego Portales (UDP) compilou información -en español- sobre este incríbel fenómeno natural que cruzará a Patagonia chilena e arxentina na súa fase anular, así como consellos de como observar o Sol con seguridade e os danos potenciais de mirar o Sol directamente.
Máis información (en español): http://astronomia.udp.cl/es/eclipse-solar-anular-en-chile-26-de-febrero-2017/
b) “Más allá de las estrellas”, libro de astrofotografía (en español)
A rexión de Coquimbo en Chile ten un ceo nocturno magnífico, ideal para a astrofotografía. É, porén, un dos menos coñecidos sitios de observación de calidade de Chile. Co obxectivo de animar á xente de Chile a coñecer e aprezar este impresionante legado, o autor Manuel Paredes publicou o primeiro libro de astrofotografía enteiramente producido en Chile. Más allá de las estrellas está cheo de grandes imaxes dos ceos sobre a IV Rexión, e está dispoñíbel gratuitamente para todos.
Descubre máis sobre este recurso gratuíto aquí a través do Portal Astronómico, ou aquí vía Comunidad Astronómica Aficionada Chilena. Está dispoñíbel para descarga a través da ligazón http://www.masalladelasestrellas.cl/
4) Espazo de contacto da divulgación nacional (NOC): Novas de Italia
a) Exposición do Telescopio Espacial Hubble NASA/ESA: o noso lugar no espazo
Durante 26 anos, o Telescopio Espacial Hubble NASA/ESA estivo expandindo o noso horizonte cósmico. Ao capturar un número astronómico de imaxes, Hubble revelou e compartiu a beleza, a marabilla e a complexidade do universo. O 1 de febreiro de 2017 unha nova exposición chamada O noso lugar no espazo abriu en Venecia, Italia. Presenta unha viaxe visual asombrosa do noso sistema solar aos límites do universo coñecido, ademais de obrs inspiradas polo Hubble de artistas italianos contemporáneos. Esta nova exposición itinerante estará até o 17 de abril de 2017 no Istituto Veneto de Scienze, Lettere ed Arti, no Palazzo Cavalli Franchetti, en Venecia, Italia.
Máis información e imaxes, nesta ligazón: http://www.spacetelescope.org/news/heic1701/
5) Astrobioloxía
Xa está aberto o rexistro para Astrobioloxía 2017, un encontro de investigación da Comisión F3 da IAU. A conferencia terá lugar na Patagonia chilena en Coyhaique do 26 de novembro ao 1 de decembro de 2017. En favor dun debate verdadeiramente multidisciplinar, a organización dá a benvida a investigadores nas fronteiras da ciencia nos campos da astronomía, ciencia espacial e planetaria, química, bioloxía, xeoloxía, filosofía, socioloxía e cuestións éticas, entre outros. Destacamos en particular os asuntos relacionados cos aspectos éticos e sociais da astrobioloxía e a educación en astrobioloxía. Podedes inscribir as vosas contribucións até o 28 de xullo.
Máis información sobre esta conferencia da IAU aquí: http://www.astrobiology2017.org
6) Rede brasileira de noticias astronómicas
Este proxecto financiado en 2017 polo Grupo Operativo 3 – Divulgación pública satisfai dúas necesidades no Brasil -a alfabetización científica e a concienciación pública respecto da ciencia nacional- ao establecer unha rede de astrónomos interesados na divulgación pública que actúan coma ligazón entre os astrónomos brasileiros e a prensa. Os membros promoverán de forma activa a aparición de investigación nacional na prensa para compensar a desequilibrada cobertura de noticias astronómicas internacionais; isto atraerá maior atención á ciencia brasileira e idealmente estimulará a máis estudantes a desenvolver carreiras científicas.
Tedes máis detalles deste proxecto aquí: http://www.astro4dev.org/blog/2017/02/07/overview-of-project-renastro/ 
7) 15º Festival Nacional de Astronomía Popular
Alxeria acollerá axiña un dos maiores encontros de África de astronomía amadora, que terá lugar entre o 23 e o 25 de marzo en Constatina. O tema deste ano é “O universo en todas as longuras de onda – para explorar un universo colorido, explicar os matices dos corpos celestes que desvela a astrofísica, mirar máis alá do noso vecindario solar&#8230;” Dende 2001, os Festivais Nacionais de Astronomía Popular celébranse para beneficio do público xeral e unha vez máis haberá moitas actividades, incluídas sesións con máis contido científico e para o púbico xeral. Os participantes internacionais poden facer proposta nesta ligazón.
Podes atopar máis información aquí: http://siriusalgeria.net/salon017.htm 
8) Experimento de Eratóstenes
O 21 de marzo as escolas de todo o mundo participarán no experimento de Eratóstenes para rexistrar datos e calcular a circunferencia da Terra. Este ano o experimento terá lugar un día despois do equinoccio de primavera (luns 20 de marzo de 2017) ás 10:29 UTC. O programa pretende emparellar escolas que rexistren as súas coordenadas e detalles de contacto para que poidas conectar unha coa outra o día do experimento.
Máis información: http://eratosthenes.ea.gr/
9) Encontros e actividades globais en 2017
Aquí tes unha listaxe de conferencias e actividades sobre educación e investigación astronómica en todo o mundo. Planifica con tempo un ano cheo de acontecementos interesantes!
Engadidos hai pouco
Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais.
Data: do 11 ao 13 de abril de 2017
Lugar: Pasadena, California (EEUU)
Máis información: http://conference.ipac.caltech.edu/wepoc2017
Datas importantes
13º Encontro IAU da Rexión Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data límite para o envío de propostas: 1 de marzo de 2017
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan.
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
Próximas actividades
a) Obradoiro Internacional “Data to Dome” (Datos á Cúpula)
Data: 2 e 3 de marzo de 2017
Lugar: Observatorio Astronómico Nacional de Xapón (NAOJ), Mitaka, Tokyo, Xapón
Máis información: http://prc.nao.ac.jp/fukyu/dtod/index.html
b) 7º Festival Internacional da Visualización da Ciencia &#8211; Dome Fest
Data: do 5 ao 7 marzo, 2017
Lugar: Tokyo, Japan
Máis información: http://ifsv.org/en/index.html
c) Congreso de Imaxes de Ceo Profundo de Europa Central (CEDIC)
Data: do 10 ao 12 de marzo de 2017
Lugar: Linz, Austria
Máis información: http://www.cedic.at
d) Mes Astronómico Global
Data: abril de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.astronomerswithoutborders.org/
e) 10º Encontro Internacional de Astronomía e Astronáutica
Data: do 6 ao 8 de abril de 2017
Lugar: Campos, RJ, Brazil
Máis información: http://bit.ly/2e3Gj5k
f) Divulgación e comunicación para grandes proxectos científicos internacionais.
Data: do 11 ao 13 de abril de 2017
Lugar: Pasadena, California (EEUU)
Máis información: http://conference.ipac.caltech.edu/wepoc2017
g) Noite de Yuri
Data: 12 de abril
Lugar: en todo o mundo
Máis información: https://yurisnight.net/
h) Cuarto Encontro IAU Oriente Medio e África (MEARIM IV)
Data: do 22 ao 25 de maio de 2017
Lugar: Adís Abeba, Etiopía
Máis información: http://www.eorcworkshop.com/mearim-iv-home
i) IV Festival Starmus: a vida e o universo
Data: do 18 ao 23 de xuño de 2017
Lugar: Trondheim, Noruega
Máis información: https://www.starmus.com
l) Semana Europea da Astronomía e Ciencia do Espazo (EWASS)
Data: do 26 ao 30 de xuño de 2017
Lugar: Praga, República Checa
Máis información: http://eas.unige.ch/EWASS2017/about.jsp
m) Día do Asteroide
Data: 30 de xuño de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://asteroidday.org/
n) Encontro astronómico nacional da Royal Astronomical Society 2017
Data: do 2 ao 6 de xullo de 2017
Lugar: Universidade de Hull, Reino Unido
Máis información: https://nam2017.org/
ñ) 13º Encontro Rexional Asia-Pacífico (APRIM 2017)
Data: do 3 ao 7 de xullo de 2017
Lugar: Taipei, Taiwan
Máis información: http://www.aprim2017.tw/
o) Simposio Internacional sobre Educación en Astronomía e Astrobioloxía
Data: do 3 ao 8 de xullo de 2017
Lugar: Utrecht, Países Baixos
Máis información: http://ise2a.uu.nl/
p) Congreso Europeo de Ciencia Planetaria 2017
Data: do 17 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Radisson Blu Hotel Latvija, Riga, Letonia
Máis información: http://www.epsc2017.eu/
q) 3ª Simposio COSPAR
Data: do 18 ao 22 de setembro de 2017
Lugar: Illa Jeju, Corea do Sur
Máis información: https://cosparhq.cnes.fr/
r) Semana Mundial do Espazo 2017
Data: do 4 ao 10 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://www.worldspaceweek.org/theme/
s) Noite Internacional de Observación da Lúa
Data: 28 de outubro de 2017
Lugar: en todo o mundo
Máis información: http://observethemoonnight.org/
t) Comunicar Astronomía co Público – CAP2018
Data: do 24 ao 28 de marzo de 2018
Lugar: Fukuoka, Xapón
Máis información: http://www.communicatingastronomy.org/cap2018/
u) Sociedade Planetaria Internacional 2018
Data: do 1 ao 6 de xullo de 2018
Lugar: Toulouse, Francia
Máis información: http://www.ips-planetarium.org/page/IPS2018Toulouse
Esquecemos algo? Entón comparte os teus encontros sobre educación e divulgación astronómica con nós vía outreach@iau.org.
10) O boletín de divulgación astronómica da IAU noutros idiomas
-Traducións ao serbio, pola doutora Liliana Gracanin de Serbia: https://twitter.com/IAU_srpski;
-Tradución ao español, por ASAFILE, Asociación de Astrónomos Aficionados de León, Nicaragua: http://asafile.blogspot.jp/p/blog-page_12.html;
-Se queres recibir a tradución ao xaponés do boletín, subscríbete á Asociación Xaponesa de Astrónomos Afeccionados aquí: http://www.jaaa-astro.jp/jaaa-ml.html;
-Traducións ao galego, pola Agrupación Astronómica Coruñesa Ío, en España, aquí: http://agrupacionio.com/gl/tag/boletin-iau;
-Podes atopar números antigos deste boletín en español traducidos pola Sociedad Española de Astronomía neste enderezo: http://www.sea-astronomia.es/drupal/content/newsletter-iau-noc;
Se estás interesado en traducir o noso boletín ao teu idioma, por favor contacta con nós vía outreach@iau.org.
11) Contribucións ao boletín de divulgación astronómica da IAU
Na Oficina de Divulgación Astronómica da IAU sempre estamos buscando noticias sobre educación e divulgación astronómica en todo o mundo. Por favor, continuade compartindo as vosas historias con nós en 2017! Se estás organizando actividades a gran escala a nivel rexional ou internacional, ofreces postos de traballo de educación e comunicación da astronomía, tes proxectos innovadores ou historias inspiradoras, buscas colaboración ProAm en astronomía ou creaches recursos educativos, fáinolo saber por correo electrónico: outreach@iau.org.
Tradución: Martin Pawley (Agrupación Ío). Podes consultar o boletín en inglés nesta ligazón.

Mantente actualizado